hazard względny

Hazard względny (ang. hazard ratio, HR) to statystyczna miara stosowana w badaniach przeżycia, określająca stosunek funkcji hazardu w dwóch porównywanych grupach. Funkcja hazardu oznacza prawdopodobieństwo wystąpienia zdarzenia (np. zgonu, progresji choroby) w danym momencie, pod warunkiem, że do tego momentu zdarzenie nie wystąpiło.

HR jest powszechnie wykorzystywany w badaniach klinicznych do oceny efektywności interwencji medycznych. Wartość HR=1 oznacza brak różnicy między grupami, HR<1 wskazuje na zmniejszenie ryzyka w grupie badanej w porównaniu z kontrolną, a HR>1 sugeruje zwiększone ryzyko. Na przykład HR=0,75 interpretuje się jako 25% redukcję ryzyka względnego wystąpienia zdarzenia w grupie badanej.

W przeciwieństwie do ryzyka względnego (RR), hazard względny uwzględnia nie tylko wystąpienie zdarzenia, ale również czas do jego wystąpienia, co czyni go cennym narzędziem w analizach przeżycia typu Kaplana-Meiera czy modelu proporcjonalnego hazardu Coxa. Interpretacja HR wymaga ostrożności, szczególnie gdy założenie o proporcjonalności hazardu nie jest spełnione.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Flixotide Dysk 250 mcg/dawkę inh.

Flutykazon propionian, będący glikokortykosteroidem wziewnym, wykazuje silne działanie przeciwzapalne w leczeniu POChP i astmy oskrzelowej, zmniejszając nasilenie objawów i częstość zaostrzeń. W badaniu TORCH, obejmującym pacjentów z umiarkowaną i ciężką POChP (FEV1 <60% wartości należnej), terapia skojarzona Seretide (flutykazon 500 μg + salmeterol 50 μg, podawana 2x/dobę) wykazała tendencję do zmniejszenia całkowitej śmiertelności (12,6% zgonów, HR 0,825; p=0,052) w porównaniu do placebo (15,2%). Seretide istotnie redukowało częstość umiarkowanych i ciężkich zaostrzeń o 25% względem placebo (średnia liczba zaostrzeń 0,85 vs 1,13; p<0,001) oraz poprawiało jakość życia ocenianą kwestionariuszem SGRQ o -3,1 jednostek (p<0,001). Monoterapia flutykazonem lub salmeterolem również zmniejszała częstość zaostrzeń, odpowiednio o 18% i 15% w porównaniu do placebo (p<0,001). Jednak stosowanie Seretide wiązało się ze zwiększonym ryzykiem zapalenia płuc (19,6% vs 12,3% placebo; HR 1,64; p<0,001), bez wzrostu zgonów z tego powodu.
astma ciężka, astma oskrzelowa, astma umiarkowana, badanie TORCH, choroba obturacyjna dróg oddechowych, czynność płuc, duszność, duża wada wrodzona, efekt przeciwzapalny, FEV1, Flixotide Dysk, flutykazon propionian, glikokortykosteroid wziewny, hazard względny, iloraz szans, kortykosteroid ogólnoustrojowy, kwestionariusz SGRQ, mechanizm działania, POChP, przewlekła obturacyjna choroba płuc, ryzyko bezwzględne, salmeterol, śmiertelność całkowita, terapia skojarzona, zaostrzenie POChP, zapalenie płuc, zdarzenie niepożądane, złamanie kości, β2-mimetyk
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Salmex (250 mcg + 50 mcg)/dawkę inh.

