rzekomo-błoniaste zapalenie jelita grubego
Rzekomo-błoniaste zapalenie jelita grubego (pseudomembranous colitis) to poważne zapalenie błony śluzowej okrężnicy, które charakteryzuje się powstawaniem żółtawych, wyniosłych płytek (pseudobłon) na powierzchni błony śluzowej jelita grubego. Jest to stan zagrażający życiu, najczęściej związany z infekcją bakterią Clostridioides difficile (dawniej Clostridium difficile).
Główną przyczyną rozwoju rzekomo-błoniastego zapalenia jelita grubego jest zakażenie C. difficile, które typowo następuje po antybiotykoterapii zaburzającej naturalną florę bakteryjną jelit. Antybiotyki o najwyższym ryzyku to klindamycyna, cefalosporyny, fluorochinolony oraz szerokowidmowe penicyliny. Czynnikami ryzyka są również hospitalizacja, podeszły wiek, obniżona odporność oraz zabiegi na przewodzie pokarmowym.
Objawy kliniczne obejmują wodnistą biegunkę (często z domieszką śluzu i krwi), bóle brzucha, gorączkę, leukocytozę oraz odwodnienie. W ciężkich przypadkach może dojść do toksycznego rozdęcia okrężnicy, perforacji jelita, wstrząsu septycznego i niewydolności wielonarządowej. Diagnostyka opiera się na wykryciu toksyn A i B C. difficile w kale, badaniach endoskopowych oraz obrazowaniu radiologicznym.
Leczenie obejmuje natychmiastowe odstawienie antybiotyku wywołującego chorobę (jeśli to możliwe) oraz wdrożenie celowanej antybiotykoterapii przeciwko C. difficile. Lekami pierwszego wyboru są metronidazol (w lżejszych przypadkach) oraz wankomycyna lub fidaksomycyna (w ciężkich przypadkach). W opornych zakażeniach lub nawrotach stosuje się przeszczep mikrobioty kałowej (FMT), który wykazuje wysoką skuteczność. Zapobieganie obejmuje racjonalną antybiotykoterapię oraz rygorystyczne przestrzeganie zasad higieny i izolacji pacjentów z rozpoznanym zakażeniem.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Biotaksym 2 g
Biotaksym, zawierający cefotaksym sodowy, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych o różnej częstości występowania. Do najczęstszych należą nadkażenia (≥1/10), leukopenia, eozynofilia, trombocytopenia (≥1/100 do <1/10), a także drgawki (≥1/10). Rzadziej obserwuje się neutropenię, agranulocytozę, niedokrwistość hemolityczną, reakcję Herxheimera, reakcje anafilaktyczne, encefalopatię, arytmię, zaburzenia żołądkowo-jelitowe (biegunka, nudności, wymioty, rzekomo-błoniaste zapalenie jelita grubego), zmiany w funkcji wątroby (wzrost aktywności enzymów wątrobowych i bilirubiny), reakcje skórne (wysypka, świąd, pokrzywka) oraz pogorszenie czynności nerek, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu aminoglikozydów. Warto podkreślić, że aktywność enzymów wątrobowych (AlAT, AspAT, LDH, GGTP, fosfatazy alkalicznej) i bilirubiny może wzrastać do wartości nieprzekraczających dwukrotnie górnej granicy normy, co wskazuje na możliwe, najczęściej bezobjawowe, zatrzymanie żółci.
agranulocytoza, arytmia, borelioza, cefotaksym, cefotaksym sodowy, cholestaza, drgawki, duszność, encefalopatia, eozynofilia, infekcja oportunistyczna, leukopenia, nadkażenie, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk naczynioruchowy, podanie domięśniowe, podwyższone enzymy wątrobowe, reakcja anafilaktyczna, reakcja Herxheimera, rumień wielopostaciowy, rzekomo-błoniaste zapalenie jelita grubego, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, uszkodzenie wątroby, wstrząs anafilaktyczny, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie wątroby, zapalenie żył, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Biotaksym 1 g
Biotaksym (cefotaksym), jako antybiotyk cefalosporynowy, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu, które wymagają uważnego monitorowania podczas terapii. Bardzo często (≥1/10) obserwuje się nadkażenia oraz drgawki, natomiast często (≥1/100 do <1/10) występują leukopenia, eozynofilia, trombocytopenia, bóle i zawroty głowy, encefalopatia, arytmie serca związane z szybkim podawaniem leku, objawy ze strony przewodu pokarmowego (biegunka, nudności, wymioty, bóle brzucha) oraz rzekomo-błoniaste zapalenie jelita grubego, które stanowi poważne powikłanie. Często notuje się także wzrost aktywności enzymów wątrobowych (AlAT, AspAT, LDH, GGTP, fosfatazy alkalicznej) i bilirubiny, a także reakcje skórne od wysypki po ciężkie zespoły dermatologiczne (Stevens-Johnson, toksyczna nekroliza naskórka, zespół DRESS). Zaburzenia nerek, takie jak pogorszenie czynności i śródmiąższowe zapalenie nerek, pojawiają się często, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu aminoglikozydów.
agranulocytoza, antybiotyk cefalosporynowy, arytmia, borelioza, cefotaksym, cholestaza, drgawki, encefalopatia, enzymy wątrobowe, eozynofilia, leukopenia, nadkażenie, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk naczynioruchowy, oporny patogen, reakcja anafilaktyczna, reakcja Herxheimera, rumień wielopostaciowy, rzekomo-błoniaste zapalenie jelita grubego, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie równowagi mikrobiologicznej, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie wątroby, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka