absorpcja z jelita cienkiego
Absorpcja z jelita cienkiego to kluczowy proces fizjologiczny, w którym składniki odżywcze uwolnione podczas trawienia przechodzą przez nabłonek jelitowy do krwiobiegu lub układu limfatycznego. Proces ten odpowiada za wchłanianie około 90% wszystkich składników odżywczych, wody i elektrolitów.
Jelito cienkie posiada specjalną budowę anatomiczną zwiększającą powierzchnię wchłaniania – fałdy okrężne, kosmki i mikrokosmki tworzą powierzchnię absorpcyjną o łącznej powierzchni około 200-300 m². Transport substancji odbywa się zarówno na drodze biernej (dyfuzja prosta, dyfuzja ułatwiona), jak i aktywnej (transport aktywny z udziałem białek transportujących i ATP).
Poszczególne odcinki jelita cienkiego charakteryzują się różną efektywnością absorpcji określonych substancji. Dwunastnica i jelito czcze są głównym miejscem wchłaniania większości składników odżywczych, podczas gdy jelito kręte specjalizuje się w absorpcji witaminy B12 i soli żółciowych. W proksymalnej części jelita cienkiego wchłaniane są głównie węglowodany, białka, tłuszcze, witaminy rozpuszczalne w wodzie, żelazo i wapń.
Zaburzenia absorpcji z jelita cienkiego mogą prowadzić do zespołów złego wchłaniania (malabsorpcji), które klinicznie manifestują się jako biegunka, niedożywienie, niedobory witamin i pierwiastków śladowych. Przyczyny obejmują choroby zapalne jelit, celiakię, niedobór enzymów trawiennych, choroby infekcyjne jelita oraz stany po resekcji znacznych fragmentów jelita cienkiego.