otępienie związane z HIV
Otępienie związane z HIV (HIV-associated dementia, HAD) to zaburzenie neurokognitywne występujące u osób zakażonych wirusem HIV. Jest jednym z najcięższych powikłań neurologicznych związanych z infekcją HIV, które rozwija się zwykle w zaawansowanych stadiach choroby, szczególnie przy niskich poziomach limfocytów CD4+ (poniżej 200 komórek/μl).
Patofizjologia HAD obejmuje bezpośrednie zakażenie makrofagów i mikrogleju w ośrodkowym układzie nerwowym przez wirusa HIV, co prowadzi do przewlekłego stanu zapalnego, uszkodzenia neuronów i zaburzeń funkcji poznawczych. Kluczową rolę odgrywają tu neurotoksyczne białka wirusa (jak białko Tat i gp120) oraz cytokiny prozapalne uwalniane przez aktywowane komórki immunologiczne.
Objawy kliniczne HAD obejmują postępujące zaburzenia poznawcze (spowolnienie psychoruchowe, problemy z pamięcią i koncentracją), zaburzenia zachowania (apatia, wycofanie społeczne), oraz objawy motoryczne (ataksja, spowolnienie ruchowe). Diagnostyka opiera się na ocenie neuropsychologicznej, badaniach obrazowych (MRI) oraz wykluczeniu innych przyczyn otępienia.
Wprowadzenie skojarzonej terapii antyretrowirusowej (cART) znacząco zmniejszyło częstość występowania HAD, jednakże łagodniejsze zaburzenia neurokognitywne związane z HIV nadal stanowią istotny problem kliniczny. Leczenie polega głównie na optymalizacji terapii antyretrowirusowej, ze szczególnym uwzględnieniem leków dobrze penetrujących barierę krew-mózg.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Wirus hiv (ludzki wirus niedoboru odporności) i aids (zespół nabytego niedoboru odporności) – Objawy
Zakażenie wirusem HIV przebiega w trzech etapach: ostrym zakażeniu (2-6 tygodni od ekspozycji) z wysoką wiremią i objawami grypopodobnymi (gorączka, wysypka, powiększone węzły chłonne), przewlekłym zakażeniu (latencja kliniczna trwająca 5-10+ lat) z niską do umiarkowanej wiremią i stopniowym spadkiem liczby limfocytów CD4, oraz końcowym stadium AIDS, definiowanym przez liczbę CD4 <200 komórek/mm³ lub obecność chorób wskaźnikowych. Bez terapii antyretrowirusowej (ART) progresja do AIDS następuje średnio w ciągu 8-10 lat, a śmiertelność w stadium AIDS wynosi około 3 lat, skracając się do roku przy zakażeniach oportunistycznych. Charakterystyczne dla AIDS są zakażenia oportunistyczne (Pneumocystis jirovecii, toksoplazmoza, MAC, drożdżyca, gruźlica) oraz nowotwory (chłoniaki, mięsak Kaposiego, rak szyjki macicy). Objawy neurologiczne, takie jak otępienie związane z HIV, są częste w zaawansowanym stadium. U kobiet i mężczyzn obserwuje się specyficzne objawy ginekologiczne i endokrynologiczne (np. hipogonadyzm u 20% mężczyzn). U dzieci zakażonych HIV objawy mogą obejmować powiększone węzły chłonne, nawracające infekcje i pleśniawki.
AIDS, bakteryjna waginoza, choroba definiująca AIDS, choroba przenoszona drogą płciową, Cryptococcus neoformans, encefalopatia, gruźlica, hipogonadyzm, infekcja HIV, kandydoza, kompleks Mycobacterium avium, lek antyretrowirusowy, limfocyt CD4+, ludzki wirus niedoboru odporności, mięsak Kaposiego, neuropatia obwodowa, nieregularny cykl miesiączkowy, objaw grypopodobny, ostre zakażenie HIV, otępienie związane z HIV, pleśniawka jamy ustnej, Pneumocystis jirovecii, półpasiec, przewlekłe zakażenie HIV, rak szyjki macicy, remisja szpiku kostnego, terapia antyretrowirusowa, toksoplazmoza, wiremia, wirus brodawczaka ludzkiego, wirus HIV, zakażenie oportunistyczne, zapalenie gruczołu krokowego, zapalenie narządów miednicy, zapalenie opon mózgowych, zapalenie płuc, zespół nabytego niedoboru odporności - Leksykon chorób i schorzeń
Wirus hiv (ludzki wirus niedoboru odporności) i aids (zespół nabytego niedoboru odporności) – Etiologia i przyczyny
Wirus HIV, należący do rodziny Retroviridae i rodzaju Lentivirus, atakuje układ odpornościowy, głównie limfocyty T CD4+, makrofagi i komórki dendrytyczne, prowadząc do ich destrukcji i postępującego osłabienia odporności. HIV-1 i HIV-2 różnią się pod względem patogenności i epidemiologii, przy czym HIV-1 odpowiada za większość zakażeń globalnie, a HIV-2 charakteryzuje się niższą zakaźnością i wolniejszym postępem do AIDS. Mechanizm infekcji obejmuje wiązanie z receptorami CD4 oraz koreceptorami CXCR4 lub CCR5, odwrotną transkrypcję RNA wirusa na DNA, integrację z genomem gospodarza oraz replikację wirusa. Zakażenie HIV prowadzi do spadku liczby limfocytów CD4+ poniżej 200 komórek/μl (norma 500-1500/μl), co definiuje rozwój AIDS, charakteryzującego się występowaniem zakażeń oportunistycznych (np. Pneumocystis jirovecii, gruźlica) i nowotworów (mięsak Kaposiego, chłoniaki). Transmisja wirusa odbywa się głównie drogą kontaktów seksualnych, przez krew oraz z matki na dziecko, przy czym terapia antyretrowirusowa (ART) znacząco redukuje ryzyko przeniesienia i progresji choroby.
AIDS, ART, chłoniak nieziarniczy, gruźlica, hipogonadyzm, koreceptor chemokinowy, limfocyt T CD4+, ludzki wirus niedoboru odporności, mięsak Kaposiego, odwrotna transkryptaza, otępienie związane z HIV, postulaty Kocha, receptor CD4, retrowirus, terapia antyretrowirusowa, wirus HIV, wirus SIV, wirusowe zapalenie wątroby, zakażenie oportunistyczne, zapalenie płuc wywołane przez Pneumocystis jirovecii, zespół nabytego niedoboru odporności