kompulsywne wydawanie
Kompulsywne wydawanie (ang. compulsive buying disorder, CBD) to zaburzenie charakteryzujące się nadmiernym, niekontrolowanym i powtarzającym się impulsem do kupowania przedmiotów, często niepotrzebnych lub przekraczających możliwości finansowe osoby. W literaturze medycznej klasyfikowane jest jako zaburzenie kontroli impulsów lub jako uzależnienie behawioralne.
Kluczowe cechy kompulsywnego wydawania to silne pragnienie dokonywania zakupów, krótkotrwała ulga i przyjemność po zakupie, po których następuje poczucie winy, wstydu lub żalu. Pacjenci często doświadczają napięcia przed zakupem i jego rozładowania w trakcie nabywania przedmiotów, co tworzy błędne koło zachowania kompulsywnego.
W obrazie klinicznym obserwuje się współwystępowanie z innymi zaburzeniami psychicznymi, szczególnie z depresją, zaburzeniami lękowymi, uzależnieniami oraz zaburzeniami obsesyjno-kompulsywnymi. Diagnostyka różnicowa powinna uwzględniać epizody maniakalne w przebiegu choroby afektywnej dwubiegunowej, gdzie również może występować nadmierne wydawanie.
Leczenie kompulsywnego wydawania obejmuje przede wszystkim interwencje psychoterapeutyczne, głównie terapię poznawczo-behawioralną, terapię grupową oraz programy samopomocy oparte na modelu 12 kroków. W farmakoterapii stosuje się selektywne inhibitory wychwytu serotoniny (SSRI) oraz stabilizatory nastroju, choć dowody na ich skuteczność są ograniczone.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Adartrel
Produkt leczniczy Adartrel zawierający ropinirol wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania, zwłaszcza u pacjentów z zespołem niespokojnych nóg oraz chorobą Parkinsona. Ropinirol nie jest wskazany w leczeniu poneuroleptycznej akatyzji, tazykinezji oraz wtórnego zespołu niespokojnych nóg wynikającego z innych schorzeń, takich jak niewydolność nerek czy niedokrwistość z niedoboru żelaza. W trakcie terapii może wystąpić augmentacja objawów, charakteryzująca się wcześniejszym początkiem, nasileniem i rozprzestrzenieniem symptomów, a także efekt z odbicia w godzinach porannych. Należy monitorować pacjentów pod kątem senności i nagłych napadów snu, które mogą wymagać zmniejszenia dawki lub przerwania leczenia. Ponadto, u pacjentów z poważnymi zaburzeniami psychotycznymi stosowanie ropinirolu jest przeciwwskazane, chyba że korzyści przewyższają ryzyko. Konieczne jest także regularne monitorowanie zaburzeń kontroli impulsów, takich jak patologiczny hazard, zwiększone libido, kompulsywne wydawanie pieniędzy czy objadanie się, a w przypadku ich wystąpienia rozważenie modyfikacji terapii.
agonista dopaminy, akatyzja poneuroleptyczna, augmentacja, choroba Parkinsona, efekt z odbicia, kompulsywne jedzenie, kompulsywne wydawanie, leczenie dopaminergiczne, mania, napad snu, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość z niedoboru żelaza, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, niewydolność wieńcowa, objawy odstawienia, omamy, paradoksalne nasilenie objawów, patologiczny hazard, ropinirol, tazykinezja, zaburzenie kontroli impulsów, zaburzenie psychotyczne, zespół niespokojnych nóg, zespół odstawienia agonisty dopaminy, złośliwy zespół neuroleptyczny, zwiększone libido - Leksykon leków
Działania niepożądane – Requip-Modutab 4 mg
Requip-Modutab (ropinirol chlorowodorek) w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu stosowany u pacjentów z chorobą Parkinsona, zarówno w monoterapii, jak i w terapii skojarzonej z lewodopą, wiąże się z szerokim spektrum działań niepożądanych. Do bardzo często występujących należą senność oraz nudności, które zgłaszano u ≥ 10% pacjentów. Często obserwuje się omdlenia, dyskinezy (szczególnie u pacjentów z zaawansowaną chorobą Parkinsona podczas wprowadzania ropinirolu), zaparcia, zgagę, wymioty, ból brzucha oraz obrzęki obwodowe. Niedociśnienie ortostatyczne i tętnicze występuje często w monoterapii, a niezbyt często w terapii skojarzonej. Rzadziej pojawiają się zawroty głowy, czkawka oraz zaburzenia wątrobowe, głównie w postaci podwyższenia aktywności enzymów wątrobowych. W trakcie leczenia mogą wystąpić również spontaniczne erekcje oraz zespół odstawienia agonisty dopaminy, objawiający się apatią, niepokojem, depresją, zmęczeniem, poceniem się i bólem.
agonista dopaminy, ból brzucha, choroba Parkinsona, czkawka, dyskineza, kompulsywne wydawanie, lewodopa, majaczenie, monoterapia, napad snu, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, nudności, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk nóg, obrzęk obwodowy, omamy, patologiczny hazard, reakcja nadwrażliwości, reakcja psychotyczna, ropinirol, senność, spontaniczna erekcja, tabletki o natychmiastowym uwalnianiu, tabletki o przedłużonym uwalnianiu, terapia skojarzona z lewodopą, zaburzenia kontroli impulsów, zaburzenia wątrobowe, zaparcia, zawroty błędnikowe, zespół dysregulacji dopaminergicznej, zespół odstawienia agonisty dopaminy, zwiększenie enzymów wątrobowych - Leksykon leków
Działania niepożądane – Requip 0,5 mg
Ropinirol, agonista receptorów dopaminowych stosowany w terapii choroby Parkinsona, wiąże się z szerokim spektrum działań niepożądanych, które różnią się częstością występowania i nasileniem w zależności od trybu leczenia (monoterapia vs terapia skojarzona z lewodopą). Do najczęstszych należą senność (≥10%), omamy (≥1% do <10%), nudności (≥10%), omdlenia (≥10% w monoterapii) oraz dyskinezy (≥10% w terapii skojarzonej). Rzadziej obserwuje się niedociśnienie ortostatyczne i tętnicze (≥0,1% do <1%), czkawkę, reakcje nadwrażliwości oraz zaburzenia psychiczne, takie jak reakcje psychotyczne i zaburzenia kontroli impulsów, które mogą prowadzić do patologicznego hazardu, zwiększonego libido czy kompulsywnych zachowań. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko nagłych napadów snu i niepohamowanej senności dziennej, które mogą zagrażać bezpieczeństwu pacjentów, zwłaszcza podczas prowadzenia pojazdów mechanicznych.
agonista dopaminy, choroba Parkinsona, dyskineza, działanie dopaminergiczne, działanie niepożądane, enzym wątrobowy, hepatotoksyczność, kompulsywne jedzenie, kompulsywne wydawanie, lewodopa, majaczenie, nagły napad snu, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, omam, patologiczna skłonność do hazardu, reakcja nadwrażliwości, reakcja psychotyczna, refluks żołądkowo-przełykowy, REQUIP, ropinirol, spontaniczna erekcja, układ dopaminergiczny, urojenie, zaburzenie kontroli impulsów, zespół dysregulacji dopaminergicznej, zespół odstawienia agonisty dopaminy, zwiększone libido