stres ortostatyczny
Stres ortostatyczny to zjawisko fizjologiczne występujące po zmianie pozycji ciała z poziomej na pionową, które prowadzi do przesunięcia około 500-700 ml krwi do naczyń żylnych kończyn dolnych i jamy brzusznej. W odpowiedzi na zmniejszenie powrotu żylnego i obniżenie ciśnienia tętniczego, uruchamiane są mechanizmy kompensacyjne układu autonomicznego.
Fizjologiczna odpowiedź na stres ortostatyczny obejmuje zwiększenie napięcia układu współczulnego, wzrost częstości akcji serca, zwiększenie kurczliwości mięśnia sercowego oraz skurcz naczyń obwodowych. Jednocześnie dochodzi do zmniejszenia aktywności układu przywspółczulnego. Te mechanizmy mają na celu utrzymanie odpowiedniego przepływu mózgowego i zapobieżenie hipotonii ortostatycznej.
Nieprawidłowa odpowiedź na stres ortostatyczny może manifestować się jako hipotonia ortostatyczna (spadek ciśnienia skurczowego o ≥20 mmHg lub rozkurczowego o ≥10 mmHg w ciągu 3 minut od pionizacji) lub zespół posturalnej tachykardii ortostatycznej (POTS), charakteryzujący się nadmiernym przyspieszeniem czynności serca o ≥30/min podczas pionizacji bez istotnego spadku ciśnienia tętniczego.
Diagnostyka stresu ortostatycznego obejmuje próbę pionizacyjną bierną (test pochyleniowy) lub czynną oraz monitorowanie parametrów hemodynamicznych. Jest to istotny element oceny pacjentów z omdleniami, zawrotami głowy oraz nietolerancją ortostatyczną, szczególnie u osób starszych, pacjentów z chorobami neurologicznymi lub przyjmujących leki hipotensyjne.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Rilmenidine Grindeks 1 mg
Rylmenidyna, będąca agonistą receptorów imidazolinowych (I1) o kodzie ATC C02AC06, wykazuje selektywne działanie hipotensyjne poprzez modulację ośrodkowych ośrodków wazomotorycznych w rdzeniu przedłużonym oraz działanie obwodowe. W badaniach na zwierzętach z wrodzonym nadciśnieniem tętniczym potwierdzono zależność efektu hipotensyjnego od dawki, przy czym neurofarmakologiczne efekty alfa-2-agonistów pojawiają się dopiero przy dawkach przekraczających dawkę przeciwnadciśnieniową. W badaniach klinicznych u ludzi rylmenidyna w dawkach terapeutycznych 1 mg raz na dobę lub 2 mg na dobę (w dwóch dawkach podzielonych) skutecznie obniża ciśnienie tętnicze skurczowe i rozkurczowe, niezależnie od pozycji ciała, z efektem utrzymującym się przez 24 godziny, także podczas wysiłku fizycznego. Długoterminowe stosowanie nie prowadzi do rozwoju tolerancji.
akcja serca, alfa-2-agonista, ciśnienie rozkurczowe, ciśnienie skurczowe, cukrzyca insulinoniezależna, cukrzyca insulinozależna, działania niepożądane, działanie hipotensyjne, działanie sedatywne, frakcja filtracyjna, gospodarka lipidowa, kurczliwość serca, nadciśnienie tętnicze, opór obwodowy, ośrodek wazomotoryczny, parametry elektrofizjologiczne serca, pojemność wyrzutowa serca, przepływ nerkowy, przesączanie kłębuszkowe, rdzeń przedłużony, receptor alfa-2 adrenergiczny, receptor imidazolinowy, retencja sodu, stres ortostatyczny, tolerancja lekowa