sytuacja stresowa

Sytuacja stresowa to okoliczność, która wywołuje w organizmie człowieka reakcję stresową – złożony zespół zmian fizjologicznych i psychologicznych, stanowiących odpowiedź na czynniki zagrażające homeostazy organizmu. W medycynie stres jest rozumiany jako biologiczna reakcja adaptacyjna, która angażuje układ nerwowy, hormonalny i immunologiczny.

Podczas sytuacji stresowej w organizmie dochodzi do aktywacji osi podwzgórze-przysadka-nadnercza (HPA) oraz układu współczulnego, co prowadzi do uwolnienia hormonów stresu, takich jak kortyzol, adrenalina i noradrenalina. Te zmiany fizjologiczne są niezbędne do mobilizacji zasobów energetycznych organizmu i przygotowania go do reakcji „walki lub ucieczki”.

Przewlekła ekspozycja na sytuacje stresowe jest istotnym czynnikiem ryzyka rozwoju wielu chorób, w tym zaburzeń sercowo-naczyniowych, metabolicznych, immunologicznych oraz psychiatrycznych. Długotrwały stres może prowadzić do dysfunkcji osi HPA, chronicznego stanu zapalnego, zaburzeń metabolicznych oraz zmian strukturalnych w mózgu, szczególnie w obrębie hipokampa, ciała migdałowatego i kory przedczołowej.

W praktyce klinicznej ocena ekspozycji pacjenta na sytuacje stresowe stanowi ważny element diagnozy i planowania terapii, szczególnie w przypadku chorób psychosomatycznych, zaburzeń lękowych i depresyjnych. Interwencje terapeutyczne ukierunkowane na poprawę radzenia sobie ze stresem obejmują techniki poznawczo-behawioralne, mindfulness, techniki relaksacyjne oraz, w uzasadnionych przypadkach, farmakoterapię.

Powiązane wpisy

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl