toksyczne zapalenie spojówek
Toksyczne zapalenie spojówek (TZS) to nieinfekcyjne, zapalne schorzenie oczu wywołane ekspozycją na substancje drażniące lub alergizujące. Najczęściej jest reakcją na leki miejscowe (szczególnie krople z konserwantami), kosmetyki, roztwory do soczewek kontaktowych lub ekspozycję na czynniki środowiskowe.
Klinicznie TZS objawia się obrzękiem spojówek, przekrwieniem, uczuciem ciała obcego, pieczeniem oraz łzawieniem. Charakterystyczne jest symetryczne zajęcie obu oczu, choć przy jednostronnej aplikacji substancji drażniącej proces może być asymetryczny. W przeciwieństwie do infekcyjnych zapaleń spojówek, wydzielina ropna jest zazwyczaj minimalna lub nieobecna.
Diagnostyka polega głównie na szczegółowym wywiadzie dotyczącym stosowanych środków miejscowych oraz badaniu lampą szczelinową. Leczenie obejmuje przede wszystkim eliminację czynnika wywołującego, przepłukanie worka spojówkowego oraz zastosowanie sztucznych łez. W cięższych przypadkach mogą być konieczne krótkotrwałe miejscowe steroidy.
Rokowanie w toksycznym zapaleniu spojówek jest zwykle dobre, a objawy ustępują w ciągu kilku dni od usunięcia czynnika wywołującego. Przewlekła ekspozycja może jednak prowadzić do trwałych zmian w obrębie powierzchni oka, dlatego istotna jest szybka identyfikacja i eliminacja czynnika drażniącego.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie spojówek – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Zapalenie spojówek (conjunctivitis) to zapalenie błony śluzowej oka, objawiające się zaczerwienieniem, świądem, pieczeniem oraz wydzieliną łzową lub ropną. Wyróżnia się formy wirusowe, bakteryjne, alergiczne, toksyczne oraz niespecyficzne. Diagnostyka opiera się na wywiadzie i badaniu klinicznym, z uwzględnieniem ostrości widzenia, obecności wydzieliny, historii infekcji, noszenia soczewek kontaktowych i urazów. Wskazaniem do konsultacji okulistycznej są m.in. ból oka, światłowstręt, zaburzenia widzenia, nasilające się objawy lub brak poprawy po 24 godzinach leczenia antybiotykiem. Leczenie zależy od etiologii: wirusowe ustępuje samoistnie w 1-2 tygodnie, bakteryjne wymaga antybiotykoterapii (5-7 dni), alergiczne – unikania alergenów i stosowania leków przeciwhistaminowych lub sterydowych pod kontrolą lekarza. Kluczowa jest edukacja pacjenta dotycząca higieny rąk, unikania dotykania oczu, stosowania osobistych ręczników oraz prawidłowej pielęgnacji soczewek kontaktowych.
alergiczne zapalenie spojówek, bakteryjne zapalenie spojówek, bliznowacenie rogówki, ciepły kompres, krople antybiotykowe, krople przeciwhistaminowe, krople sterydowe, lek obkurczający naczynia, lek przeciwalergiczny, łzawienie oka, maść antybiotykowa, maść do oczu, obrzęk oka, obrzęk spojówki, podrażnienie oka, spojówka, światłowstręt, sztuczne łzy, toksyczne zapalenie spojówek, twardówka, wirusowe zapalenie spojówek, wydzielina ropna, wydzielina z oka, zaczerwienienie oka, zapalenie spojówek, zapalenie spojówek noworodków, zimny kompres - Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie spojówek – Etiologia i przyczyny
Zapalenie spojówek (conjunctivitis) to stan zapalny spojówki, najczęściej o etiologii infekcyjnej lub nieinfekcyjnej. Infekcyjne zapalenie spojówek stanowi większość przypadków i jest wywoływane głównie przez adenowirusy (65-90% przypadków wirusowych), które odpowiadają za około 80% wszystkich ostrych zapaleń spojówek. Inne wirusy to HSV (1,3-4,8%), VZV, enterowirusy typu 70, Coxsackie A24 oraz koronawirusy, w tym SARS-CoV-2. Bakteryjne zapalenie spojówek częściej dotyczy dzieci i jest wywoływane przez Staphylococcus aureus, Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae oraz Moraxella catarrhalis. Szczególnie groźne są zakażenia Neisseria gonorrhoeae i Chlamydia trachomatis, zwłaszcza u noworodków, gdzie mogą prowadzić do poważnych powikłań, w tym utraty wzroku. Nieinfekcyjne zapalenie spojówek obejmuje alergiczne (15-40% populacji), toksyczne i związane z chorobami układowymi formy, z alergicznym zapaleniem spojówek jako najczęstszą przyczyną nieinfekcyjną. Mechanizmy patofizjologiczne alergicznego zapalenia spojówek obejmują reakcję nadwrażliwości typu I z udziałem IgE i degranulacją komórek tucznych.
adenowirus, alergiczne zapalenie spojówek, bakteryjne zapalenie spojówek, całoroczne alergiczne zapalenie spojówek, Chlamydia trachomatis, enterowirus, grzybicze zapalenie spojówek, Haemophilus influenzae, Neisseria gonorrhoeae, ophthalmia neonatorum, przewlekłe bakteryjne zapalenie spojówek, sezonowe alergiczne zapalenie spojówek, Staphylococcus aureus, Streptococcus pneumoniae, toksyczne zapalenie spojówek, uraz oka, wirus opryszczki pospolitej, wirus półpaśca, wirusowe zapalenie spojówek, zapalenie brzegów powiek, zapalenie spojówek, zapalenie spojówek u noworodków, zespół suchego oka - Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie spojówek – Etiologia i przyczyny
Zapalenie spojówek (conjunctivitis) to stan zapalny spojówki, charakteryzujący się przekrwieniem naczyń i zaczerwienieniem oka. Etiologia dzieli się na infekcyjną i nieinfekcyjną. Infekcyjne zapalenie spojówek najczęściej wywołują wirusy (80% przypadków), głównie adenowirusy (65-90% wirusowych), które często współistnieją z infekcjami górnych dróg oddechowych. Inne wirusy to HSV, VZV, enterowirusy, wirusy odry, świnki, różyczki, EBV, pox, HIV oraz SARS-CoV-2. Bakteryjne zapalenie spojówek stanowi około 30% przypadków, z dominacją Staphylococcus aureus, Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae, Moraxella catarrhalis i Pseudomonas aeruginosa. Szczególne znaczenie mają zakażenia przenoszone drogą płciową: Chlamydia trachomatis (wtrętowe zapalenie spojówek) oraz Neisseria gonorrhoeae (gonokokowe zapalenie spojówek), które mogą prowadzić do poważnych powikłań, w tym utraty wzroku. Zapalenie spojówek u noworodków (ophthalmia neonatorum) jest najczęściej spowodowane przez C. trachomatis i N. gonorrhoeae, z objawami pojawiającymi się odpowiednio po 5-12 i 2-4 dniach od porodu.
adenowirus, alergiczne zapalenie spojówek, atopowe zapalenie skóry, bakteryjne zapalenie spojówek, Chlamydia trachomatis, choroba Gravesa-Basedowa, dwoinka rzeżączki, gonokokowe zapalenie spojówek, gronkowiec złocisty, grzybicze zapalenie spojówek, HIV, meningokok, niedrożność dróg łzowych, olbrzymiobrodawkowe zapalenie spojówek, pałeczka hemofilna, pneumokok, SARS-CoV-2, soczewki kontaktowe, toksyczne zapalenie spojówek, trądzik różowaty, wirus opryszczki pospolitej, wirus ospy wietrznej, wirusowe zapalenie spojówek, wtrętowe zapalenie spojówek, zapalenie spojówek, zapalenie spojówek noworodków, zespół Sjögrena, zespół suchego oka - Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie spojówek – Patofizjologia i mechanizm
Zapalenie spojówek to stan zapalny błony śluzowej oka, wywołany przez różnorodne czynniki etiologiczne, w tym zakażenia wirusowe (ok. 80% przypadków, głównie adnowirusy, enterowirusy, herpeswirusy), bakteryjne (Staphylococci, Streptococci, Corynebacteria, Neisseria gonorrhoeae) oraz reakcje alergiczne i toksyczne. Patogeneza różni się w zależności od czynnika: bakteryjne zapalenie wiąże się z kolonizacją i penetracją nabłonka spojówkowego, wywołując odpowiedź hiperergiczną i wysięk ropny; wirusowe zapalenie obejmuje przyłączenie, internalizację i replikację wirusa w komórkach spojówki oraz odpowiedź immunologiczną z udziałem komórek NK, limfocytów T CD8+ i interferonu typu 1; alergiczne zapalenie jest reakcją nadwrażliwości typu I z degranulacją komórek tucznych i uwolnieniem mediatorów takich jak histamina, leukotrieny i cytokiny (IL-4, IL-5, IL-13); toksyczne zapalenie wynika z bezpośredniego uszkodzenia tkanek przez czynniki chemiczne, często związane z długotrwałym stosowaniem leków miejscowych. W patogenezie istotną rolę odgrywają mechanizmy immunologiczne, w tym reakcje nadwrażliwości typu I i IV oraz mechanizmy immunoevasji wirusów, np. adnowirusów.
alergiczne zapalenie spojówek, bakteryjne zapalenie rogówki, bakteryjne zapalenie spojówek, białko kationowe eozynofilów, biofilm bakteryjny, bliznowacenie spojówki, błona śluzowa, całoroczne alergiczne zapalenie spojówek, Chlamydia trachomatis, ciśnienie wewnątrzgałkowe, cytarabina, czynnik drażniący, degranulacja komórek tucznych, eozynofil, Haemophilus influenzae, immunoglobulina E, jaglica, komórka tuczna, leukotrien, limfocyt T CD8, limfopoetyna zrębu grasicy, nabyta odpowiedź immunologiczna, naciek podnabłonkowy, nadostre bakteryjne zapalenie spojówek, nadwrażliwość typu I, Neisseria gonorrhoeae, olbrzymiobrodawkowe zapalenie spojówek, ophthalmia neonatorum, perforacja rogówki, przekrwienie, reakcja nadwrażliwości, sezonowe alergiczne zapalenie spojówek, toksyczne zapalenie spojówek, tryptaza, wiosenne zapalenie rogówki i spojówek, wirus opryszczki pospolitej, wirusowe zapalenie spojówek, wrodzona odpowiedź immunologiczna, zaćma, zapalenie rogówki i spojówek, zapalenie spojówek