formaldehyd i glutaraldehyd

Formaldehyd i glutaraldehyd to szeroko stosowane w medycynie związki aldehydowe o właściwościach biobójczych. Formaldehyd (metanal) jest najprostszym aldehydem o wzorze CH₂O, występującym w postaci gazowej lub jako roztwór wodny (formalina). Glutaraldehyd to dialdehyd o wzorze C₅H₈O₂, stosowany najczęściej jako roztwór wodny.

Oba związki wykazują silne działanie bakteriobójcze, wirusobójcze, grzybobójcze oraz sporobójcze poprzez denaturację białek i kwasów nukleinowych mikroorganizmów. Glutaraldehyd charakteryzuje się lepszą skutecznością przeciw przetrwalnikom bakterii oraz niższą lotnością niż formaldehyd, co sprawia, że jest częściej wybierany w dezynfekcji wysokiego poziomu.

W praktyce medycznej formaldehyd i glutaraldehyd są stosowane do dezynfekcji narzędzi medycznych, szczególnie termolabilnych endoskopów i sprzętu anestezjologicznego. Formaldehyd znajduje również zastosowanie w patologii jako utrwalacz tkanek, natomiast glutaraldehyd jest wykorzystywany w procesach sterylizacji chemicznej oraz jako składnik materiałów stomatologicznych.

Praca z tymi związkami wymaga zachowania szczególnych środków ostrożności ze względu na ich toksyczność. Formaldehyd został sklasyfikowany jako kancerogen, natomiast oba związki mogą powodować podrażnienia błon śluzowych, skóry i dróg oddechowych, a także reakcje alergiczne. W środowisku szpitalnym niezbędne jest stosowanie odpowiedniej wentylacji oraz środków ochrony osobistej podczas posługiwania się tymi środkami.