obwód pozaustrojowy
Obwód pozaustrojowy (krążenie pozaustrojowe, ECC – extracorporeal circulation) to technika medyczna, która umożliwia tymczasowe przejęcie funkcji serca i płuc podczas zabiegów kardiochirurgicznych. Składa się z pompy (pełniącej funkcję serca) oraz oksygenatora (pełniącego funkcję płuc), które wraz z systemem rurek i filtrów tworzą zamknięty układ.
Zastosowanie obwodu pozaustrojowego jest kluczowe podczas operacji na otwartym sercu, umożliwiając chirurgom pracę na nieruchomym i bezkrwistym polu operacyjnym. Krew pacjenta jest odprowadzana z organizmu, natleniana, filtrowana i ponownie wprowadzana do układu naczyniowego, z pominięciem serca i płuc.
Pomimo istotnych korzyści terapeutycznych, krążenie pozaustrojowe wiąże się z ryzykiem wystąpienia powikłań, takich jak zespół ogólnoustrojowej reakcji zapalnej (SIRS), zaburzenia krzepnięcia, uszkodzenie elementów morfotycznych krwi czy mikroembolizacja. Nowoczesne techniki minimalizują te ryzyka poprzez stosowanie powłok hemokompatybilnych, filtrów, hemokoncenctratorów oraz technik minimalizujących hemodylucję.
W ostatnich latach rozwinęły się również techniki operacyjne bez użycia krążenia pozaustrojowego (off-pump), szczególnie w przypadku pomostowania tętnic wieńcowych, co może zmniejszać ryzyko powikłań u pacjentów z określonymi czynnikami ryzyka.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Wodorowęglan – Dawkowanie i sposób podawania
Wodorowęglan sodu jest kluczowym składnikiem preparatów medycznych takich jak Klean-Prep oraz Prismasol, stosowanych odpowiednio do oczyszczania przewodu pokarmowego i w terapii nerkozastępczej. Preparat Klean-Prep zawiera 1,685 g sodu wodorowęglanu na saszetkę, co po rozpuszczeniu w 1 litrze wody daje stężenie 20 mmol/l. Standardowa dawka do przygotowania do badań diagnostycznych lub zabiegów chirurgicznych to 4 litry roztworu (6,74 g wodorowęglanu sodu), podawane w ciągu 4-6 godzin w tempie 200-250 ml co 10-15 minut. W przypadku trudności z doustnym przyjęciem możliwe jest podanie sondą nosowo-żołądkową z szybkością 20-30 ml/min. Długotrwałe stosowanie Klean-Prep jako środka przeczyszczającego nie powinno przekraczać 2 tygodni, a u pacjentów z niewydolnością nerek nie wymaga modyfikacji dawkowania.
ciągła hemodializa, dializat, hemodializa, hemofiltr, hemofiltracja, intensywna terapia, leczenie nerkozastępcze, niewydolność nerek, obwód pozaustrojowy, oczyszczanie przewodu pokarmowego, osmolarność, pH roztworu, postdylucja, predylucja, równowaga elektrolitowa, równowaga kwasowo-zasadowa, roztwór buforowy, roztwór substytucyjny, sonda nosowo-żołądkowa, środek przeczyszczający, wodorowęglan sodu, zaparcie - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Prismasol 2 mmol/l
Prismasol 2 mmol/l potasu to roztwór do hemodializy i hemofiltracji stosowany w ciągłym leczeniu nerkozastępczym (CRRT), zawierający elektrolity: Ca²⁺ 1,75 mmol/l, Mg²⁺ 0,5 mmol/l, Na⁺ 140 mmol/l, K⁺ 2 mmol/l, Cl⁻ 111,5 mmol/l, mleczan 3 mmol/l, wodorowęglan 32 mmol/l oraz glukozę 6,1 mmol/l. Roztwór jest dwukomorowy i wymaga zmieszania przed użyciem. Dawkowanie musi być indywidualnie dostosowane do stężenia elektrolitów, równowagi kwasowo-zasadowej, stanu nawodnienia i ogólnego stanu klinicznego pacjenta. U dorosłych zalecane szybkości przepływu wynoszą 500-3000 ml/godz. dla roztworu substytucyjnego i 500-2500 ml/godz. dla dializatu, z typowym zakresem 2000-2500 ml/godz. (48-60 l/dobę). U dzieci szybkość przepływu dostosowuje się do powierzchni ciała (1000-2000 ml/godz./1,73 m²), z możliwością zwiększenia do 4000 ml/godz./1,73 m² u dzieci ≤10 kg, nie przekraczając maksymalnej szybkości dla dorosłych. U pacjentów w podeszłym wieku nie wymaga się modyfikacji dawkowania.
bufor wodorowęglanowy, ciągła hemodiafiltracja, ciągła hemodializa, ciągłe leczenie nerkozastępcze, hemodiafiltr, hemodializa, hemofiltr, hemofiltracja i hemodiafiltracja, intensywna terapia, leczenie nerkozastępcze, obwód pozaustrojowy, osmolarność, postdylucja, predylucja, równowaga kwasowo-zasadowa, roztwór dializacyjny, roztwór substytucyjny, stan nawodnienia, stężenie elektrolitów, szybkość przepływu - Leksykon substancji czynnych
Kwas mlekowy – Dawkowanie i sposób podawania
Kwas mlekowy jest składnikiem wielu preparatów leczniczych stosowanych głównie miejscowo w dermatologii, zwłaszcza w połączeniu z kwasem salicylowym. Preparaty te, takie jak ABE (89 mg kwasu mlekowego i 89 mg kwasu salicylowego/g), Acerin (98 mg kwasu mlekowego i 195 mg kwasu salicylowego/g), maści zawierające 100 mg kwasu mlekowego i 400 mg kwasu salicylowego/g oraz Brodacid (50,4 mg kwasu mlekowego i 100 mg kwasu salicylowego/g), są stosowane w leczeniu odcisków, zrogowaceń i brodawek. Dawkowanie obejmuje zwykle aplikację 1-2 razy dziennie przez okres od kilku dni do kilku tygodni, z koniecznością unikania kontaktu z zdrową skórą i stosowania u dzieci powyżej 2 lat pod kontrolą lekarza. Preparat Sensiva zawiera 0,3 g kwasu mlekowego na 100 g roztworu i służy do dezynfekcji skóry rąk, z zaleceniem wcierania 3 ml przez 30 sekund lub 10 ml przez 90 sekund przed zabiegami chirurgicznymi.
brodawka, dezynfekcja skóry, hemodiafiltracja, hemodializa, hemofiltr, hemofiltracja, krążenie pozaustrojowe, kwas mlekowy, kwas salicylowy, leczenie nerkozastępcze, obwód pozaustrojowy, odcisk, postdylucja, predylucja, preparat dezynfekcyjny, preparat zewnętrzny, produkt leczniczy, równowaga kwasowo-zasadowa, zrogowacenie skóry - Leksykon leków
Skład i postać leku – Prismasol 4 mmol/l
Prismasol 4 mmol/l potasu to roztwór do hemodializy i hemofiltracji, stosowany w leczeniu nerkozastępczym. Produkt występuje w dwukomorowym worku o pojemności 5000 ml (komora A: 250 ml roztworu elektrolitowego, komora B: 4750 ml roztworu buforowego), który po zmieszaniu zapewnia precyzyjnie dobrany skład elektrolitowy i buforowy. Końcowy roztwór charakteryzuje się stężeniami: Ca 1,75 mmol/l, Mg 0,5 mmol/l, Na 140 mmol/l, K 4 mmol/l, Cl 113,5 mmol/l, mleczan 3 mmol/l, HCO3 32 mmol/l oraz glukoza 6,1 g/l, o pH 7,0-8,5 i osmolarności 301 mOsm/l. Preparat wymaga aseptycznego przygotowania poprzez zmieszanie zawartości obu komór bezpośrednio przed użyciem, z zachowaniem odpowiednich procedur w zależności od typu opakowania (łamliwa zatyczka lub rozrywalny spaw).
bilans elektrolitowy, chlorek magnezu, chlorek potasu, chlorek sodu, chlorek wapnia, glukoza jednowodna, hemodializa, hemofiltracja, kwas mlekowy, leczenie nerkozastępcze, niezgodność farmaceutyczna, obwód pozaustrojowy, pH roztworu, pozaustrojowe oczyszczanie krwi, równowaga kwasowo-zasadowa, roztwór buforowy, roztwór do hemodializy, roztwór elektrolitowy, roztwór substytucyjny, stabilność chemiczna, technika aseptyczna, wodorowęglan, wodorowęglan sodu - Leksykon leków
Skład i postać leku – Biphozyl –
Biphozyl to roztwór do hemodializy i hemofiltracji dostarczany w dwukomorowym worku o łącznej pojemności 5000 ml, podzielonym na małą komorę (250 ml) zawierającą chlorek magnezu sześciowodny (3,05 g/l) oraz dużą komorę (4750 ml) z chlorkiem sodu (7,01 g/l), wodorowęglanem sodu (2,12 g/l), chlorkiem potasu (0,314 g/l) i disodowym fosforanem dwuwodnym (0,187 g/l). Po połączeniu zawartości obu komór uzyskuje się roztwór o pH 7,0–8,0 i teoretycznej osmolarności 290 mOsm/l, zawierający jony Na⁺, K⁺, Mg²⁺, Cl⁻, HPO₄²⁻ oraz HCO₃⁻. Roztwór jest przezroczysty, bezbarwny i gotowy do natychmiastowego użycia po dokładnym wymieszaniu, z zachowaniem aseptyki. Worek wyposażony jest w port do wstrzykiwań umożliwiający dodanie kompatybilnych leków, które należy wprowadzić przed podłączeniem do obwodu pozaustrojowego, po uprzednim sprawdzeniu stabilności i zgodności farmakologicznej w zakresie pH 7,0–8,0.
chlorek magnezu, fosforan disodu, kwas solny, niezgodność farmaceutyczna, obwód pozaustrojowy, opakowanie handlowe, opakowanie ochronne, osmolarność, port iniekcyjny, rekonstytucja roztworu, roztwór do hemodializy, technika aseptyczna, wodorowęglan sodu, worek dwukomorowy, złącze iniekcyjne, złącze luer - Leksykon leków
Skład i postać leku – Phoxilium 1,2 mmol/l
Phoxilium to dwukomorowy roztwór do hemodializy i hemofiltracji, składający się z dwóch oddzielnych komór: małej (A, 1000 ml) zawierającej chlorki wapnia (3,68 g) i magnezu (2,44 g), oraz dużej (B, 1000 ml) zawierającej chlorek sodu (6,44 g), wodorowęglan sodu (2,92 g), chlorek potasu (0,314 g) i disodu fosforan bezwodny (0,225 g). Po zmieszaniu obu roztworów uzyskuje się końcowy roztwór o stężeniach jonów: Ca 1,25 mmol/l, Mg 0,6 mmol/l, Na 140 mmol/l, Cl 115,9 mmol/l, HPO4 1,2 mmol/l, HCO3 30 mmol/l oraz K 4 mmol/l. Roztwór ma osmolarność około 293 mOsm/l i pH w zakresie 7,0-8,5, co zapewnia odpowiednie właściwości terapeutyczne i stabilność chemiczną przez 24 godziny w temperaturze 22°C. Produkt jest dostępny w workach o pojemności 5000 ml, z komorami oddzielonymi łamliwą zatyczką lub rozrywanym spawem, wykonanych z PVC lub poliolefiny, z portem do wstrzykiwań umożliwiającym dodanie innych leków po sprawdzeniu ich kompatybilności z Phoxilium.
