staw barkowo-obojczykowy
Staw barkowo-obojczykowy (łac. articulatio acromioclavicularis) to niewielkie połączenie stawowe między wyrostkiem barkowym łopatki a końcem barkowym obojczyka. Jest to staw płaski, którego powierzchnie stawowe pokrywa chrząstka włóknista. Torebka stawowa jest wzmocniona więzadłami barkowo-obojczykowymi, które stabilizują to połączenie.
W stawie barkowo-obojczykowym możliwe są ruchy ślizgowe oraz niewielkie ruchy obrotowe obojczyka względem łopatki. Staw ten odgrywa istotną rolę w biomechanice obręczy barkowej, umożliwiając prawidłowe funkcjonowanie całego kompleksu barkowego podczas ruchów kończyny górnej, szczególnie podczas unoszenia ramienia powyżej poziomu.
Uszkodzenia stawu barkowo-obojczykowego, zwane potocznie „zwichnięciem barku”, są częstymi urazami, szczególnie u sportowców. Klasyfikacja Rockwooda wyróżnia sześć stopni uszkodzeń w zależności od rozległości uszkodzenia więzadeł barkowo-obojczykowych i kruczo-obojczykowych. Diagnostyka obejmuje badanie kliniczne oraz obrazowanie radiologiczne, a leczenie – w zależności od stopnia urazu – może być zachowawcze lub operacyjne.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Zespół ucisku barku – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Zespół ucisku barku (Shoulder impingement syndrome) to schorzenie charakteryzujące się uciskiem ścięgien stożka rotatorów oraz kaletki podbarkowej pomiędzy kośćmi stawu barkowego, co prowadzi do bólu i ograniczenia ruchomości. Etiologia obejmuje zapalenie stawu barkowo-obojczykowego, zwapnienia więzadła kruczowo-barkowego, nieprawidłowości strukturalne wyrostka barkowego oraz osłabienie mięśni stożka rotatorów. Diagnostyka opiera się na wywiadzie, badaniu fizykalnym oraz badaniach obrazowych (RTG, MRI), a także testach specjalistycznych takich jak test Neera, Empty Can Test i test Hawkinsa-Kennedy’ego. Objawy obejmują ból barku nasilający się przy ruchach nad głową, sztywność, tkliwość i osłabienie mięśni. Zespół klasyfikuje się w trzech stopniach zaawansowania, od zapalenia kaletki i ścięgien (stopień I) do degeneracji i naderwań stożka rotatorów (stopień III).
artroskopia barku, dekompresja podbarkowa, dyskineza łopatki, kaletka barkowa, kaletka podbarkowa, kortykosteroidy, mięsień czworoboczny, mięsień nadgrzebieniowy, mięsień podgrzebieniowy, mięsień zębaty przedni, NLPZ, ostroga kostna, przykurcz torebki stawowej, ścięgno nadgrzebieniowe, staw barkowo-obojczykowy, stożek rotatorów, test Hawkinsa-Kennedy’ego, test Neera, więzadło kruczowo-barkowe, wyrostek barkowy, zapalenie ścięgien, zespół interdyscyplinarny, zespół ucisku barku, znieczulenie miejscowe - Leksykon chorób i schorzeń
Złamanie mostka – Diagnostyka i diagnoza
Złamanie obojczyka stanowi około 5-10% wszystkich złamań u dorosłych i do 15% u dzieci, najczęściej lokalizując się w części środkowej (około 80%). Diagnostyka opiera się na szczegółowym wywiadzie, badaniu fizykalnym z oceną stanu naczyniowo-nerwowego oraz obrazowaniu rentgenowskim w projekcji AP i z nachyleniem dogłowowym 15-45°. Wskazane jest wykonywanie zdjęć w pozycji stojącej, aby uniknąć niedoszacowania przemieszczenia odłamów. W przypadku złamań z dużym przemieszczeniem, wieloodłamowych lub podejrzenia uszkodzeń stawów i naczyń, zaleca się uzupełnienie diagnostyki tomografią komputerową z rekonstrukcją 3D. USG wykazuje wysoką czułość (0,94) i swoistość (0,98) w diagnostyce, szczególnie u dzieci, natomiast arteriografia i MRI są stosowane w wybranych przypadkach podejrzenia uszkodzeń naczyń lub tkanek miękkich.
