receptory beta
Receptory beta to rodzaj receptorów adrenergicznych, które wiążą się z katecholaminami, takimi jak adrenalina i noradrenalina. Wyróżnia się trzy główne podtypy receptorów beta: beta-1, beta-2 i beta-3, różniące się lokalizacją tkankową i funkcją fizjologiczną.
Receptory beta-1 występują głównie w sercu, gdzie ich aktywacja powoduje zwiększenie częstości i siły skurczów mięśnia sercowego oraz przyspieszenie przewodnictwa przedsionkowo-komorowego. Receptory beta-2 zlokalizowane są przede wszystkim w oskrzelach, naczyniach krwionośnych i mięśniach szkieletowych. Ich stymulacja prowadzi do rozszerzenia oskrzeli, rozszerzenia naczyń krwionośnych oraz relaksacji mięśni gładkich. Receptory beta-3 występują głównie w tkance tłuszczowej i uczestniczą w procesach lipolizy.
W praktyce klinicznej leki oddziałujące na receptory beta są szeroko stosowane. Antagoniści receptorów beta (beta-blokery) znajdują zastosowanie w leczeniu nadciśnienia tętniczego, choroby niedokrwiennej serca, zaburzeń rytmu serca oraz niewydolności serca. Z kolei agoniści receptorów beta-2 są wykorzystywani w terapii astmy i przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP) jako leki rozszerzające oskrzela.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Symtrend 12,5 mg
Karwedylol, substancja czynna preparatu Symtrend, jest nieselektywnym beta-adrenolitykiem z grupy alfa- i beta-adrenolityków (kod ATC: C07AG02), wykazującym wielokierunkowe działanie na układ sercowo-naczyniowy. Mechanizm działania obejmuje selektywne blokowanie receptorów alfa-1, co zmniejsza opór naczyń obwodowych, oraz nieselektywne blokowanie receptorów beta1 i beta2, prowadzące do hamowania układu renina-angiotensyna i redukcji aktywności reniny w osoczu. Karwedylol nie posiada wewnętrznej aktywności sympatykomimetycznej (ISA) i wykazuje właściwości stabilizujące błony komórkowe. Jego działanie przeciwutleniające, potwierdzone in vitro i in vivo, może przyczyniać się do ochrony układu sercowo-naczyniowego. U pacjentów z nadciśnieniem tętniczym lek obniża ciśnienie krwi bez zwiększania oporu obwodowego, powoduje jedynie nieznaczne zmniejszenie częstości akcji serca, utrzymuje objętość wyrzutową serca oraz prawidłowy przepływ i funkcję nerek, a także rzadko wywołuje objawy takie jak ziębnięcie kończyn.
aktywność sympatykomimetyczna, alfa i beta adrenolityk, dławica piersiowa, dysfunkcja lewej komory, frakcja wyrzutowa lewej komory, gospodarka lipidowa, lipoproteina HDL, lipoproteina LDL, mieszanina racemiczna, nadciśnienie tętnicze, niedokrwienie mięśnia sercowego, nieselektywny beta-adrenolityk, noradrenalina w osoczu, obciążenie następcze, obciążenie wstępne, profil lipidowy, receptor alfa-1, receptory adrenergiczne beta, receptory alfa-adrenergiczne, receptory beta, renina w osoczu, rozszerzanie naczyń krwionośnych, stabilizacja błon komórkowych, układ renina-angiotensyna, właściwości przeciwutleniające, zastoinowa niewydolność serca - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Coryol 6,25 mg 6,25 mg
Coryol 6,25 mg, zawierający karwedylol, jest lekiem beta- i alfa-adrenolitycznym stosowanym w kardiologii przede wszystkim w trzech wskazaniach: nadciśnieniu tętniczym samoistnym, przewlekłej stabilnej dławicy piersiowej oraz jako terapia wspomagająca w przewlekłej, stabilnej, umiarkowanej do ciężkiej niewydolności serca. Karwedylol obniża ciśnienie tętnicze poprzez zmniejszenie oporu obwodowego i blokadę receptorów beta, redukuje zapotrzebowanie mięśnia sercowego na tlen przez zwolnienie czynności serca i zmniejszenie kurczliwości, a także poprawia funkcję lewej komory serca, hamuje układ renina-angiotensyna-aldosteron oraz wykazuje działanie przeciwutleniające. Każda tabletka zawiera 6,25 mg karwedylolu, co stanowi dawkę początkową, szczególnie istotną w terapii niewydolności serca, gdzie zaleca się stopniowe zwiększanie dawki. Tabletki posiadają linię podziału, umożliwiającą precyzyjne dostosowanie dawkowania. Należy uwzględnić obecność 72,25 mg laktozy jednowodnej oraz 5 mg sacharozy w każdej tabletce, co jest istotne u pacjentów z nietolerancją cukrów.
