pozaustrojowy obieg krwi

Pozaustrojowy obieg krwi (POK) to procedura medyczna umożliwiająca czasowe przejęcie funkcji serca i płuc przez urządzenie zewnętrzne. Technika ta jest niezbędnym elementem operacji kardiochirurgicznych, zwłaszcza zabiegów na otwartym sercu, gdy konieczne jest zatrzymanie akcji serca.

System POK składa się z pompy (pełniącej funkcję serca), oksygenatora (zastępującego płuca), wymiennika ciepła oraz zestawu kaniul i drenów. Krew pacjenta jest odprowadzana z żył głównych do urządzenia, gdzie zostaje natlenowana, a następnie ponownie wprowadzana do układu tętniczego, najczęściej przez aortę wstępującą.

Zastosowanie pozaustrojowego obiegu krwi wiąże się z ryzykiem wystąpienia powikłań, takich jak zaburzenia krzepnięcia, zespół uogólnionej reakcji zapalnej (SIRS), uszkodzenie elementów morfotycznych krwi czy zatory powietrzne. Dlatego procedura wymaga ścisłego monitorowania parametrów hemodynamicznych, gazometrycznych oraz utrzymania odpowiedniej antykoagulacji.

Współcześnie pozaustrojowy obieg krwi znajduje zastosowanie nie tylko w kardiochirurgii, ale również w leczeniu ostrej niewydolności oddechowej (ECMO), hipotermii terapeutycznej oraz jako wsparcie podczas transplantacji narządów. Postęp technologiczny w tej dziedzinie koncentruje się na minimalizacji powierzchni kontaktu krwi z materiałami sztucznymi oraz redukcji objętości wypełnienia układu.

Powiązane wpisy

Leksykon substancji czynnych
Sodu cytrynian – Wpływ na płodność, ciążę i laktację

Sodu cytrynian, będący naturalnym składnikiem organizmu, jest stosowany w różnych preparatach medycznych o zróżnicowanym stężeniu, m.in. Microlax (0,45 g/5 ml, roztwór doodbytniczy), Regiocit (5,29 g/l, roztwór do hemofiltracji), Optilyte (0,90 g/1000 ml, roztwór do infuzji) oraz Cifoban (40,0 g/1000 ml, roztwór do infuzji do pozaustrojowego obiegu krwi). Dane kliniczne dotyczące wpływu sodu cytrynianu na płodność są ograniczone, jednak brak jest dowodów na negatywny wpływ, zwłaszcza przy stosowaniu miejscowym (np. Microlax) ze względu na ograniczone wchłanianie systemowe. Badania na zwierzętach dotyczące sorbitolu, składnika Microlax, nie wykazały wpływu na płodność. W przypadku preparatów do infuzji i hemofiltracji (Cifoban, Regiocit, Optilyte) brak jest wystarczających danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania w ciąży i podczas laktacji, co wymaga ostrożnej oceny korzyści i ryzyka przez lekarza.
antykoagulacja cytrynianowa, dysfagia, funkcje rozrodcze, karmienie piersią, Microlax, Optilyte, płodność, podanie doodbytnicze, postać farmaceutyczna, pozaustrojowy obieg krwi, przenikanie do mleka matki, równowaga kwasowo-zasadowa, roztwór do hemofiltracji, roztwór doodbytniczy, sodu cytrynian, sodu laurylosulfooctan, sorbitol, stężenie wapnia, uzupełnianie elektrolitów, wapń zjonizowany, wchłanianie ogólnoustrojowe, zabiegi pozaustrojowe
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Duosol zawierający 4 mmol/l potasu –

