inhibitor transportera wychwytu
Inhibitor transportera wychwytu (reuptake inhibitor) to substancja, która blokuje lub zmniejsza aktywność białek transportowych odpowiedzialnych za wychwyt zwrotny neurotransmiterów ze szczeliny synaptycznej z powrotem do neuronu presynaptycznego. Działanie to prowadzi do zwiększenia stężenia i przedłużenia aktywności neurotransmiterów w szczelinie synaptycznej.
W praktyce klinicznej najczęściej stosowane są inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), noradrenaliny (NRI) oraz inhibitory o działaniu mieszanym (SNRI, NDRI). Leki te mają szerokie zastosowanie w psychiatrii, szczególnie w leczeniu zaburzeń depresyjnych, lękowych, obsesyjno-kompulsyjnych i innych schorzeń neuropsychiatrycznych.
Mechanizm działania inhibitorów transportera wychwytu stanowi podstawę farmakoterapii wielu zaburzeń psychicznych. Selektywność działania w stosunku do określonych neuroprzekaźników wpływa na profil kliniczny i spektrum działań niepożądanych poszczególnych preparatów. Nowoczesne inhibitory transportera wychwytu charakteryzują się korzystnym profilem bezpieczeństwa w porównaniu do starszych leków psychotropowych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Interakcje leku – DIOVAN 3 mg/ml
Walsartan, jako antagonista receptora angiotensyny II (ARB), wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie walsartanu z innymi lekami blokującymi układ renina-angiotensyna-aldosteron (RAA), takimi jak inhibitory ACE, inne ARB czy aliskiren, co zwiększa ryzyko niedociśnienia tętniczego, hiperkaliemii oraz pogorszenia funkcji nerek, w tym ostrej niewydolności nerek. W przypadku terapii skojarzonej z litem obserwuje się odwracalne zwiększenie stężenia litu w surowicy i nasilenie jego toksyczności, co wymaga systematycznego monitorowania poziomu litu, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu leków moczopędnych. Ponadto, stosowanie walsartanu z lekami moczopędnymi oszczędzającymi potas, suplementami potasu lub zamiennikami soli zawierającymi potas wiąże się z wysokim ryzykiem hiperkaliemii, co wymaga regularnej kontroli kaliemii.
aliskiren, antagonista receptora angiotensyny II, diuretyk oszczędzający potas, dysfagia, działanie hipotensyjne, ekspozycja na walsartan, glibenklamid, hiperkaliemia, inhibitor ACE, inhibitor transportera wychwytu, interakcja farmakokinetyczna, interakcja lekowa, kaliemia, kwas acetylosalicylowy, lek hipotensyjny, lek kardiologiczny, lek moczopędny, lek moczopędny oszczędzający potas, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, niesteroidowy lek przeciwzapalny, ostra niewydolność nerek, preparat litu, selektywny inhibitor COX-2, stężenie litu w surowicy, suplement potasu, transporter MRP2, transporter OATP1B1, transporter wyrzutu, układ renina-angiotensyna-aldosteron, wazodylatacja, zaburzenie czynności nerek, zamiennik soli kuchennej - Leksykon leków
Interakcje leku – Dipperam 10 mg + 160 mg
Preparat Dipperam, zawierający amlodypinę i walsartan, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą wpływać na skuteczność i bezpieczeństwo terapii przeciwnadciśnieniowej. Szczególnie istotne jest unikanie jednoczesnego stosowania z inhibitorami CYP3A4 (np. erytromycyna, klarytromycyna, werapamil, diltiazem), które mogą znacząco zwiększać narażenie na amlodypinę, co wymaga monitorowania stanu klinicznego i ewentualnej korekty dawki. Induktory CYP3A4 (karbamazepina, fenobarbital, ryfampicyna) mogą obniżać stężenie amlodypiny, co również wymaga kontroli ciśnienia tętniczego i dostosowania dawki. Jednoczesne podawanie symwastatyny z amlodypiną w dawce 10 mg zwiększa narażenie na symwastatynę o 77%, dlatego dawkę symwastatyny należy ograniczyć do 20 mg/dobę. Ponadto, stosowanie Dipperamu z lekami moczopędnymi oszczędzającymi potas, suplementami potasu lub zamiennikami soli zawierającymi potas wymaga regularnego monitorowania stężenia potasu w osoczu ze względu na ryzyko hiperkaliemii.