choroba wieńcowa, ciśnienie tętnicze, częstość akcji serca, działanie przeciwutleniające, karwedylol, kurczliwość mięśnia sercowego, laktoza jednowodna, lewa komora serca, nadciśnienie tętnicze samoistne, niedokrwienie mięśnia sercowego, nietolerancja cukrów, opór obwodowy, ostra dekompensacja, przewlekła niewydolność serca, przewlekła stabilna dławica piersiowa, receptory alfa i beta adrenergiczne, receptory beta, układ renina-angiotensyna-aldosteron, zapotrzebowanie mięśnia sercowego na tlen - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Celipres 200 200 mg
Celipres 200 to beta-adrenolityk zawierający 200 mg chlorowodorku celiprololu w postaci tabletek powlekanych, stosowany przede wszystkim w leczeniu nadciśnienia tętniczego o nasileniu od łagodnego do umiarkowanego oraz stabilnej dławicy piersiowej. W terapii nadciśnienia lek skutecznie obniża wartości ciśnienia tętniczego, natomiast w stabilnej dławicy piersiowej zmniejsza częstość napadów dławicowych poprzez blokadę receptorów beta-adrenergicznych, co redukuje zapotrzebowanie mięśnia sercowego na tlen. Preparat jest szczególnie wskazany u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym współistniejącym ze stabilną dławicą piersiową, gdzie może poprawić kontrolę objawów i tolerancję wysiłku fizycznego.
beta-adrenolityk, chlorowodorek celiprololu, ciśnienie tętnicze, dawka terapeutyczna, katecholaminy, nadciśnienie tętnicze, nietolerancja składników leku, receptory beta, stabilna dławica piersiowa, substancja pomocnicza, tolerancja wysiłku fizycznego, zapotrzebowanie mięśnia sercowego na tlen, żółcień chinolinowa - Leksykon leków
Przedawkowanie – Olanzapine APC 5 mg
Przedawkowanie olanzapiny stanowi poważny stan kliniczny, który może prowadzić do licznych objawów neurologicznych, sercowo-naczyniowych i oddechowych, a w skrajnych przypadkach do zgonu. Zarejestrowano przypadki śmiertelne przy dawkach około 450 mg, choć odnotowano także przeżycia po dawkach do 2 g. Objawy bardzo częste (>10%) obejmują częstoskurcz, pobudzenie lub agresywność, dyzartrię, różne objawy pozapiramidowe oraz obniżony poziom świadomości od sedacji do śpiączki. Inne istotne objawy kliniczne to delirium, drgawki, śpiączka, prawdopodobny złośliwy zespół neuroleptyczny, depresja oddechowa, zachłyśnięcie, zaburzenia ciśnienia tętniczego, zaburzenia rytmu serca (<2%) oraz zatrzymanie krążenia i oddychania.
adrenalina, biodostępność, częstoskurcz, delirium, depresja oddechowa, dopamina, drgawki, dyzartria, leki sympatykomimetyczne, niedociśnienie, objawy pozapiramidowe, obniżony poziom świadomości, olanzapina, płukanie żołądka, pobudzenie psychoruchowe, receptory beta, śpiączka, węgiel aktywny, zaburzenia ciśnienia tętniczego, zaburzenia rytmu serca, zachłyśnięcie, zapaść krążeniowa, zatrzymanie krążenia, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Bisoprolol Vitabalans 10 mg
Bisoprolol Vitabalans to selektywny beta1-adrenolityk, klasyfikowany pod kodem ATC C07 AB 07, dostępny w dawkach 5 mg (4,2 mg bisoprololu) oraz 10 mg (8,5 mg bisoprololu). Lek charakteryzuje się brakiem wewnętrznej aktywności sympatykomimetycznej, co odróżnia go od innych beta-adrenolityków. Mechanizm hipotensyjny bisoprololu wiąże się ze znacznym obniżeniem aktywności reninowej osocza, choć dokładne działanie nie jest w pełni poznane. W terapii dławicy piersiowej bisoprolol zmniejsza częstość akcji serca (efekt chronotropowo ujemny), co redukuje zapotrzebowanie mięśnia sercowego na tlen, ograniczając częstość i nasilenie epizodów dławicowych oraz poprawiając tolerancję wysiłku u pacjentów z chorobą niedokrwienną serca.
aktywność reninowa osocza, aktywność sympatykomimetyczna, beta-adrenolityk nieselektywny, beta-adrenolityk wybiórczy, bisoprolol hemifumaran, choroba niedokrwienna serca, dławica piersiowa, efekt hipotensyjny, mięsień sercowy, nadciśnienie tętnicze, receptory beta, receptory beta1-adrenergiczne, schorzenie układu oddechowego - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Concor Cor 2,5 2,5 mg
Concor Cor, zawierający bisoprolol fumaranu, jest wskazany do leczenia stabilnej, przewlekłej niewydolności serca z zaburzoną czynnością skurczową lewej komory. Bisoprolol, jako beta-adrenolityk, działa poprzez blokadę receptorów beta-adrenergicznych, co prowadzi do zmniejszenia zapotrzebowania mięśnia sercowego na tlen, spowolnienia akcji serca, obniżenia ciśnienia tętniczego oraz poprawy funkcji skurczowej mięśnia sercowego. Preparat dostępny jest w dawkach 1,25 mg, 2,5 mg, 3,75 mg oraz 7,5 mg, z tabletkami powlekanymi, z których dawki 2,5 mg, 3,75 mg i 7,5 mg posiadają rowek umożliwiający podział na równe części, co ułatwia precyzyjne dostosowanie terapii do indywidualnych potrzeb pacjenta. Terapia powinna być wdrażana po dokładnej diagnostyce kardiologicznej i stabilizacji niewydolności serca za pomocą leków podstawowych, takich jak inhibitory ACE, diuretyki czy glikozydy nasercowe.
akcja serca, beta-adrenolityk, bisoprolol fumaran, ciśnienie tętnicze, czynność skurczowa lewej komory, diuretyk, funkcja mięśnia sercowego, funkcja skurczowa, glikozyd nasercowy, inhibitor ACE, kurczliwość mięśnia sercowego, parametry życiowe, przepływ krwi, przewlekła niewydolność serca, receptory beta, tabletka powlekana, układ adrenergiczny, zaostrzenie niewydolności serca - Leksykon leków
Przedawkowanie – Taptiqom (15 mcg + 5 mg)/ml
Przedawkowanie kropli do oczu Taptiqom (15 µg/ml tafluprost + 5 mg/ml tymolol) wiąże się głównie z ryzykiem ogólnoustrojowego działania beta-adrenolitycznego tymololu. Tafluprost, podany miejscowo, nie wykazuje toksyczności systemowej, natomiast tymolol może powodować poważne objawy, takie jak bradykardia (<60 uderzeń/min), rzadkoskurcz, skurcz oskrzeli, duszność, zawroty głowy, ból głowy oraz zatrzymanie akcji serca. Tymolol jest trudno usuwalny dializą, co utrudnia leczenie ciężkiego przedawkowania. Leczenie powinno być objawowe i podtrzymujące, ukierunkowane na przeciwdziałanie skutkom beta-adrenolitycznym.
analog prostaglandyny, beta-adrenolityk, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, bradykardia zatokowa, bronchospazm, dializa, działanie ogólnoustrojowe, hipoglikemia, leczenie podtrzymujące, niewydolność mięśnia sercowego, POChP, podanie oczne, receptory beta, receptory beta-2, resuscytacja, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy, zaburzenia układu nerwowego, zatrzymanie krążenia - Leksykon substancji czynnych
Iwabradyna – Przedawkowanie
Przedawkowanie iwabradyny, obecnej w preparatach takich jak Bixebra, Ivabradine Aurovitas, Ivabradine Genoptim i innych, prowadzi do ciężkiej i przedłużającej się bradykardii, będącej głównym zagrożeniem dla pacjenta. Bradykardia ta, wynikająca z blokady kanałów If w węźle zatokowo-przedsionkowym, może skutkować znacznym spadkiem pojemności minutowej serca, niedokrwieniem narządów oraz niestabilnością hemodynamiczną, w tym hipotensją i wstrząsem kardiogennym. Objawy te wymagają natychmiastowej interwencji w warunkach oddziału specjalistycznego, gdzie możliwe jest ciągłe monitorowanie EKG, ciśnienia tętniczego oraz saturacji krwi tlenem.
antidotum, bradykardia, ciśnienie tętnicze, elektrokardiogram, elektrostymulacja serca, hipotensja, iwabradyna, izoprenalina, monitorowanie funkcji życiowych, niedokrwienie narządów, niestabilność hemodynamiczna, oddział specjalistyczny, perfuzja narządów, pojemność minutowa serca, receptory beta, saturacja krwi, układ krążenia, węzeł zatokowo-przedsionkowy, wstrząs kardiogenny - Leksykon leków
Przedawkowanie – Bixebra 5 mg
Przedawkowanie iwabradyny (Bixebra) w dawkach przekraczających zalecane 5 mg lub 7,5 mg (odpowiednio 5,390 mg i 8,085 mg iwabradyny chlorowodorku) prowadzi do ciężkiej, przedłużającej się bradykardii, stanowiącej poważne zagrożenie hemodynamiczne. Objawy obejmują znaczne zwolnienie rytmu serca, które może skutkować niestabilnością układu krążenia oraz ciężkimi zaburzeniami hemodynamicznymi. W przypadku bradykardii z objawami słabej tolerancji hemodynamicznej wskazane jest dożylne podanie agonistów receptorów beta-adrenergicznych, takich jak izoprenalina, natomiast w sytuacjach opornych na leczenie farmakologiczne rozważa się czasową elektrostymulację serca. Leczenie powinno być prowadzone w warunkach specjalistycznego oddziału medycznego z monitorowaniem parametrów życiowych pacjenta.
bradykardia, bradykardia ze słabą tolerancją hemodynamiczną, chlorowodorek iwabradyny, EKG, elektrostymulacja serca, gospodarka wodno-elektrolitowa, hipoperfuzja mózgowa, iwabradyna, izoprenalina, niestabilność układu krążenia, podanie dożylne leków, powikłania kardiologiczne, receptory beta, receptory beta-adrenergiczne, równowaga elektrolitowa, stężenie potasu, tabletki powlekane, zaburzenia hemodynamiczne - Leksykon leków
Przedawkowanie – Zolaxa 20 mg
Przedawkowanie olanzapiny, substancji czynnej leku Zolaxa (dawki 15 mg i 20 mg), stanowi poważny stan kliniczny objawiający się szerokim spektrum zaburzeń neurologicznych, sercowo-naczyniowych i oddechowych. Do bardzo częstych objawów (>10% przypadków) należą: częstoskurcz, pobudzenie lub agresywność, dyzartria, objawy pozapiramidowe oraz obniżony poziom świadomości (od senności do śpiączki). Inne istotne klinicznie objawy to delirium, drgawki, śpiączka, złośliwy zespół neuroleptyczny, depresja oddechowa, zachłyśnięcie, zaburzenia ciśnienia tętniczego oraz zaburzenia rytmu serca, które w <2% przypadków mogą prowadzić do zatrzymania krążenia. Dawki krytyczne zaczynają się już powyżej dopuszczalnej dawki terapeutycznej, a zgony odnotowano przy dawkach około 450 mg, choć możliwy jest powrót do zdrowia po dawkach nawet około 2 g olanzapiny.
biodostępność, częstoskurcz, dekontaminacja przewodu pokarmowego, delirium, depresja oddechowa, drgawki, dyzartria, leki sympatykomimetyczne, objawy pozapiramidowe, obniżony poziom świadomości, olanzapina, płukanie żołądka, pobudzenie psychoruchowe, przedawkowanie leku, receptory beta, śpiączka, tabletki powlekane, węgiel aktywny, zaburzenia ciśnienia tętniczego, zaburzenia neurologiczne, zaburzenia rytmu serca, zachłyśnięcie, zapaść krążeniowa, złośliwy zespół neuroleptyczny, Zolaxa - Leksykon leków
Przedawkowanie – Ivabradine Genoptim 7,5 mg
Przedawkowanie iwabradyny, substancji czynnej leku Ivabradine Genoptim dostępnego w dawkach 5 mg i 7,5 mg, prowadzi do nasilonej i przedłużającej się bradykardii poprzez selektywne hamowanie węzła zatokowo-przedsionkowego. Główne objawy kliniczne to ciężka bradykardia, która może skutkować obniżeniem rzutu serca, hipotensją oraz zaburzeniami hemodynamicznymi, włącznie z omdleniami i wstrząsem kardiogennym. Ze względu na ryzyko poważnych następstw hemodynamicznych, przedawkowanie stanowi stan zagrożenia życia wymagający natychmiastowej interwencji medycznej.
bradykardia przedłużająca się, chlorowodorek iwabradyny, ciężka bradykardia, ciśnienie tętnicze, elektrostymulacja serca, hipotensja, iwabradyna, izoprenalina, parametry hemodynamiczne, receptory beta, rzut serca, tabletka powlekana, węzeł zatokowo-przedsionkowy, wstrząs kardiogenny, zaburzenie hemodynamiczne, zaburzenie perfuzji narządowej