modyfikacja białek PBP
Modyfikacja białek PBP (Penicillin-Binding Proteins) to kluczowy mechanizm oporności bakterii na antybiotyki beta-laktamowe. Białka PBP są niezbędne w procesie syntezy ściany komórkowej bakterii, uczestnicząc w tworzeniu wiązań peptydowych w peptydoglikanie.
W wyniku mutacji genetycznych może dojść do zmian strukturalnych w białkach PBP, co prowadzi do zmniejszenia ich powinowactwa do antybiotyków beta-laktamowych, przy jednoczesnym zachowaniu funkcji fizjologicznych. Takie zmodyfikowane białka PBP są mniej podatne na blokowanie przez antybiotyki, co umożliwia bakteriom przeżycie w obecności leków.
Szczególnie istotne klinicznie są modyfikacje białek PBP2a w Staphylococcus aureus opornym na metycylinę (MRSA) oraz zmiany w białkach PBP w Streptococcus pneumoniae i Neisseria gonorrhoeae o zmniejszonej wrażliwości na penicyliny. Zjawisko to stanowi poważne wyzwanie terapeutyczne, wymuszając stosowanie antybiotyków ostatniej linii lub nowych strategii leczenia.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Ospamox 750 mg
Amoksycylina, substancja czynna leku Ospamox, jest półsyntetyczną penicyliną beta-laktamową o rozszerzonym spektrum działania (kod ATC: J01CA04). Mechanizm jej działania polega na hamowaniu biosyntezy ściany komórkowej bakterii poprzez blokadę białek wiążących penicylinę (PBP), co prowadzi do zahamowania syntezy peptydoglikanu i w efekcie do lizy komórki bakteryjnej. Skuteczność amoksycyliny jest determinowana przez czas, w którym stężenie leku w miejscu zakażenia przekracza minimalne stężenie hamujące (T>MIC). Jednakże amoksycylina jest podatna na rozkład przez beta-laktamazy produkowane przez niektóre bakterie, co ogranicza jej spektrum działania wobec szczepów opornych na ten antybiotyk.
amoksycylina, antybiotyk beta-laktamowy, bakteria beztlenowa Gram-dodatnia, bakteria beztlenowa Gram-ujemna, beta-laktamaza, beta-laktamaza bakteryjna, białko wiążące penicylinę, biosynteza ściany komórkowej, Clostridium difficile, Enterococcus, EUCAST, Haemophilus influenzae, Helicobacter pylori, liza komórki bakteryjnej, minimalne stężenie hamujące, modyfikacja białek PBP, Moraxella catarrhalis, Neisseria meningitidis, paciorkowiec zieleniejący, Pasteurella multocida, penicylina o rozszerzonym spektrum, peptydoglikan, pompa wyrzutowa, Staphylococcus, Streptococcus pneumoniae - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Cefazolin Phagecon 2 g
Cefazolina, będąca cefalosporyną pierwszej generacji z grupy beta-laktamów (kod ATC: J01DB04), wykazuje działanie bakteriobójcze poprzez hamowanie syntezy ściany komórkowej bakterii w fazie wzrostu, blokując białka wiążące penicylinę (PBP). Jej skuteczność zależy od czasu utrzymywania stężenia powyżej minimalnego stężenia hamującego (MIC). Oporność na cefazolinę może wynikać z inaktywacji enzymatycznej przez β-laktamazy (w tym ESBL i AmpC), modyfikacji PBP (np. MRSA), zaburzeń przepuszczalności ściany komórkowej oraz działania pomp efflux. Wartości graniczne MIC według EUCAST (wersja 12.0, od 01.01.2022) dla Enterobacterales w zakażeniach dróg moczowych wynoszą ≤0,001 mg/l dla szczepów wrażliwych i >4 mg/l dla opornych, natomiast dla PK-PD ≤1 mg/l i >2 mg/l. Wrażliwość gronkowców ocenia się na podstawie cefoksytyny, a paciorkowców na podstawie benzylopenicyliny.
Acinetobacter, antybiotyk beta-laktamowy, Bacteroides fragilis, beta-laktamaza, beta-laktamaza o rozszerzonym spektrum, beta-laktamaza typu AmpC, białko wiążące penicylinę, cefalosporyna pierwszej generacji, chlamydia, Citrobacter freundii, dysfagia, działanie bakteriobójcze, Enterobacter, Enterococcus, Escherichia coli, EUCAST, gronkowiec oporny na metycylinę, Haemophilus influenzae, Klebsiella oxytoca, Klebsiella pneumoniae, minimalne stężenie hamujące, modyfikacja białek PBP, MRSA, Mycoplasma, oporność drobnoustrojów, oporność krzyżowa, penicylinaza, pompa efflux, Proteus mirabilis, przepuszczalność ściany komórkowej, Pseudomonas aeruginosa, Staphylococcus aureus, staphylococcus epidermidis, Staphylococcus haemolyticus, Staphylococcus saprophyticus, Streptococcus agalactiae, Streptococcus pneumoniae, Streptococcus pyogenes, synteza ściany komórkowej bakterii, szczep wrażliwy na metycylinę - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Duomox 375 mg
Amoksycylina, będąca półsyntetyczną penicyliną beta-laktamową (kod ATC: J01CA04), działa poprzez hamowanie białek wiążących penicylinę (PBP), co prowadzi do zahamowania syntezy peptydoglikanu i lizy ściany komórkowej bakterii. Jej skuteczność terapeutyczna jest determinowana przez czas utrzymywania stężenia leku powyżej minimalnego stężenia hamującego (T>MIC). Jednakże amoksycylina jest podatna na rozkład przez beta-laktamazy produkowane przez oporne szczepy, co ogranicza jej spektrum działania. Mechanizmy oporności obejmują unieczynnienie przez beta-laktamazy, modyfikację PBP oraz zmniejszoną przepuszczalność błony komórkowej lub aktywność pomp wyrzutowych, szczególnie u bakterii Gram-ujemnych.
amoksycylina, antybiotyk beta-laktamowy, bakteria Gram-ujemna, beta-laktamaza, beta-laktamaza bakteryjna, białko wiążące penicylinę, Clostridioides difficile, Enterococcus, EUCAST, Haemophilus influenzae, Helicobacter pylori, liza komórki, minimalne stężenie hamujące, modyfikacja białek PBP, Moraxella catarrhalis, Neisseria meningitidis, nieprzepuszczalność błony komórkowej, Pasteurella multocida, penicylina o szerokim spektrum działania, peptydoglikan bakteryjny, pompa wyrzutowa, ściana komórki bakteryjnej, Staphylococcus, Streptococcus pneumoniae, wartość graniczna MIC