Salmex to preparat łączący flutykazon propionian (kortykosteroid wziewny) oraz salmeterol (długo działający β2-agonista), stosowany w leczeniu obturacyjnych chorób dróg oddechowych, w tym astmy i POChP. Salmeterol zapewnia rozszerzenie oskrzeli utrzymujące się co najmniej 12 godzin, a flutykazon wykazuje miejscowe działanie przeciwzapalne, redukując nasilenie objawów i częstość zaostrzeń. W badaniu GOAL wykazano, że stosowanie kombinacji flutykazonu propionianu 100 µg + salmeterolu 50 µg dwa razy na dobę pozwala szybciej i skuteczniej osiągnąć kontrolę astmy w porównaniu z monoterapią kortykosteroidem, przy mniejszej dawce steroidu. Podwojenie dawki leku przez 2 tygodnie wiązało się z niewielkim wzrostem działań niepożądanych ze strony układu sercowo-mięśniowego, bez istotnego wzrostu działań niepożądanych typowych dla kortykosteroidów wziewnych.
astma oskrzelowa, badanie GOAL, badanie SMART, badanie TORCH, chrypka, czynność płuc, długo działający β2-mimetyk, drżenie mięśniowe, działanie przeciwzapalne, flutykazonu propionian, grzybica jamy ustnej, hazard względny, kołatanie serca, kortykosteroid, kwestionariusz Szpitala Św. Jerzego, obturacyjna choroba dróg oddechowych, POChP, przewlekła obturacyjna choroba płuc, receptor adrenergiczny, remisja astmy, salmeterol, SGRQ, skurcz mięśni, wziewny kortykosteroid, zaostrzenie POChP, zapalenie płuc, β2-agonista
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Pulmoterol 50 mcg/dawkę inh.

Salmeterol, aktywny składnik Pulmoterolu, jest długo działającym, selektywnym agonistą receptorów β2-adrenergicznych, którego efekt terapeutyczny utrzymuje się około 12 godzin dzięki unikalnej budowie molekularnej. W badaniach klinicznych wykazano, że salmeterol skutecznie zapobiega skurczowi oskrzeli wywołanemu histaminą oraz hamuje wczesną i późną fazę reakcji alergicznych na alergeny wziewne, zmniejszając nadreaktywność oskrzeli. W badaniu SMART, obejmującym 26 355 pacjentów z astmą, stosowanie salmeterolu w dawce 50 µg dwa razy na dobę wiązało się z różnicami w bezpieczeństwie, szczególnie u pacjentów afroamerykańskich (HR=4,10; 95% CI: 1,54–10,90) oraz u osób niestosujących wziewnych glikokortykosteroidów (HR=2,39; 95% CI: 1,10–5,22), co podkreśla konieczność kontynuacji terapii kortykosteroidami podczas leczenia salmeterolem.
astma oskrzelowa, długo działający agonista, długo działający β2-mimetyk, działanie bronchodylatacyjne, hazard względny, kortykosteroid, leczenie przeciwastmatyczne, nadreaktywność oskrzeli, parametr spirometryczny, POChP, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reakcja na alergeny wziewne, receptor β2-adrenergiczny, rozszerzenie oskrzeli, selektywny agonista receptorów β2-adrenergicznych, skurcz oskrzeli, wartość FEV1, wziewny glikokortykosteroid, zaostrzenie, zapalenie płuc
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Flixotide Dysk 100 mcg/dawkę inh.

Flutykazonu propionian, będący silnym wziewnym glikokortykosteroidem (kod ATC: R03BA05), wykazuje skuteczne działanie przeciwzapalne w leczeniu POChP i astmy oskrzelowej, zmniejszając nasilenie objawów i częstość zaostrzeń przy mniejszej liczbie działań niepożądanych niż systemowe kortykosteroidy. W badaniu TORCH, obejmującym pacjentów z umiarkowaną i ciężką POChP (FEV₁ <60% wartości należnej), porównano cztery grupy terapeutyczne: Seretide (flutykazon 500 μg + salmeterol 50 μg, 2x/dobę), salmeterol 50 μg, flutykazon 500 μg oraz placebo. Całkowita śmiertelność po 3 latach wyniosła odpowiednio 12,6%, 13,5%, 16,0% i 15,2%, z hazardem względnym dla Seretide vs placebo 0,825 (p=0,052). Seretide istotnie redukował częstość umiarkowanych i ciężkich zaostrzeń POChP o 25% w porównaniu do placebo (p<0,001) oraz poprawiał jakość życia wg SGRQ o -3,1 jednostek (p<0,001), choć klinicznie istotna poprawa wymaga spadku o 4 jednostki. Ryzyko zapalenia płuc było wyższe w grupach flutykazonu i Seretide (odpowiednio 18,3% i 19,6%) z hazardem względnym 1,64 dla Seretide (p<0,001), bez wzrostu zgonów z powodu zapalenia płuc.
astma oskrzelowa, badanie kohortowe, czynność płuc, długo działający β2-mimetyk, duszność, duża wada wrodzona, FEV1, flutykazon propionian, glikokortykosteroid ogólnoustrojowy, hazard względny, iloraz szans, kwestionariusz SGRQ, lek doraźny, pierwszy trymestr ciąży, POChP, przewlekła obturacyjna choroba płuc, wada wrodzona, wziewny glikokortykosteroid, zaostrzenie astmy, zaostrzenie POChP, zapalenie płuc, złamanie kości
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Flixotide Dysk 50 mcg/dawkę inh.

Flutykazonu propionian, będący glikokortykosteroidem wziewnym (kod ATC: R03BA05), wykazuje silne działanie przeciwzapalne w leczeniu astmy i POChP, z mniejszą liczbą działań niepożądanych niż kortykosteroidy ogólnoustrojowe. W badaniu TORCH oceniano wpływ flutykazonu propionianu (500 μg 2x/d), salmeterolu (50 μg 2x/d), ich połączenia (Seretide 500 μg + 50 μg 2x/d) oraz placebo u pacjentów z umiarkowaną i ciężką POChP (FEV1 <60% wartości należnej). Po 3 latach stosowania Seretide odnotowano trend do zmniejszenia całkowitej śmiertelności (12,6% vs 15,2% placebo; HR 0,825; p=0,052) oraz istotne zmniejszenie częstości umiarkowanych i ciężkich zaostrzeń o 25% w porównaniu do placebo (średnia liczba zaostrzeń 0,85 vs 1,13; p<0,001). Monoterapie również wykazały skuteczność w redukcji zaostrzeń (salmeterol o 15%, flutykazon o 18%). Jakość życia mierzona SGRQ poprawiła się istotnie w grupie Seretide o -3,1 jednostek (p<0,001), choć klinicznie istotna zmiana to -4 jednostki. Ryzyko zapalenia płuc było wyższe w grupach stosujących flutykazon (18,3%) i Seretide (19,6%) w porównaniu do placebo (12,3%), bez wzrostu zgonów z powodu zapalenia płuc. Nie odnotowano istotnej różnicy w ryzyku złamań kości.
astma oskrzelowa, badanie TORCH, choroba obturacyjna dróg oddechowych, ciężka postać POChP, ciężkość astmy, długo działający β2-mimetyk, duża wada wrodzona, działanie przeciwzapalne, FEV1, flutykazon propionian, glikokortykosteroid, glikokortykosteroid ogólnoustrojowy, hazard względny, kwestionariusz Szpitala Św. Jerzego, natężona objętość wydechowa pierwszosekundowa, POChP, przewlekła obturacyjna choroba płuc, salmeterol, SGRQ, wziewny flutykazon propionian, zaostrzenie astmy, zaostrzenie POChP, zapalenie płuc, złamanie kości
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Serevent Dysk 50 mcg/dawkę inh.

Salmeterol, będący długo działającym (12 godzin) selektywnym agonistą receptorów β2-adrenergicznych, wykazuje skuteczne działanie rozszerzające oskrzela oraz hamujące wczesną i późną fazę reakcji alergicznych, z efektem utrzymującym się do 30 godzin po pojedynczej dawce. W badaniu TORCH u pacjentów z POChP (FEV1 <60% wartości należnej) stosowanie kombinacji flutykazonu propionianu 500 μg i salmeterolu 50 μg dwa razy na dobę (Seretide) wykazało tendencję do zmniejszenia całkowitej śmiertelności (12,6% vs. 15,2% placebo; hazard względny 0,825; p=0,052) oraz istotne zmniejszenie częstości umiarkowanych i ciężkich zaostrzeń o 25% w porównaniu do placebo (średnia roczna liczba zaostrzeń 0,85 vs. 1,13; p<0,001). Jakość życia oceniana kwestionariuszem SGRQ poprawiła się istotnie o -3,1 jednostek (p<0,001) w grupie Seretide względem placebo. Jednakże stosowanie flutykazonu i Seretide wiązało się ze zwiększonym ryzykiem zapalenia płuc (odpowiednio 18,3% i 19,6% vs. 12,3% placebo; hazard względny dla Seretide 1,64; p<0,001), bez wzrostu śmiertelności z tego powodu.
astma oskrzelowa, długo działający β2-mimetyk, działanie niepożądane, efekt bronchodylatacyjny, flutykazonu propionian, hazard względny, kwestionariusz Szpitala Św. Jerzego, lek przeciwastmatyczny, nadreaktywność oskrzeli, POChP, przewlekła obturacyjna choroba płuc, receptor β2-adrenergiczny, rozszerzenie oskrzeli, salmeterol, SGRQ, skurcz oskrzeli, wziewny glikokortykosteroid, zaostrzenie POChP, zapalenie płuc
Leksykon chorób i schorzeń
Leiomyosarcoma – Rokowania, prognozy i postęp choroby