Przygotowanie roztworu polega na złamaniu zatyczki lub rozerwaniu spawu między komorami, co umożliwia wymieszanie zawartości i uzyskanie jednorodnego, przezroczystego roztworu. Należy stosować aseptyczną technikę podczas podawania, a roztwór po odtworzeniu przeznaczony jest do jednorazowego użytku i powinien być zużyty w ciągu 24 godzin. W przypadku dodawania leków do portu wstrzyknięć, konieczne jest potwierdzenie ich rozpuszczalności i stabilności w roztworze o pH 7,0-8,5, a także monitorowanie ewentualnych zmian fizykochemicznych. Produkt przechowuje się w temperaturze 4-30°C, nie należy go zamrażać ani przechowywać w lodówce, a okres ważności wynosi 18 miesięcy. Wszelkie niewykorzystane resztki należy utylizować zgodnie z obowiązującymi przepisami.
chlorek magnezu sześciowodny, chlorek potasu, chlorek sodu, chlorek wapnia dwuwodny, dwutlenek węgla, fosforan disodu bezwodny, kwas solny, łamliwa zatyczka, linia dializy, obwód pozaustrojowy, osmolarność roztworu, polichlorek winylu, poliolefina, port do wstrzykiwań, roztwór do hemodializy i hemofiltracji, roztwór substytucyjny, technika aseptyczna, wodorofosforan, wodorowęglan, wodorowęglan sodu, złącze luer - Leksykon leków
Skład i postać leku – Hemosol BO –
Hemosol B0 to dwukomorowy roztwór do hemodializy i hemofiltracji, składający się z małej komory A (1000 ml) zawierającej elektrolity: chlorek wapnia dwuwodny (5,145 g), chlorek magnezu sześciowodny (2,033 g) oraz kwas mlekowy (5,4 g), oraz dużej komory B (1000 ml) z roztworem buforującym zawierającym wodorowęglan sodu (3,09 g) i chlorek sodu (6,45 g). Po zmieszaniu obu komór uzyskuje się roztwór o jonowym składzie: Ca²⁺ 1,75 mmol/l (3,5 mEq/l), Mg²⁺ 0,5 mmol/l (1,0 mEq/l), Na⁺ 140 mmol/l, Cl⁻ 109,5 mmol/l, mleczany 3 mmol/l oraz HCO₃⁻ 32 mmol/l, z pH w zakresie 7,0-8,5 i osmolarnością 287 mOsm/l. Produkt jest dostępny w workach o pojemności 5000 ml, z komorą A 250 ml i komorą B 4750 ml, wykonanych z PVC lub poliolefiny, wyposażonych w złącza umożliwiające aseptyczne przygotowanie i podanie roztworu.
Przygotowanie roztworu wymaga zmieszania zawartości obu komór bezpośrednio przed podaniem, z zachowaniem zasad aseptyki. Po zmieszaniu roztwór jest przezroczysty i bezbarwny, a jego stabilność chemiczna i fizyczna utrzymuje się do 24 godzin w 22°C, jednak ze względów mikrobiologicznych należy go stosować natychmiast po otwarciu. Do dużej komory B można dodać inne leki, pod warunkiem ich rozpuszczalności i stabilności w pH 7,0-8,5, po uprzedniej ocenie zgodności farmaceutycznej przez lekarza, unikając zmian koloru, wytrąceń, osadów czy kryształów. Produkt należy przechowywać w temperaturze nie niższej niż +4°C, a okres ważności wynosi 1 rok dla worków PVC i 18 miesięcy dla poliolefinowych.
hemodializa i hemofiltracja, hemofiltracja, kwas mlekowy, linia dializy, magnezu chlorek sześciowodny, nierozpuszczalny kompleks, niezgodność farmaceutyczna, obwód pozaustrojowy, osmolarność teoretyczna, port do wstrzykiwań, roztwór buforujący, roztwór do hemodializy, roztwór elektrolitów, roztwór substytucyjny, skład jonowy, sodu chlorek, sodu wodorowęglan, stabilność chemiczna i fizyczna, wapnia chlorek dwuwodny, worek dwukomorowy, wytrącanie osadu, zasady aseptyki, złącze kolcowe - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Prismasol 4 mmol/l
Prismasol 4 mmol/l potasu jest roztworem do hemodializy i hemofiltracji stosowanym w ciągłym leczeniu nerkozastępczym (CRRT). Dawkowanie preparatu powinno być indywidualnie dostosowane na podstawie stężenia elektrolitów, równowagi kwasowo-zasadowej, bilansu płynów oraz ogólnego stanu klinicznego pacjenta. U dorosłych zalecane szybkości przepływu roztworu substytucyjnego i dializatu wynoszą zazwyczaj 2000-2500 ml/godz., co odpowiada 48-60 litrom na dobę. U dzieci i młodzieży dawki wyrażone w ml/godz./1,73 m² powierzchni ciała wahają się od 1000 do 2000, a u najmniejszych pacjentów (≤10 kg) mogą sięgać nawet 4000 ml/godz./1,73 m². Nie ma konieczności modyfikacji dawkowania u pacjentów w podeszłym wieku.
bilans płynów, ciągła hemodializa, ciągłe leczenie nerkozastępcze, dializat, hemodiafiltr, hemodiafiltracja, hemofiltr, hemofiltracja, intensywna terapia, leczenie nerkozastępcze, obwód pozaustrojowy, postdylucja, predylucja, równowaga kwasowo-zasadowa, roztwór buforowy, roztwór elektrolitowy, roztwór substytucyjny, stężenie elektrolitów - Leksykon leków
Skład i postać leku – Regiocit 5,29 g/l + 5,03 g/l
Regiocit to jałowy roztwór do hemofiltracji, przeznaczony do stosowania w ciągłych technikach nerkozastępczych, o ściśle określonym składzie jonowym: Na+ 140 mmol/l, Cl- 86 mmol/l, cytrynian 18 mmol/l, co odpowiada stężeniom sodu chlorku 5,03 g/l i sodu cytrynianu 5,29 g/l. Roztwór charakteryzuje się osmolarnością około 244 mOsm/l oraz pH około 7,4, co zapewnia kompatybilność z krwią pacjenta. Produkt jest pakowany w jednokomorowe worki o pojemności 5000 ml, dostępne w opakowaniach po 2 sztuki (łącznie 10 000 ml), wykonane z wielowarstwowej folii poliolefinowej i elastomerów, wyposażone w złącza iniekcyjne lub typu luer, umożliwiające bezpieczne podłączenie do obwodu pozaustrojowego. Okres ważności wynosi 18 miesięcy, a produkt nie wymaga specjalnych warunków przechowywania, z wyłączeniem zamrażania.
anion chlorkowy, anion cytrynianowy, chlorek sodu, cytrynian sodu, hemofiltracja, kation sodowy, kwas solny, niezgodność farmaceutyczna, obwód pozaustrojowy, osmolarność teoretyczna, port iniekcyjny, roztwór do hemofiltracji, technika aseptyczna, technika nerkozastępcza, woda do wstrzykiwań, złącze iniekcyjne, złącze kolcowe, złącze luer - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Calrecia 14,7 g/l
Produkt leczniczy Calrecia to roztwór do infuzji zawierający 100 mmol/l jonów wapnia (14,7 g wapnia chlorku dwuwodnego w 1000 ml roztworu), przeznaczony do uzupełniania wapnia podczas zabiegów pozaustrojowego oczyszczania krwi z antykoagulacją cytrynianową. Wskazania obejmują ciągłe terapie nerkozastępcze (CRRT), powolną niskoprzepływową hemodializę (SLEDD) oraz terapeutyczną wymianę osocza (TPE). Antykoagulacja cytrynianowa działa poprzez chelatację jonów wapnia, co hamuje kaskadę krzepnięcia, dlatego konieczne jest uzupełnianie wapnia, aby zapobiec hipokalcemii systemowej. Calrecia kompensuje ten efekt, zapewniając odpowiednią suplementację jonów wapnia.
antykoagulacja cytrynianowa, ciągła terapia nerkozastępcza, ciągła żylno-żylna hemodializa, gospodarka wapniowo-fosforanowa, hemodiafiltracja, hemofiltracja, jony wapnia, kaskada krzepnięcia, obwód pozaustrojowy, ostre uszkodzenie nerek, powolna niskoprzepływowa hemodializa, suplementacja wapnia, terapeutyczna wymiana osocza