Duosol to roztwór do hemofiltracji zawierający 4 mmol/l potasu, przeznaczony do leczenia pacjentów z ostrą niewydolnością nerek. Terapia powinna być prowadzona pod nadzorem doświadczonego lekarza, z indywidualnym dostosowaniem szybkości filtracji do stanu klinicznego i masy ciała pacjenta. Standardowo zaleca się szybkość filtracji 20-25 ml/kg/h, co zapewnia efektywną eliminację metabolitów azotowych i utrzymanie równowagi płynowej. Dawkowanie u pacjentów pediatrycznych jest analogiczne do dorosłych. Leczenie trwa do przywrócenia prawidłowej funkcji nerek i jest realizowane wyłącznie drogą dożylną w obiegu pozaustrojowym.
bilans płynów, chlorki, ciągłe leczenie nerkozastępcze, Duosol, elektrolity, hemofiltracja, magnez, osmolarność, ostra niewydolność nerek, płyny ustrojowe, potas, pozaustrojowy obieg krwi, produkty przemiany materii, sód, stężenie elektrolitów, szybkość filtracji, ultrafiltrat, wapń, wodorowęglan
Leksykon leków
Przedawkowanie – Cifoban 136 mmol/l

Cifoban, roztwór do infuzji zawierający sodu cytrynian w stężeniu 40,0 g/1000 mL (Na+ 408 mmol/L, cytrynian 3- 136 mmol/L), stosowany jest wyłącznie w pozaustrojowym obiegu krwi. Przedawkowanie tego preparatu prowadzi do ostrej hipokalcemii, zasadowicy metabolicznej oraz hipernatremii, co skutkuje poważnymi powikłaniami neurologicznymi i kardiologicznymi. Objawy przedawkowania obejmują parestezje, tężyczkę, drgawki, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia świadomości, a także objawy hipernatremii takie jak pobudzenie, splątanie i śpiączka. Patofizjologicznie, hipokalcemia wynika z wiązania jonów wapnia przez nadmiar cytrynianu, zasadowica metaboliczna z metabolizmu cytrynianu do wodorowęglanów, a hipernatremia z nadmiernej podaży sodu (408 mmol/L).
arytmia, chlorek wapnia, cytrynian sodu, drgawki, glukonian wapnia, hipernatremia, lek przeciwdrgawkowy, niestabilność hemodynamiczna, niewydolność serca, oliguria, ostra hipokalcemia, parestezje, powikłania neurologiczne, pozaustrojowy obieg krwi, skurcz mięśni, śpiączka, splątanie, tężyczka, układ krążenia, wapń zjonizowany, wodorotlenek amonu, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia przewodnictwa, zaburzenia świadomości, zasadowica metaboliczna, zatrzymanie krążenia
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Tlen medyczny skroplony SIAD 99,5 %

Tlen medyczny skroplony SIAD o stężeniu minimum 99,5% v/v jest produktem leczniczym w postaci kriogenicznego gazu medycznego, który w stanie ciekłym charakteryzuje się jasnoniebieską barwą, a po odparowaniu staje się bezbarwnym i bezwonnym gazem. Standardowo podawany jest drogą wziewną po przekształceniu z formy ciekłej w gazową poprzez parowanie w temperaturze otoczenia. W praktyce klinicznej kluczowe jest precyzyjne dawkowanie oraz kontrola przepływu tlenu, a także monitorowanie stanu pacjenta podczas terapii tlenowej, aby zapewnić bezpieczeństwo i skuteczność leczenia.
bypass sercowo-płucny, gaz medyczny kriogeniczny, gaz medyczny skroplony, pozaustrojowy obieg krwi, tlen medyczny skroplony, utleniacz, właściwości kriogeniczne
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Cifoban 136 mmol/l

