pentaerytrytylu monoazotan
Monoazotan pentaerytrytylu (PETN, pentaerytritol mononitrate) to organiczny związek chemiczny należący do grupy azotanów, stosowany jako lek w terapii choroby niedokrwiennej serca. Jest jednym z pochodnych pentaerytrytylu, charakteryzującym się obecnością jednej grupy azotanowej.
Mechanizm działania PETN polega na uwalnianiu tlenku azotu (NO), który powoduje rozszerzenie naczyń krwionośnych, szczególnie w układzie żylnym. Prowadzi to do zmniejszenia obciążenia wstępnego serca, co skutkuje redukcją zapotrzebowania mięśnia sercowego na tlen. PETN wykazuje długi okres półtrwania, co przekłada się na przedłużone działanie terapeutyczne.
W praktyce klinicznej monoazotan pentaerytrytylu jest stosowany w profilaktyce i leczeniu dławicy piersiowej, niewydolności serca oraz nadciśnienia płucnego. W porównaniu do innych azotanów, charakteryzuje się mniejszą częstością występowania zjawiska tolerancji, co stanowi istotną zaletę w terapii przewlekłej.
Działania niepożądane PETN obejmują głównie bóle głowy, zawroty głowy, niedociśnienie ortostatyczne oraz zaczerwienienie skóry. Lek jest przeciwwskazany u pacjentów ze znacznym niedociśnieniem, kardiomiopatią przerostową z zawężaniem drogi odpływu oraz w przypadku jednoczesnego stosowania inhibitorów fosfodiesterazy typu 5.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Pentaerytrytylu tetraazotan – Właściwości farmakokinetyczne
Pentaerytrytylu tetraazotan (PETN), substancja czynna leku Galpent 100 mg, charakteryzuje się złożoną farmakokinetyką obejmującą metabolizm jelitowy do pentaerytrytylu triazotanu, który jest szybko wchłaniany (60-70%) i podlega intensywnemu metabolizmowi wątrobowemu oraz w erytrocytach. Metabolity diazotanowe i monoazotanowe wykazują aktywność jako donory tlenku azotu (NO), co przekłada się na długotrwałe działanie terapeutyczne. Biodostępność PETN jest modyfikowana przez obecność pokarmu oraz stan czynnościowy nerek i wątroby, a także wiek pacjenta. Zaleca się przyjmowanie leku co najmniej 30 minut przed posiłkiem lub 1 godzinę po posiłku, aby zapewnić optymalną absorpcję. Po podaniu 100 mg PETN, metabolity wykazują następujące parametry farmakokinetyczne: pentaerytrytylu diazotan – t½ 4,2 h, Cmax 17,4 ng/ml, tmax 2,5 h, AUCt 96,7 h·ng/ml; pentaerytrytylu monoazotan – t½ 10,4 h, Cmax 79,3 ng/ml, tmax 7,1 h, AUCt 1064 h·ng/ml. Stężenia metabolitów utrzymują się odpowiednio przez około 13 i 24 godziny, co potwierdza długi czas działania leku.
biodostępność, biotransformacja, denitryfikacja, donor tlenku azotu, działanie hemodynamiczne, farmakokinetyka, krążenie wątrobowo-jelitowe, maksymalne stężenie, mikroflora jelitowa, okres półtrwania, pentaerytrytylu diazotan, pentaerytrytylu monoazotan, pentaerytrytylu tetraazotan, pentaerytrytylu triazotan, pierwsze przejście wątrobowe, wchłanianie jelitowe, wydalanie nerkowe - Leksykon substancji czynnych
Pentaerytrytylu tetraazotan – Interakcje
Pentaerytrytylu tetraazotan (PETN), substancja czynna leku Galpent, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z wieloma grupami leków, co ma kluczowe znaczenie w terapii pacjentów kardiologicznych. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie PETN z inhibitorami 5-fosfodiesterazy (np. syldenafil, tadalafil), które jest bezwzględnie przeciwwskazane ze względu na ryzyko ciężkiej hipotonii prowadzącej do zawału mięśnia sercowego, udaru mózgu lub nagłego zgonu. Difenhydramina powoduje sześciokrotny wzrost stężenia aktywnego metabolitu PETN (pentaerytrytylu monoazotanu), co może nasilać działanie hipotensyjne i wymaga monitorowania ciśnienia tętniczego oraz ewentualnej redukcji dawki. Dihydroergotamina zwiększa stężenie w osoczu, co może skutkować wzrostem ciśnienia tętniczego, dlatego należy unikać ich łącznego stosowania. Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) mogą obniżać skuteczność terapeutyczną PETN poprzez hamowanie syntezy prostaglandyn, co wymaga monitorowania efektów leczenia przeciwdławicowego.
antagonista wapnia, azotan organiczny, beta-bloker, choroba wieńcowa, difenhydramina, dihydroergotamina, donor tlenku azotu, działanie hipotensyjne, efekt hipotensyjny, Galpent, inhibitor 5-fosfodiesterazy, inhibitor ACE, leczenie przeciwdławicowe, lek przeciwmigrenowy, niesteroidowe leki przeciwzapalne, niewydolność krążenia, objaw ortostatyczny, pentaerytrytylu monoazotan, pentaerytrytylu tetraazotan, sartan, syldenafil, tadalafil, udar mózgu, wardenafil, zaburzenie rytmu serca, zawał mięśnia sercowego