substancja miejscowo znieczulająca

Substancja miejscowo znieczulająca to związek chemiczny, który po zaaplikowaniu na określony obszar ciała, powoduje odwracalne zahamowanie przewodnictwa nerwowego, prowadząc do czasowej utraty czucia bólu, dotyku, temperatury oraz blokady ruchowej w danym obszarze. Leki te działają poprzez blokowanie kanałów sodowych w błonie komórkowej włókien nerwowych, uniemożliwiając powstawanie i przewodzenie impulsów nerwowych.

Wśród najczęściej stosowanych substancji miejscowo znieczulających wyróżniamy dwie główne grupy: estry (np. prokaina, benzokaina) oraz amidy (np. lidokaina, bupiwakaina, ropiwakaina). Amidy charakteryzują się dłuższym czasem działania i mniejszym ryzykiem reakcji alergicznych w porównaniu do estrów. Znieczulenie miejscowe znajduje zastosowanie w różnych procedurach medycznych – od drobnych zabiegów chirurgicznych, przez znieczulenie przewodowe i nasiękowe, po znieczulenie zewnątrzoponowe i podpajęczynówkowe.

Substancje te różnią się między sobą siłą działania, czasem potrzebnym do wystąpienia efektu, długością działania oraz profilem bezpieczeństwa. Dawkowanie musi być precyzyjnie dostosowane do rodzaju zabiegu, masy ciała pacjenta oraz jego stanu ogólnego, gdyż przedawkowanie może prowadzić do poważnych działań niepożądanych, w tym kardiotoksyczności, neurotoksyczności oraz reakcji alergicznych. W praktyce klinicznej często łączy się je z adrenaliną, która poprzez zwężenie naczyń krwionośnych wydłuża czas działania znieczulenia i zmniejsza ryzyko krwawienia.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl