transmisja płciowa

Transmisja płciowa oznacza przekazywanie patogenów (wirusów, bakterii, grzybów lub pasożytów) podczas kontaktu seksualnego. Jest to jeden z głównych mechanizmów rozprzestrzeniania się chorób przenoszonych drogą płciową (STIs – sexually transmitted infections), takich jak HIV, kiła, rzeżączka, chlamydioza, opryszczka narządów płciowych czy HPV.

Drogi transmisji płciowej obejmują kontakt ze śluzówkami narządów płciowych, odbytu lub jamy ustnej oraz wymianę płynów ustrojowych (nasienie, wydzielina pochwowa, krew). Niektóre patogeny mogą być również przenoszone przez bezpośredni kontakt skóry z obszarami zakażonymi (np. opryszczka, kłykciny kończyste).

Ryzyko transmisji płciowej zależy od wielu czynników, w tym od rodzaju patogenu, praktyk seksualnych, obecności innych infekcji, fazy zakażenia u osoby będącej źródłem oraz stosowania metod barierowych (prezerwatywy). Diagnostyka, leczenie, a także profilaktyka przed- i poekspozycyjna (PrEP, PEP) stanowią istotne elementy zapobiegania transmisji płciowej.

Powiązane wpisy

Leksykon chorób i schorzeń
Molluscum contagiosum – Epidemiologia

Molluscum contagiosum (MC) to powszechna infekcja wirusowa skóry, stanowiąca około 1% wszystkich zaburzeń dermatologicznych, z globalną zapadalnością około 8000 przypadków na 100 000 osób rocznie. Choroba dotyka głównie dzieci, stanowiąc ponad 90% przypadków, z najwyższą zapadalnością w grupie wiekowej 1-4 lat (12-14 epizodów na 1000 dzieci rocznie). W USA rocznie diagnozuje się ponad 1 milion nowych przypadków, a łączna liczba chorych wynosi około 6 milionów. MC jest szczególnie rozpowszechnione w populacjach z obniżoną odpornością, np. u pacjentów z HIV, gdzie częstość występowania sięga 5-18%, a przy liczbie CD4 <100 komórek/μL nawet 33%. Choroba ma istotny wpływ na jakość życia, zwłaszcza u dzieci, z medianą czasu samoistnego ustąpienia zmian wynoszącą 13,3 miesiąca (SD 8,2), choć u 13% przypadków zmiany utrzymują się ponad 24 miesiące. Atopowe zapalenie skóry jest istotnym czynnikiem ryzyka, a transmisja wirusa odbywa się głównie przez kontakt skóra-skóra, autoinokulację oraz kontakty seksualne u dorosłych, szczególnie w wieku 18-20 lat. Epidemiologia wskazuje na wyższe rozpowszechnienie w klimacie tropikalnym oraz w środowiskach o zwiększonym ryzyku, takich jak przedszkola, szkoły i baseny.
atopowe zapalenie skóry, autoinokulacja, bariera skórna, berdazimer, choroba samoograniczająca, cytotoksyczny limfocyt T, immunosupresja, infekcja skórna, inkubacja, kantarydyna, komórka NK, limfocyt CD4+, limfocyt T, manifestacja kliniczna, molluscum contagiosum, nawrót choroby, obniżona odporność, remisja, seropozytywność, seroprewalencja, transmisja płciowa, wtórne zakażenie bakteryjne, zaburzenie odporności, zakażenie HIV, zapadalność roczna, zmiana skórna
Leksykon chorób i schorzeń
Rumień nagły – Epidemiologia

Rumień nagły (roseola infantum) jest powszechną wirusową chorobą wieku dziecięcego, wywoływaną głównie przez HHV-6, rzadziej HHV-7, z seroprewalencją HHV-6 sięgającą niemal 100% do 3 roku życia. Choroba dotyczy głównie dzieci między 6 a 15 miesiącem życia, z 90% przypadków u dzieci poniżej 2 lat. Transmisja odbywa się głównie drogą kropelkową i przez ślinę, z okresem inkubacji 5-15 dni. Diagnostyka opiera się na obrazie klinicznym: wysoka gorączka trwająca średnio 4,3±1,7 dni, po której pojawia się charakterystyczna wysypka w momencie ustępowania gorączki. Różnicowanie z zakażeniem układu moczowego (UTI) jest istotne, przy czym czynniki takie jak obecność ropomoczu, liczba płytek krwi (373±94×10³/mm³ w rumieniu vs. 229±90×10³/mm³ w UTI) oraz czas trwania gorączki pomagają w rozpoznaniu.
choroba gorączkowa, drgawki gorączkowe, droga kropelkowa, dystrybucja wiekowa, Herpesviridae, ludzki herpeswirus 6, ludzki herpeswirus 7, obraz kliniczny choroby, oddział ratunkowy, ośrodkowy układ nerwowy, przeciwciała matczyne, reaktywacja wirusa, ropomocz, Roseolovirus, rumień nagły, schorzenie neurologiczne, seroprewalencja, transmisja pionowa, transmisja płciowa, układ odpornościowy, zakażenie HHV-6, zakażenie przezłożyskowe, zakażenie układu moczowego, zakażenie wrodzone, zapalenie mózgu, zapalenie opon mózgowych, zapalenie płuc
Leksykon chorób i schorzeń
Chlamydia – Etiologia i przyczyny