Leiomyosarcoma (LMS) to agresywny mięsak tkanek miękkich o wysokim ryzyku nawrotów i przerzutów, zróżnicowanym rokowaniem zależnym od stadium choroby, lokalizacji guza, cech histopatologicznych i leczenia. Pięcioletnie przeżycie w uLMS według FIGO wynosi od 76% w stadium I do 29% w stadium IV, a obecność przerzutów odległych obniża je do 10-15%. Rozległość choroby wpływa na przeżycie: 63% dla guzów zlokalizowanych, 36% dla regionalnych i 14% dla odległych. Istotne czynniki prognostyczne to wielkość guza (≤15 cm lepsze rokowanie), lokalizacja (kończyny górne 50%, dolne 23%, tułów 29%), stopień złośliwości histologicznej, wskaźnik mitotyczny (MI >10 mitoz/10 HPF), indeks Ki-67 (>25%) oraz naciekanie naczyń limfatycznych/krwionośnych (LVSI). Uzyskanie marginesów chirurgicznych wolnych od nacieku (R0) zmniejsza ryzyko zgonu o 43% (HR 0,57; p=0,026).
choroba przerzutowa, hazard względny, indeks Ki-67, klasyfikacja FIGO, leiomyosarcoma, marginesy chirurgiczne, naciekanie naczyń, nawrót choroby, nomogram prognostyczny, okres wolny od choroby, przerzuty nowotworowe, przerzuty odległe, przeżycie całkowite, przeżycie wolne od progresji, resekcja guza, resekcja R0, ryzyko zgonu, statmina, wskaźnik mitotyczny, wskaźnik przeżycia, wznowa miejscowa, złośliwość histologiczna
Leksykon chorób i schorzeń
Guzy neuroendokrynne trzustki – Rokowania, prognozy i postęp choroby

Guzy neuroendokrynne trzustki (pNET) cechują się zróżnicowanym przebiegiem klinicznym i rokowaniem, które w dużej mierze zależy od stadium zaawansowania choroby, wielkości guza, indeksu proliferacyjnego Ki-67 oraz obecności przerzutów. Całkowity 5-letni wskaźnik przeżycia wynosi około 53%, z wyraźnym zróżnicowaniem: 95% dla choroby miejscowej, 72% dla regionalnej i 23% dla przerzutowej (dane SEER). Czynniki negatywnie wpływające na rokowanie to m.in. podwyższone poziomy LDH i AST ≥2 ULN, podwyższony poziom chromograniny A (>200 pmol/L), naciekanie nerwów i węzłów chłonnych oraz wysoki indeks Ki-67. Modele stratyfikacji ryzyka oparte na poziomach LDH i AST pozwalają na podział pacjentów na grupy o różnym ryzyku przeżycia całkowitego (OS: 20, 13 i 8 miesięcy odpowiednio dla niskiego, średniego i wysokiego ryzyka). Analiza tekstur PET SSTR przed terapią PRRT wykazała, że wyższa entropia (≥6,7) koreluje z dłuższym przeżyciem (OS 2,5 roku vs 1,9 roku).
aminotransferaza asparaginianowa, analog somatostatyny, choroba przerzutowa, chromogranina A, dehydrogenaza mleczanowa, guz neuroendokrynny trzustki, guz nieczynny hormonalnie, guz słabo zróżnicowany, hazard względny, heterogenność wewnątrzguzowa, indeks Ki-67, inwazja okołonerwowa, leczenie zachowawcze, przerzuty do wątroby, przeżycie wolne od nawrotu, przeżycie wolne od progresji, rak neuroendokrynny, resekcja chirurgiczna, stadium zaawansowania, stratyfikacja ryzyka, wskaźnik przeżycia, zajęcie węzłów chłonnych, zespół MEN1, zróżnicowanie guza