odma śródpiersia
Odma śródpiersia (pneumomediastinum) to stan, w którym powietrze przedostaje się do przestrzeni śródpiersia – obszaru klatki piersiowej pomiędzy płucami. Jest to stosunkowo rzadkie zaburzenie, które może wystąpić spontanicznie lub w wyniku urazu, zabiegu medycznego lub choroby podstawowej.
Etiologia odmy śródpiersia obejmuje: uszkodzenie przełyku (np. perforacja jatrogenna podczas endoskopii), uszkodzenie dróg oddechowych (np. rozerwanie pęcherzyków płucnych w wyniku barotraumy), urazy klatki piersiowej, intensywne wymioty (zespół Boerhaavego), a także ciężkie napady astmy lub przewlekłą obturacyjną chorobę płuc.
W obrazie klinicznym dominuje ból w klatce piersiowej, duszność, dysfagia oraz charakterystyczny objaw trzeszczenia podskórnego (objaw Hammana) słyszalny podczas osłuchiwania. Diagnostyka opiera się głównie na badaniach obrazowych – RTG klatki piersiowej może uwidocznić pasma powietrza wokół struktur śródpiersia, zaś tomografia komputerowa jest badaniem o największej czułości.
Leczenie odmy śródpiersia zależy od przyczyny i nasilenia objawów. W większości przypadków spontanicznej odmy śródpiersia wystarcza postępowanie zachowawcze: odpoczynek, leczenie przeciwbólowe i tlenoterapia. W ciężkich przypadkach lub przy współistniejących chorobach może być konieczna interwencja chirurgiczna, zwłaszcza gdy przyczyną jest perforacja przełyku lub dróg oddechowych.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Poparzenia kwasowe i chemiczne – Diagnostyka i diagnoza
Oparzenia chemiczne stanowią poważne uszkodzenia tkanek wywołane przez substancje żrące, których ciężkość zależy od pH (kwasy <7, zasady >7), stężenia, czasu kontaktu, ilości i postaci fizycznej substancji oraz miejsca ekspozycji (skóra, oczy, błony śluzowe). Diagnostyka obejmuje szczegółowe badanie fizykalne z oceną bólu, głębokości i charakteru uszkodzeń (koagulacja martwicza dla kwasów, martwica rozpływna dla zasad), a w przypadku kontaktu z oczami – pomiar pH i ocenę okulistyczną z użyciem fluoresceiny. Połknięcie substancji wymaga endoskopii przełyku i żołądka do 48-96 godzin od zdarzenia, klasyfikacji oparzeń (powierzchowne, śródścienne, przezmurowe) oraz badań laboratoryjnych dostosowanych do rodzaju toksycznej substancji (np. wapń, magnez, potas, EKG przy kwasie fluorowodorowym). Obrazowanie (RTG, TK) jest niezbędne do wykrycia perforacji i oceny uszkodzeń wewnętrznych.
endoskopia przełyku, ezofagogastroduodenoskopia, fenol, hiperkaliemia, hipokalcemia, hipomagnezemia, intubacja dotchawicza, klasyfikacja Roper-Hall, kwas fluorowodorowy, kwas szczawiowy, martwica rozpływna, obrzęk górnych dróg oddechowych, odma śródpiersia, oparzenie chemiczne, oparzenie chemiczne oka, oparzenie częściowej grubości, oparzenie kwasowe, oparzenie pełnej grubości, oparzenie powierzchowne, perforacja przełyku, substancja żrąca, zwężenie przełyku - Leksykon chorób i schorzeń
Ostra zespół niewydolności oddechowej – Objawy
Ostry zespół niewydolności oddechowej (SARS) wywołany przez koronawirusa SARS-CoV-1 charakteryzuje się dwufazowym przebiegiem klinicznym. Początkowa faza obejmuje objawy grypopodobne, takie jak gorączka powyżej 38°C, dreszcze, bóle mięśniowe i ból głowy, trwające zwykle 3-7 dni, z możliwą biegunką u 10-20% pacjentów. Po 2-7 dniach pojawiają się objawy dolnych dróg oddechowych: suchy kaszel, duszność i postępująca hipoksja, często z radiologicznym pogorszeniem zapalenia płuc. U 20-36% pacjentów konieczna jest hospitalizacja na OIT, a 13-26% rozwija ARDS wymagające inwazyjnego wspomagania oddychania. Typowe zmiany radiologiczne to nacieki śródmiąższowe, głównie obwodowe, bez jamistości czy wysięku opłucnowego. W badaniach laboratoryjnych obserwuje się limfopenię, trombocytopenię, neutrofilię oraz podwyższone poziomy LDH, ALT, CK i D-dimerów, co koreluje z ciężkością przebiegu.
aminotransferaza alaninowa, ARDS, ból mięśniowy, choroba współistniejąca, ciężki przebieg, D-dimer, dehydrogenaza mleczanowa, duszność, hipoksja, intubacja, kinaza kreatynowa, koronawirus SARS-CoV-1, leczenie objawowe, limfadenopatia, limfopenia, mechaniczna wentylacja, mialgia, naciek śródmiąższowy, neutrofilia, niewydolność oddechowa, niewydolność wielonarządowa, nowotwór złośliwy, odma opłucnowa, odma śródpiersia, osteoporoza, ostry zespół niewydolności oddechowej, powikłanie płucne, przewlekła choroba płuc, przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby, rozsiane wykrzepianie wewnątrznaczyniowe, tomografia komputerowa, trombocytopenia, wysięk opłucnowy, wysoka gorączka, zapalenie naczyń, zapalenie osierdzia, zapalenie płuc, zespół ostrej niewydolności oddechowej, złe samopoczucie, zwłóknienie płuc - Leksykon chorób i schorzeń
Odma opłucnowa – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Rokowanie w odmie opłucnowej jest zróżnicowane i zależy od etiologii, nasilenia objawów, chorób współistniejących oraz zastosowanego leczenia. Odma samoistna pierwotna (PSP) cechuje się lepszym rokowaniem niż odma samoistna wtórna (SSP), szczególnie u pacjentów z chorobami płuc, takimi jak POChP, gdzie śmiertelność wynosi od 1 do 17%. Wczesne cyfrowe pomiary wycieku powietrza, np. 100 ml/min w 1. dniu leczenia, są silnym predyktorem niepowodzenia terapii zachowawczej (iloraz szans 5,2; 95% CI 1,2-22,6; p=0,03), co może usprawnić decyzje terapeutyczne, w tym wczesne skierowanie na operację torakochirurgiczną. Nawrót odmy występuje u 28-32% pacjentów z PSP i 43% z SSP, z wyższym ryzykiem u palaczy, osób z POChP, AIDS oraz u pacjentów młodszych, szczupłych i o zwiększonym stosunku wzrostu do wagi. Odma prężna wymaga pilnej interwencji ze względu na ryzyko niewydolności oddechowej i zapaści sercowo-naczyniowej.
AIDS, biopsja płuca, choroba śródmiąższowa płuc, choroba tkanki łącznej, inwazja naczyniowa, konwolucyjna sieć neuronowa, martwica guza, niewydolność oddechowa, obturacyjna choroba płuc, odma opłucnowa, odma prężna, odma samoistna wtórna, odma śródpiersia, palenie tytoniu, pozaszpitalne zatrzymanie krążenia, przewlekła obturacyjna choroba płuc, resuscytacja krążeniowo-oddechowa, rozedma, wysoko aktywna terapia antyretrowirusowa, zapaść sercowo-naczyniowa, zespół Boerhaavego, zwłóknienie płuc