objaw ortostatyczny

Objaw ortostatyczny (inaczej hipotonia ortostatyczna) to nagły spadek ciśnienia tętniczego krwi, który występuje po zmianie pozycji ciała z leżącej lub siedzącej na stojącą. Klinicznie definiuje się go jako obniżenie ciśnienia skurczowego o co najmniej 20 mmHg i/lub rozkurczowego o co najmniej 10 mmHg w ciągu 3 minut od pionizacji.

Objaw ten związany jest z zaburzeniem mechanizmów kompensacyjnych układu krążenia, które powinny zapewnić prawidłowy przepływ krwi w pozycji stojącej. Fizjologicznie, po przyjęciu pozycji stojącej, krew przemieszcza się do dolnych części ciała, co zmniejsza powrót żylny do serca i może powodować obniżenie ciśnienia. U osób zdrowych baroreceptory wykrywają ten spadek i uruchamiają mechanizmy wyrównawcze.

Do głównych objawów hipotonii ortostatycznej należą: zawroty głowy, zamroczenie, zaburzenia widzenia, ogólne osłabienie, a w skrajnych przypadkach omdlenie. Występuje często u osób starszych, pacjentów przyjmujących leki hipotensyjne, diuretyki, przeciwdepresyjne czy przeciwpsychotyczne. Może być także objawem chorób neurologicznych (np. neuropatii autonomicznej), odwodnienia, niedokrwistości czy niewydolności nadnerczy.

Diagnostyka obejmuje wykonanie próby ortostatycznej (pomiar ciśnienia tętniczego w pozycji leżącej, a następnie stojącej), badania laboratoryjne i obrazowe w zależności od podejrzewanej przyczyny. Leczenie ukierunkowane jest na przyczynę, a także obejmuje edukację pacjenta dotyczącą powolnej zmiany pozycji ciała, zwiększenia podaży płynów i soli, stosowania pończoch uciskowych oraz w niektórych przypadkach farmakoterapię.

Powiązane wpisy

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl