antypiryna

Antypiryna (fenazon) to organiczny związek chemiczny z grupy pirazolidonów, który w przeszłości był szeroko stosowany jako lek przeciwgorączkowy, przeciwbólowy i przeciwzapalny. Został zsyntetyzowany w 1883 roku i był jednym z pierwszych syntetycznych leków przeciwgorączkowych używanych w medycynie.

Mechanizm działania antypiryny polega na hamowaniu syntezy prostaglandyn poprzez blokowanie enzymu cyklooksygenazy (COX), co prowadzi do zmniejszenia stanu zapalnego i obniżenia gorączki. Lek charakteryzuje się również właściwościami przeciwbólowymi, choć słabszymi w porównaniu do nowszych niesteroidowych leków przeciwzapalnych.

Współcześnie antypiryna ma ograniczone zastosowanie kliniczne ze względu na dostępność bezpieczniejszych alternatyw. Jest jednak nadal wykorzystywana w niektórych preparatach złożonych, głównie w kroplach do uszu (w połączeniu z innymi substancjami, np. lidokainą), gdzie wykazuje działanie przeciwzapalne i przeciwbólowe w stanach zapalnych ucha zewnętrznego i środkowego.

Antypiryna może powodować działania niepożądane, w tym reakcje alergiczne, zaburzenia żołądkowo-jelitowe oraz rzadko występującą agranulocytozę. Ze względu na potencjalną toksyczność wątrobową i nerkową oraz ryzyko działań niepożądanych, została w dużej mierze zastąpiona przez nowsze leki przeciwgorączkowe i przeciwbólowe o lepszym profilu bezpieczeństwa.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl