biodostępność doodbytnicza
Biodostępność doodbytnicza (rektalna) odnosi się do stopnia i szybkości, z jaką substancja aktywna zawarta w leku podanym doodbytniczo jest wchłaniana i dostępna w krążeniu ogólnoustrojowym. Jest to istotny parametr farmakokinetyczny przy podawaniu leków w postaci czopków, wlewek lub innych form doodbytniczych.
Wchłanianie leków z odbytnicy odbywa się głównie przez błonę śluzową odbytnicy, przy czym substancje mogą być absorbowane bezpośrednio do krążenia ogólnoustrojowego, omijając efekt pierwszego przejścia przez wątrobę. Leki podane do dolnej części odbytnicy są transportowane przez żyłę odbytniczą dolną do żyły głównej dolnej, omijając krążenie wrotne, co może zwiększać ich biodostępność w porównaniu z podaniem doustnym.
Biodostępność doodbytnicza jest zależna od wielu czynników, w tym od właściwości fizykochemicznych substancji leczniczej (rozpuszczalność, lipofilność), podstawy czopka (hydrofilowa lub lipofilowa), pH środowiska odbytniczego, obecności stolca, stanu błony śluzowej odbytnicy oraz czasu retencji leku. Droga doodbytnicza jest szczególnie wartościowa w przypadku pacjentów, którzy nie mogą przyjmować leków doustnie, np. przy wymiotach, zaburzeniach świadomości lub chorobach przewodu pokarmowego.