Właściwości farmakodynamiczne leku Ospamox

Amoksycylina, substancja czynna produktu leczniczego Ospamox, należy do grupy farmakoterapeutycznej określanej jako penicyliny o rozszerzonym spektrum działania (kod ATC: J01CA04). Jest to półsyntetyczna penicylina zaliczana do antybiotyków beta-laktamowych, której działanie opiera się na hamowaniu biosyntezy ściany komórkowej bakterii.¹

Mechanizm działania

Działanie przeciwbakteryjne amoksycyliny wynika z jej zdolności do hamowania aktywności jednego lub kilku enzymów określanych jako białka wiążące penicylinę (PBP – ang. penicillin-binding proteins). Enzymy te uczestniczą w szlaku biosyntezy peptydoglikanu, który stanowi kluczowy składnik strukturalny ściany komórkowej bakterii. Zahamowanie syntezy peptydoglikanu prowadzi do osłabienia struktury ściany komórkowej, co w konsekwencji powoduje lizę i śmierć komórki bakteryjnej.²

Należy zaznaczyć, że amoksycylina podlega rozkładowi przez enzymy beta-laktamazy wytwarzane przez bakterie oporne na jej działanie. Z tego względu spektrum działania samej amoksycyliny nie obejmuje drobnoustrojów zdolnych do produkcji tych enzymów.³

Zależności farmakokinetyczno-farmakodynamiczne

W przypadku amoksycyliny, głównym parametrem determinującym jej skuteczność przeciwbakteryjną jest czas powyżej minimalnego stężenia hamującego (T>MIC). Jest to okres, w którym stężenie antybiotyku w miejscu zakażenia przekracza wartość MIC dla danego drobnoustroju.^MIC).”>4

Mechanizmy oporności

Oporność bakterii na działanie amoksycyliny może wynikać z kilku mechanizmów. Do najważniejszych z nich należą:⁵

• Unieczynnienie przez beta-laktamazy bakteryjne – enzymy te rozszczepiają pierścień beta-laktamowy antybiotyku, co prowadzi do utraty jego aktywności przeciwbakteryjnej⁶
• Modyfikacja struktury białek PBP – zmiana konformacji tych białek skutkuje zmniejszeniem powinowactwa amoksycyliny do miejsca docelowego jej działania⁷
• Zmniejszona przepuszczalność błony komórkowej bakterii lub aktywacja mechanizmów pompy wyrzutowej – mechanizmy te mogą wywoływać oporność bakterii lub przyczyniać się do jej wystąpienia, szczególnie w przypadku bakterii Gram-ujemnych⁸

Wartości graniczne

Europejski Komitet ds. Oznaczania Lekowrażliwości (EUCAST – European Committee for Antimicrobial Susceptibility Testing) określił wartości graniczne MIC (minimalnego stężenia hamującego) dla amoksycyliny w wersji 5.0.⁹

Powyższa tabela przedstawia wartości graniczne MIC dla amoksycyliny względem poszczególnych gatunków drobnoustrojów. Bakterie uznaje się za wrażliwe, gdy wartość MIC dla amoksycyliny jest mniejsza lub równa wartości progowej dla wrażliwości, natomiast za oporne, gdy wartość MIC jest większa od wartości progowej dla oporności. ^{8 […] Wartości graniczne niezależne od gatunku – 2″>10}

Amoksycylina wykazuje szczególnie wysoką aktywność przeciwbakteryjną wobec paciorkowców zieleniejących, Neisseria meningitidis, Helicobacter pylori oraz beztlenowych bakterii Gram-ujemnych, dla których wartości graniczne MIC dla szczepów wrażliwych wynoszą odpowiednio 0,5 mg/l, 0,125 mg/l, 0,125 mg/l i 0,5 mg/l.¹¹