Cifoban to roztwór do infuzji o stężeniu 136 mmol/L cytrynianu, stosowany jako antykoagulant w miejscowej antykoagulacji cytrynianowej (RCA) podczas terapii pozaustrojowego oczyszczania krwi, takich jak CVVHD, CVVHDF, SLEDD i TPE. Dawkowanie leku powinno być proporcjonalne do przepływu krwi w obiegu pozaustrojowym, dążąc do utrzymania stężenia zjonizowanego wapnia za filtrem na poziomie poniżej 0,3-0,35 mmol/L, co zwykle wymaga podania 4-5 mmol cytrynianu na litr przepływającej krwi. Przepływ infuzji Cifobanu (mL/min) oblicza się ze wzoru: (dawkowanie cytrynianu × przepływ krwi w mL/min) ÷ 136 mmol/L. Utrzymanie prawidłowego stężenia zjonizowanego wapnia systemowego wymaga suplementacji wapnia, a maksymalna dobowa objętość leku u dorosłych nie powinna przekraczać 10,4 litra. Zaleca się stosowanie roztworów dializacyjnych bezwapniowych, niskosodowych i niskowodorowęglanowych, z uwzględnieniem specyfiki trybu terapii i rodzaju płynu substytucyjnego, zwłaszcza w terapii ciągłej i SLEDD.
antykoagulant cytrynianowy, CVVHDF, kumulacja cytrynianu, kwasica mleczanowa, miejscowa antykoagulacja cytrynianowa, niewydolność wątroby, obciążenie płynem, podanie pozaustrojowe, pozaustrojowe oczyszczanie krwi, pozaustrojowy obieg krwi, przedawkowanie, SLEDD, suplementacja wapnia, świeżo mrożone osocze, terapeutyczna wymiana osocza, TPE, zaburzenie metabolizmu cytrynianu
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Tlen medyczny sprężony SIAD 99,5 %

Tlen medyczny sprężony SIAD o czystości minimum 99,5% v/v jest stosowany jako gaz leczniczy w terapii tlenowej, głównie podawany drogą inhalacyjną przez płuca, co stanowi standardową metodę w większości wskazań klinicznych wymagających suplementacji tlenu. W trakcie terapii konieczne jest monitorowanie pacjenta ze względu na bezbarwny i bezwonny charakter gazu, co minimalizuje ryzyko powikłań i zapewnia bezpieczeństwo stosowania. Dawkowanie i sposób podawania powinny być dostosowane do indywidualnych potrzeb pacjenta oraz specyfiki schorzenia, aby osiągnąć optymalną skuteczność terapeutyczną.
inhalacja, krążenie pozaustrojowe, monitorowanie terapii, oksygenacja krwi, podaż tlenu, pozaustrojowy obieg krwi, terapia tlenowa, tlen medyczny sprężony, tlenoterapia, utleniacz, zabiegi kardiochirurgiczne
Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Cifoban 136 mmol/l

Produkt leczniczy Cifoban, będący roztworem do infuzji zawierającym sodu cytrynian w stężeniu 136 mmol/L (40,0 g sodu cytrynianu na 1000 mL roztworu, co odpowiada 408 mmol Na+ oraz 136 mmol jonów cytrynianowych), charakteryzuje się osmolarnością teoretyczną 544 mOsm/L i pH 7,1-7,5. Preparat jest podawany wyłącznie do pozaustrojowego obiegu krwi w warunkach szpitalnych lub specjalistycznych ośrodkach medycznych. Ze względu na sposób podania oraz brak bezpośredniego wpływu na ośrodkowy układ nerwowy, Cifoban nie wywołuje zaburzeń świadomości, koordynacji ruchowej ani zdolności percepcji, co przekłada się na brak istotnego wpływu na zdolność pacjenta do prowadzenia pojazdów mechanicznych i obsługiwania maszyn.
cytrynian sodu, interakcje lekowe, jony cytrynianowe, jony sodowe, koordynacja ruchowa, krążenie pozaustrojowe, metabolizm i wydalanie, narządy wydalnicze, osmolarność teoretyczna, ośrodkowy układ nerwowy, pozaustrojowy obieg krwi, roztwór do infuzji, zaburzenia świadomości, zdolności psychomotoryczne
Leksykon substancji czynnych
Sodu cytrynian – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn

Ocena wpływu sodu cytrynianu na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn, oparta na analizie charakterystyk produktów leczniczych, wskazuje na brak istotnego wpływu tej substancji w większości stosowanych postaci farmaceutycznych i dróg podania. Produkty takie jak Cifoban (roztwór do infuzji zawierający 136 mmol/l sodu cytrynianu), Microlax (roztwór doodbytniczy z 0,45 g/5 ml sodu cytrynianu) oraz Optilyte (roztwór do infuzji z 0,90 g/1000 ml sodu cytrynianu dwuwodnego) wykazują brak lub nieistotny wpływ na funkcje psychomotoryczne pacjentów, co potwierdza ich bezpieczeństwo w kontekście prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. W przypadku tych preparatów nie jest konieczne szczególne ostrzeganie pacjentów o ryzyku związanym z aktywnością wymagającą pełnej sprawności psychomotorycznej.
charakterystyka produktu leczniczego, funkcja psychomotoryczna, hemofiltracja, podanie dożylne, podanie pozaustrojowe, postać farmaceutyczna, pozaustrojowy obieg krwi, roztwór do hemofiltracji, roztwór do infuzji, roztwór doodbytniczy, sodu cytrynian, substancja aktywna, terapia nerkozastępcza, wlew doodbytniczy
Leksykon leków
Działania niepożądane – Cifoban 136 mmol/l

Lek Cifoban, zawierający cytrynian sodu (40,0 g/1000 mL) z jonami sodu (408 mmol) i cytrynianu (136 mmol), stosowany do infuzji w pozaustrojowym obiegu krwi, wiąże się z ryzykiem licznych zaburzeń metabolicznych. Najczęściej obserwuje się hipokalcemie (<1,1 mmol/L), hipernatremię (>145 mmol/L) oraz zasadowicę metaboliczną (pH >7,45), które występują u ≥1/10 pacjentów. Cięższe postaci tych zaburzeń, takie jak hipokalcemia <0,9 mmol/L, hipomagnezemia <0,7 mmol/L, hipernatremia >155 mmol/L, zasadowica metaboliczna pH >7,55 oraz kwasica metaboliczna pH <7,2, pojawiają się u 1-10% leczonych i mogą stanowić zagrożenie życia. Zaburzenia te wynikają z chelatacji jonów wapnia i magnezu przez cytrynian oraz metabolizmu cytrynianu do wodorowęglanów, co wymaga ścisłego monitorowania elektrolitów i równowagi kwasowo-zasadowej podczas terapii.
cytrynian sodu, hipernatremia, hipokalcemia, hipomagnezemia, homeostaza elektrolitowa, kwasica metaboliczna, metabolizm cytrynianu, mioklonia, napad padaczkowy, niedociśnienie tętnicze, obciążenie płynem, objaw neurologiczny, obrzęk płuc, oddech Kussmaula, pozaustrojowy obieg krwi, produkt leczniczy, reakcja nadwrażliwości, skurcz mięśni, skurcz oskrzeli, zaburzenie metaboliczne, zaburzenie rytmu serca, zasadowica metaboliczna, zatrzymanie akcji serca, zatrzymanie oddychania
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Cifoban 136 mmol/l

Lek Cifoban, będący roztworem do infuzji zawierającym sodu cytrynian w stężeniu 136 mmol/L oraz sodu 408 mmol/L, jest stosowany w terapiach pozaustrojowych. Bezwzględnymi przeciwwskazaniami do jego podania są nadwrażliwość na substancję czynną oraz znane ciężkie zaburzenia metabolizmu cytrynianu, które mogą prowadzić do niebezpiecznej kumulacji cytrynianu w organizmie. Preparat powinien być stosowany wyłącznie pod ścisłą kontrolą wykwalifikowanego personelu medycznego, z uwzględnieniem ryzyka reakcji alergicznych, w tym wstrząsu anafilaktycznego, oraz potencjalnych powikłań metabolicznych wynikających z wysokiego stężenia cytrynianu i sodu.
cytrynian sodu, infuzja, kumulacja cytrynianu, nadwrażliwość na substancję czynną, objawy toksyczne, parametry biochemiczne, powikłanie, pozaustrojowy obieg krwi, reakcja alergiczna, roztwór do infuzji, terapia pozaustrojowa, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie funkcji wątroby, zaburzenie gospodarki elektrolitowej, zaburzenie gospodarki sodowej, zaburzenie metaboliczne, zaburzenie metabolizmu cytrynianu, zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Cifoban 136 mmol/l

Cifoban to roztwór do infuzji zawierający cytrynian sodu w stężeniu 136 mmol/L, przeznaczony wyłącznie do stosowania w pozaustrojowym obiegu krwi. W 1000 ml roztworu znajduje się 40,0 g cytrynianu sodu, co odpowiada 408 mmol jonów sodu oraz 136 mmol jonów cytrynianowych. Roztwór cechuje się osmolarnością teoretyczną na poziomie 544 mOsm/L oraz pH w zakresie 7,1-7,5, co zapewnia zgodność z fizjologicznym pH krwi i jest istotne dla bezpieczeństwa stosowania w obwodach pozaustrojowych. Produkt zawiera substancje endogenne, naturalnie występujące w organizmie, co wpływa na jego profil bezpieczeństwa.
cykl Krebsa, cytrynian sodu, dane przedkliniczne, jon cytrynianowy, jon sodu, metabolizm organizmu, obwód pozaustrojowy, osmolarność teoretyczna, pH krwi, podanie pozaustrojowe, pozaustrojowy obieg krwi, produkt medyczny, roztwór do infuzji
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Cifoban 136 mmol/l

Cifoban to roztwór do infuzji zawierający 40,0 g cytrynianu sodu na 1000 mL, co odpowiada 136 mmol/L jonów cytrynianu i 408 mmol/L jonów sodu. Preparat jest stosowany wyłącznie w pozaustrojowej terapii krwi. Cytrynian, będący naturalnym metabolitem i pośrednikiem w cyklu Krebsa, jest szybko metabolizowany w tkankach bogatych w mitochondria, takich jak wątroba, mięśnie szkieletowe i nerki. Farmakokinetyka leku zależy od stanu klinicznego pacjenta, jego metabolizmu oraz resztkowej czynności nerek, co wymaga indywidualizacji dawkowania. Roztwór charakteryzuje się osmolarnością 544 mOsm/L i pH w zakresie 7,1-7,5, jest przezroczysty i bezbarwny, dostarczany w workach 1500 mL.
biodostępność leku, cykl Krebsa, cytrynian sodu, czynność nerek, eliminacja zewnątrzustrojowa, jon cytrynianu, jon sodu, klirens, kumulacja leku, łańcuch oddechowy, metabolit, metabolizm wewnątrzustrojowy, mitochondrium, osmolarność, pozaustrojowy obieg krwi, roztwór do infuzji, stan metaboliczny, szlak metaboliczny, wchłanianie i dystrybucja
Leksykon leków
Skład i postać leku – Cifoban 136 mmol/l

Cifoban to sterylny roztwór do infuzji o stężeniu 136 mmol/L, dostępny w workach po 1500 mL, zawierający 40 g sodu cytrynianu na 1000 mL, co odpowiada 408 mmol jonów sodu (Na+) i 136 mmol jonów cytrynianu (Cytrynian 3-). Preparat jest przeznaczony wyłącznie do podania pozaustrojowego w ramach protokołu miejscowej antykoagulacji cytrynianowej (RCA). Roztwór charakteryzuje się pH w zakresie 7,1-7,5, osmolarnością teoretyczną 544 mOsm/L, jest przezroczysty, bezbarwny i praktycznie wolny od cząstek. Produkt dostarczany jest w specjalistycznych, wielowarstwowych workach z polipropylenu i elastomerów, wyposażonych w systemy łączników SecuNect (zielony pierścień) lub Safe●Lock (przezroczysty), pakowanych parami po 8 worków po 1500 mL. Preparat jest jednorazowego użytku i wymaga zachowania aseptyki podczas przygotowania i podawania.
antykoagulacja cytrynianowa, aseptyka, cytrynian sodu, jon cytrynianu, jon sodu, kwas solny, miejscowa antykoagulacja cytrynianowa, mikrobiologia, niezgodność farmaceutyczna, osmolarność, pH roztworu, podanie pozaustrojowe, pozaustrojowy obieg krwi, roztwór do infuzji, środek dezynfekujący, woda do wstrzykiwań, zanieczyszczenie mikrobiologiczne, zgodność farmaceutyczna