arteriografia, badanie fizykalne, badanie ultrasonograficzne, brak zrostu, krepitacje, nieprawidłowy zrost, obrzęk i tkliwość, odma opłucnowa, projekcja przednio-tylna, rekonstrukcja trójwymiarowa, rezonans magnetyczny, splot barkowy, staw barkowo-obojczykowy, staw mostkowo-obojczykowy, stożek rotatorów, tętnica podobojczykowa, tomografia komputerowa, uraz wysokoenergetyczny, zaburzenie neurologiczne, zdjęcie rentgenowskie, złamanie mostka, złamanie obojczyka, złamanie otwarte, złamanie trzonu, złamanie wieloodłamowe, zwichnięcie stawu - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół ucisku barku – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Ból barku, z miesięczną częstością występowania 7-26%, jest powszechną dolegliwością mięśniowo-szkieletową, a jego rokowanie jest zmienne. W przypadku zespołu ucisku barku (subacromial impingement syndrome) 60-90% pacjentów poprawia się przy leczeniu zachowawczym, jednak 40-50% zgłasza utrzymujący się ból po 6-12 miesiącach. Czynniki prognostyczne złego rokowania obejmują dłuższy czas trwania objawów, wysoką intensywność bólu, współistniejący ból szyi i dolnej części pleców, obustronny ból barku oraz ograniczenia funkcjonalne. Wartości kliniczne takie jak wyższe wyniki SPADI, wyższe wyniki bólu VAS oraz pozytywna odpowiedź analgetyczna po blokadzie stawu barkowo-obojczykowego (ACJ) mają znaczenie prognostyczne. Niskie wykształcenie (≤12 lat) i wcześniejszy ból barku predysponują do gorszych wyników po roku, natomiast wyższe wykształcenie i lepszy stan zdrowia zwiększają szanse na powrót do pracy (OR 4,3; 95% CI 1,3-14,9; p=0,02). Badania fizykalne barku nie wykazują istotnej wartości prognostycznej.
artropatia, badanie MRI, ból barku, ból dolnej części pleców, ból szyi, czynnik prognostyczny, dolegliwość mięśniowo-szkieletowa, dystrofia współczulno-odruchowa, intensywność bólu, kaletka podbarkowa, kinesjofobia, leczenie zachowawcze, niepełnosprawność, rehabilitacja, rozdarcie stożka rotatorów, staw barkowo-obojczykowy, tendinopatia stożka rotatorów, zamrożony bark, zapalenie ścięgien stożka rotatorów, zapalenie torebki stawowej barku, zespół ucisku barku - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół ucisku barku – Patofizjologia i mechanizm
Zespół ucisku barku (shoulder impingement syndrome) to schorzenie wynikające ze zwężenia przestrzeni podbarkowej, prowadzące do kompresji i zapalenia struktur anatomicznych, głównie ścięgna mięśnia nadgrzebieniowego oraz kaletki podbarkowej. Wyróżnia się trzy typy ucisku: zewnętrzny (podbarkowy), wewnętrzny (wewnątrzbarkowy) oraz podwyrostkowy (subcoracoid), zróżnicowane pod względem mechanizmu i lokalizacji. Patogeneza obejmuje zarówno czynniki strukturalne, takie jak kształt wyrostka barkowego typu III, osteofity stawu barkowo-obojczykowego, przerost więzadła kruczo-barkowego, jak i zaburzenia funkcjonalne, np. dyskinezę łopatki, osłabienie mięśni stożka rotatorów, niestabilność stawu ramiennego oraz ograniczenie rotacji wewnętrznej (GIRD). Mechanizmy patogenetyczne łączą teorię zewnętrzną (mechaniczną) z teorią wewnętrzną (degeneracyjną), podkreślając rolę zarówno uszkodzeń mechanicznych, jak i zmian zwyrodnieniowych ścięgien w strefie naczyniowo krytycznej mięśnia nadgrzebieniowego.
dyskineza łopatki, kaletka podbarkowa, niestabilność stawu ramiennego, przestrzeń podbarkowa, ścięgno mięśnia nadgrzebieniowego, staw barkowo-obojczykowy, staw barkowy, stożek rotatorów, tendinopatia stożka rotatorów, wyrostek barkowy, zapalenie kaletki podbarkowej, zapalenie ścięgien, zespół ucisku barku - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół ucisku barku – Etiologia i przyczyny
Zespół ucisku barku (impingement syndrome) stanowi 44-65% przyczyn bólu barku i wynika ze zwężenia przestrzeni podbarkowej, prowadząc do bolesnego uwięźnięcia tkanek miękkich, głównie ścięgien stożka rotatorów i kaletek maziowych. Etiologia może być pierwotna (strukturalna) – np. haczykowaty wyrostek barkowy typu III, osteofity, zwyrodnienia stawu barkowo-obojczykowego – lub wtórna (funkcjonalna), związana z osłabieniem mięśni stożka rotatorów i zaburzeniami biomechanicznymi, takimi jak dyskineza łopatki czy niestabilność barku. Patomechanizm opiera się na mechanicznej kompresji tkanek podczas ruchów odwodzenia, zgięcia i rotacji wewnętrznej ramienia, co prowadzi do obrzęku, zapalenia i bólu. Czynniki ryzyka obejmują przeciążenia sportowe (rzucanie, pływanie), pracę fizyczną nad głową, wiek (szczyt w szóstej dekadzie życia), palenie tytoniu, wcześniejsze urazy oraz nieprawidłową postawę. Neer wyróżnił trzy stadia zespołu: I – obrzęk i krwawienie, II – zwłóknienie i zmiany nieodwracalne, III – pęknięcie ścięgna stożka rotatorów.
adhesive capsulitis, dyskineza łopatki, impingement syndrome, kaletka maziowa, obrąbek stawowy, osteofity, rozdarcie stożka rotatorów, ścięgno nadgrzebieniowe, staw barkowo-obojczykowy, staw barkowy, stożek rotatorów, tendinitis, tendinopatia, ucisk zewnętrzny, uraz przeciążeniowy, więzadło kruczowo-barkowe, wyrostek barkowy, zamrożony bark, zapalenie kaletki, zapalenie ścięgna, zespół ucisku barku