alfa-adrenolityk, amlodypina, blokada układu RAA, hiperkaliemia, hipertermia złośliwa, induktor CYP3A4, inhibitor ACE, inhibitor COX-2, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy, inhibitor transportera wychwytu, łagodny rozrost gruczołu krokowego, lek moczopędny, lek moczopędny oszczędzający potas, lek przeciwdepresyjny trójpierścieniowy, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lek przeciwnadciśnieniowy, migotanie komór, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, obniżenie ciśnienia tętniczego, ostra niewydolność nerek, walsartan, zapaść krążeniowa - Leksykon leków
Interakcje leku – Asbima 5 mg + 80 mg
Produkt leczniczy Asbima, zawierający amlodypinę i walsartan, wykazuje liczne potencjalne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. Amlodypina, metabolizowana przez CYP3A4, może mieć zwiększoną ekspozycję przy jednoczesnym stosowaniu inhibitorów CYP3A4 (np. inhibitory proteazy, azole, makrolidy, werapamil, diltiazem), co zwiększa ryzyko niedociśnienia – szczególnie u osób starszych, wymagających monitorowania i dostosowania dawki. Induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna, ziele dziurawca) mogą obniżać stężenie amlodypiny, osłabiając jej efekt. Grejpfrut i sok grejpfrutowy zwiększają biodostępność amlodypiny, co jest przeciwwskazane. Symwastatyna w dawce 80 mg stosowana z amlodypiną 10 mg powoduje wzrost stężenia symwastatyny o 77%, dlatego zaleca się ograniczenie dawki symwastatyny do 20 mg/dobę. Takrolimus podawany z amlodypiną wymaga monitorowania stężenia ze względu na ryzyko toksyczności. Dantrolen wlewany dożylnie z amlodypiną może wywołać ciężkie zaburzenia rytmu i zapaść krążeniową, co stanowi przeciwwskazanie u pacjentów podatnych na hipertermię złośliwą.
alfa-adrenolityk, antagonista receptora angiotensyny, antagonista receptora angiotensyny II, antagonista wapnia, azol przeciwgrzybiczny, biodostępność amlodypiny, blokada układu renina-angiotensyna-aldosteron, działanie hipotensyjne, dziurawiec zwyczajny, farmakokinetyka amlodypiny, hepatotoksyczność alkoholu, hiperkaliemia, hipertermia złośliwa, induktor CYP3A4, inhibitor ACE, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy, inhibitor transportera wychwytu, łagodny rozrost gruczołu krokowego, lek moczopędny, lek moczopędny oszczędzający potas, lek przeciwnadciśnieniowy, makrolid, migotanie komór, niesteroidowy lek przeciwzapalny, ostra niewydolność nerek, sok grejpfrutowy, transporter wychwytu OATP1B1, transporter wyrzutu MRP2, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, zapaść krążeniowa - Leksykon leków
Interakcje leku – Valtap HCT 320 mg + 12,5 mg
Valtap HCT, zawierający walsartan i hydrochlorotiazyd, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Szczególnie istotne jest unikanie jednoczesnego stosowania z litem ze względu na ryzyko zwiększenia jego toksyczności oraz podwójnej blokady układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAA) z inhibitorami ACE, innymi antagonistami receptora angiotensyny II lub aliskirenem, co zwiększa ryzyko niedociśnienia, hiperkaliemii i niewydolności nerek. NLPZ, w tym selektywne inhibitory COX-2 i kwas acetylosalicylowy w dawce >3 g/dobę, mogą osłabiać działanie hipotensyjne i pogarszać czynność nerek, dlatego wymagana jest kontrola funkcji nerek i odpowiednie nawodnienie. Hydrochlorotiazyd może nasilać hipokaliemię, co zwiększa ryzyko arytmii, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu glikozydów naparstnicy oraz leków przeciwarytmicznych klasy Ia i III. Zalecane jest monitorowanie elektrolitów i dostosowanie dawek leków. Ponadto, hydrochlorotiazyd może zaburzać tolerancję glukozy, co wymaga korekty dawek leków przeciwcukrzycowych, a szczególnie ostrożne stosowanie metforminy ze względu na ryzyko kwasicy mleczanowej przy niewydolności nerek.
antagonista receptora angiotensyny II, antagonista wapnia, beta-adrenolityk, bezpośredni inhibitor reniny, centralny układ nerwowy, dna moczanowa, glikozyd naparstnicy, hiperkalcemia, hiperurykemia, hipokaliemia, inhibitor ACE, inhibitor receptora angiotensyny, inhibitor transportera wychwytu, kwas acetylosalicylowy, kwasica mleczanowa, lek moczopędny oszczędzający potas, lek przeciwarytmiczny klasy Ia, lek przeciwcukrzycowy, nadczynność przytarczyc, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość hemolityczna, niesteroidowy lek przeciwzapalny, ostra niewydolność nerek, podwójna blokada układu RAA, selektywny inhibitor COX-2, tiazydowy lek moczopędny, torsade de pointes, transporter wychwytu wątrobowego OATP1B1, transporter wyrzutu wątrobowego MRP2, układ renina-angiotensyna-aldosteron, walsartan i hydrochlorotiazyd, zaburzenie czynności nerek - Leksykon leków
Interakcje leku – Valsartan Reddy 320 mg
Walsartan, antagonista receptora angiotensyny II (ARB), wykazuje istotne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne z wieloma lekami, co wymaga szczególnej uwagi klinicznej. Jednoczesne stosowanie z inhibitorami ACE lub aliskirenem zwiększa ryzyko niedociśnienia, hiperkaliemii oraz zaburzeń czynności nerek, w tym ostrej niewydolności nerek, dlatego jest niezalecane. Preparaty zawierające lit mogą powodować odwracalne zwiększenie stężenia litu w surowicy i nasilenie jego toksyczności, zwłaszcza w połączeniu z lekami moczopędnymi, co wymaga ścisłego monitorowania poziomu litu. Ponadto, stosowanie walsartanu z lekami moczopędnymi oszczędzającymi potas, suplementami potasu lub zamiennikami soli kuchennej zawierającymi potas zwiększa ryzyko hiperkaliemii, co wymaga regularnej kontroli stężenia potasu w osoczu.
antagonista receptora angiotensyny II, antagonista układu RAA, działanie hipotensyjne, hiperkaliemia, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor transportera wychwytu, inhibitor transportera wyrzutu, interakcja farmakodinamiczna, interakcja farmakokinetyczna, kwas acetylosalicylowy, lek moczopędny, lek moczopędny oszczędzający potas, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie, niesteroidowy lek przeciwzapalny, objaw ortostatyczny, ogólnoustrojowa ekspozycja, ostra niewydolność nerek, selektywny inhibitor COX-2, suplement potasu, transporter wychwytu wątrobowego, transporter wyrzutu wątrobowego, układ renina-angiotensyna-aldosteron, walsartan, zaburzenie czynności nerek, zawrót głowy - Leksykon leków
Interakcje leku – Dipperam 5 mg + 80 mg
Produkt leczniczy Dipperam, zawierający amlodypinę (antagonista kanału wapniowego) oraz walsartan (antagonista receptora angiotensyny II), wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. Spożywanie grejpfruta lub soku grejpfrutowego jest przeciwwskazane ze względu na istotne zwiększenie biodostępności amlodypiny i nasilenie działania hipotensyjnego. Inhibitory CYP3A4 (np. erytromycyna, klarytromycyna, werapamil, diltiazem) mogą znacząco podnosić stężenie amlodypiny w osoczu, co wymaga ścisłej kontroli ciśnienia tętniczego i ewentualnej korekty dawki. Induktory CYP3A4 (karbamazepina, fenobarbital, ryfampicyna) obniżają stężenie amlodypiny, osłabiając jej efekt hipotensyjny. Jednoczesne stosowanie amlodypiny 10 mg z symwastatyną 80 mg zwiększa ekspozycję na symwastatynę o 77%, co wymaga redukcji dawki symwastatyny do 20 mg/dobę. Podawanie dantrolenu w infuzji z amlodypiną wiąże się z ryzykiem hiperkaliemii, migotania komór i zapaści krążeniowej, dlatego jest przeciwwskazane u pacjentów podatnych na hipertermię złośliwą.
alfa-adrenolityk, amlodypina, antagonista receptora angiotensyny II, antybiotyk makrolidowy, azolowy lek przeciwgrzybiczy, Dipperam, hiperkaliemia, hipertermia złośliwa, induktor CYP3A4, inhibitor ACE, inhibitor COX-2, inhibitor CYP3A4, inhibitor transportera wychwytu, kwas acetylosalicylowy, łagodny rozrost gruczołu krokowego, lek moczopędny, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwnadciśnieniowy, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, ostra niewydolność nerek, podwójna blokada układu RAA, sok grejpfrutowy, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, walsartan, zapaść krążeniowa