Chlamydia trachomatis to gram-ujemna, bezwzględnie wewnątrzkomórkowa bakteria, będąca główną przyczyną bakteryjnych zakażeń przenoszonych drogą płciową na świecie, z około 128,5 mln nowych zakażeń rocznie w populacji 15-49 lat (WHO, 2020). Charakteryzuje się dwufazowym cyklem rozwojowym obejmującym zakaźne ciałka elementarne (EB) oraz metabolicznie aktywne ciałka siateczkowate (RB). Zdolność do wejścia w stan przetrwały umożliwia uniknięcie odpowiedzi immunologicznej i terapii antybiotykowej. Zakażenia przenoszone są głównie drogą kontaktów seksualnych (pochwowy, analny, oralny), a także wertykalnie podczas porodu, co może skutkować zapaleniem spojówek i płuc u noworodków. Ryzyko zakażenia wzrasta u młodych kobiet (15-24 lata), osób z wieloma partnerami seksualnymi, przy braku stosowania prezerwatyw oraz u mężczyzn uprawiających seks analny. Zakażenie może przebiegać bezobjawowo u 50-90% osób, co utrudnia kontrolę epidemiologiczną.
autoinokulacja, bakteria wewnątrzkomórkowa, bariera śluzówkowa, białko błonowe, białko szoku cieplnego, bliznowacenie rogówki, Chlamydia trachomatis, chlamydioza, choroba zapalna miednicy mniejszej, ciałko elementarne, ciałko siateczkowate, ciąża pozamaciczna, czynnik demograficzny, czynnik wirulencji, dysplazja szyjki macicy, hemaglutynina, interferon gamma, jaglica, karcynogeneza, nierzeżączkowe zapalenie cewki moczowej, odpowiedź komórkowa, ophthalmia neonatorum, polimorfizm cytokin, poronienie samoistne, przedwczesne pęknięcie błon płodowych, rak szyjki macicy, reaktywna forma tlenu, reaktywne zapalenie stawów, receptor Toll-podobny, serowar, stan przetrwały bakterii, transmisja płciowa, transmisja wertykalna, uszkodzenie oksydacyjne DNA, współzakażenie, wtrętowe zapalenie spojówek, zapalenie cewki moczowej, zapalenie endometrium, zapalenie gruczołu krokowego, zapalenie jajowodów, zapalenie najądrzy, zapalenie odbytnicy, zapalenie płuc, zapalenie spojówek, zapalenie szyjki macicy, zespół Reitera, ziarniniak weneryczny
Leksykon chorób i schorzeń
Opoksa – Etiologia i przyczyny

Mpox, wywoływana przez wirusa mpox (MPXV) z rodziny Poxviridae, to choroba odzwierzęca o okresie inkubacji 6-13 dni (zakres 1-21 dni), charakteryzująca się transmisją zarówno zoonotyczną, jak i między ludźmi. Wyróżnia się dwa główne klady wirusa: Klad I (środkowoafrykański) z wyższą śmiertelnością około 10% (obecnie poniżej 3,3%) i cięższym przebiegiem oraz Klad II (zachodnioafrykański) o łagodniejszym przebiegu. W 2023 roku zidentyfikowano nowy podklad Ib, wykazujący zdolność trwałej transmisji drogą seksualną i nieseksualną, z wysokim wskaźnikiem zakażeń wśród dzieci, szczególnie w Demokratycznej Republice Konga. Transmisja między ludźmi odbywa się przez kontakt bezpośredni z wysypką, płynami ustrojowymi, drogą kropelkową przy długotrwałym kontakcie twarzą w twarz, a także przez fomity. Wirus wykryto w nasieniu, moczu, kale, ślinie i innych płynach ustrojowych, co potwierdza znaczenie transmisji płciowej. Okres zakaźności trwa do całkowitej reepitelializacji zmian skórnych. Wskaźnik reprodukcji (R) historycznie wynosił 0,8, jednak nowy Klad Ib może charakteryzować się wyższą efektywnością transmisji.
choroba odzwierzęca, choroby zakaźne, ciężki przebieg choroby, fomity, genom DNA, immunosupresja, miano wirusa, nasienie, odporność populacyjna, okres inkubacji, Orthopoxvirus, osoba zakażona, ospa małpia, płyn ustrojowy, poxviridae, reepitelializacja, szczepienie przeciwko ospie, tecovirimat, transkrypcja, transmisja bezobjawowa, transmisja międzyludzka, transmisja płciowa, transmisja wertykalna, wariant wirusa, wirus mpox, wirus ospy prawdziwej, zakażenie bezobjawowe, zakażenie HIV

transmisja płciowa

Powiązane wpisy

Molluscum contagiosum – Epidemiologia

Rumień nagły – Epidemiologia

Chlamydia – Etiologia i przyczyny

Opoksa – Etiologia i przyczyny