Właściwości farmakokinetyczne leku Procto-Glyvenol

Procto-Glyvenol to preparat doodbytniczy w postaci kremu zawierający dwie substancje czynne: tribenozyd (50 mg/g) oraz lidokainy chlorowodorek (20 mg/g). Właściwości farmakokinetyczne obu składników różnią się i należy je rozpatrywać osobno, z uwzględnieniem specyfiki podania doodbytniczego.¹

Wchłanianie substancji czynnych

Tribenozyd po aplikacji doodbytniczej wykazuje ograniczone wchłanianie systemowe. Przy podaniu w postaci czopka jego ogólnoustrojowa biodostępność wynosi jedynie 30% biodostępności osiąganej po podaniu doustnym lub dożylnym. Wchłanianie przez skórę w przypadku kremu jest jeszcze mniejsze i waha się w zakresie od 2% do 20% zawartości substancji czynnej. Przy podaniu doodbytniczym w postaci czopka (400 mg tribenozydu) maksymalne stężenie w osoczu wynoszące 1 μg/ml (uwzględniając zarówno tribenozyd, jak i jego metabolity) osiągane jest po około 2 godzinach od aplikacji.²

Lidokaina charakteryzuje się znacznie szybszym wchłanianiem przez błony śluzowe, natomiast słabo wchłania się przez nienaruszoną skórę. Biodostępność lidokainy po podaniu doodbytniczym jest znacznie wyższa niż tribenozydu i wynosi około 50%. Po zastosowaniu czopka zawierającego 300 mg lidokainy, maksymalne stężenie w osoczu krwi osiąga wartość 0,70 μg/ml po około 112 minutach od podania.³

Dystrybucja substancji czynnych

W zakresie dystrybucji w organizmie, lidokaina wykazuje znaczne powinowactwo do białek osoczowych, w szczególności do kwaśnej alfa-1 glikoproteiny. To wiązanie z białkami ma istotny wpływ na farmakokinetykę lidokainy oraz jej biodostępność w tkankach docelowych.⁴

Metabolizm substancji czynnych

Tribenozyd podlega intensywnym procesom metabolicznym w organizmie. Procesy te prowadzą do powstania różnych metabolitów, które wraz z niezmienioną formą leku stanowią pulę substancji aktywnych wykrywanych w osoczu krwi.⁵

Lidokaina charakteryzuje się szybkim metabolizmem wątrobowym. Procesy biotransformacji lidokainy zachodzą głównie w wątrobie, co ma kluczowe znaczenie dla jej czasu działania i profilu bezpieczeństwa, szczególnie przy podaniu doodbytniczym, gdzie część substancji może zostać wchłonięta do krążenia ogólnoustrojowego.⁶

Eliminacja substancji czynnych

Eliminacja tribenozydu następuje głównie przez nerki. Po podaniu w postaci czopka, od 20% do 27% podanej dawki jest wydalane z moczem w postaci metabolitów. Brak informacji o wydalaniu tribenozydu w postaci niezmienionej, co sugeruje jego kompletny metabolizm przed eliminacją.⁷

Lidokaina jest wydalana głównie przez nerki, zarówno w postaci metabolitów, jak i w formie niezmienionej. Jednak udział niezmienionej lidokainy w całkowitej ilości wydalanej substancji jest niewielki i wynosi mniej niż 10%. Większość lidokainy ulega więc uprzedniej biotransformacji w wątrobie, a powstałe metabolity są następnie eliminowane przez nerki.⁸

Porównanie właściwości farmakokinetycznych substancji czynnych

Powyższe dane farmakokinetyczne wskazują na zróżnicowane profile wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i eliminacji obu substancji czynnych zawartych w preparacie Procto-Glyvenol. Ograniczone wchłanianie systemowe, szczególnie w przypadku tribenozydu, jest korzystne przy miejscowym podaniu doodbytniczym, gdyż zapewnia działanie terapeutyczne w miejscu aplikacji przy minimalnej ekspozycji ogólnoustrojowej.⁹