terapia pozaustrojowa
Terapia pozaustrojowa (ang. extracorporeal therapy) to grupa procedur medycznych, w których krew pacjenta jest tymczasowo wyprowadzana poza organizm w celu jej oczyszczenia lub modyfikacji, a następnie ponownie wprowadzana do układu krążenia. Metody te wykorzystują specjalistyczne urządzenia, które przejmują funkcje niewydolnych narządów lub wspomagają leczenie określonych schorzeń.
Do najczęściej stosowanych terapii pozaustrojowych należą: hemodializa (oczyszczanie krwi z toksyn przy niewydolności nerek), plazmafereza (usuwanie lub wymiana osocza), ECMO (pozaustrojowe natlenianie krwi przy niewydolności oddechowej lub krążeniowej), aferezy lecznicze (selektywne usuwanie określonych składników krwi) oraz LDL-afereza (usuwanie cholesterolu LDL z krwi).
Wskazaniami do zastosowania terapii pozaustrojowych są m.in.: ostra i przewlekła niewydolność nerek, ostra niewydolność oddechowa, zatrucia niektórymi substancjami, choroby autoimmunologiczne, hipercholesterolemia rodzinna oraz stany nagłe wymagające natychmiastowego wsparcia funkcji życiowych. Procedury te mogą być stosowane zarówno w leczeniu długoterminowym, jak i w sytuacjach nagłych jako terapia pomostowa do czasu wyzdrowienia lub przeszczepu narządu.
Powiązane wpisy
-
Leksykon substancji czynnych
Sodu cytrynian (C6H5Na3O7) wykazuje istotne właściwości farmakodynamiczne, przede wszystkim działanie przeciwzakrzepowe oparte na chelatowaniu jonów wapnia, co hamuje aktywację kaskady krzepnięcia krwi. Mechanizm ten jest wykorzystywany w regionalnej antykoagulacji cytrynianowej (RCA) podczas terapii pozaustrojowych, takich jak CVVHD, CVVH DF, SLEDD oraz TPE. RCA umożliwia uzyskanie wyższego stopnia antykoagulacji w porównaniu z antykoagulacją systemową, co poprawia drożność obiegu i efektywność zabiegów, szczególnie u pacjentów z ryzykiem krwawienia. W trakcie terapii dochodzi do usuwania wapnia z krwi, co wymaga substytucji tego elektrolitu. Systemowe stężenie cytrynianu stabilizuje się w zależności od szybkości infuzji i metabolizmu w wątrobie, a uwalniany wapń pełni kluczowe funkcje fizjologiczne. Przykładowo, roztwór Regiocit zawiera 5,29 g/l sodu cytrynianu (18 mmol/l anionów cytrynianowych), 140 mmol/l sodu oraz 86 mmol/l chlorków, co jest dostosowane do potrzeb pacjentów w stanie krytycznym i nie wywołuje toksycznych efektów przy dawkach terapeutycznych.
antykoagulacja cytrynianowa, antykoagulant, ciśnienie krwi, cykl Krebsa, cytrynian sodu, gospodarka wodno-elektrolitowa, hemofiltracja, hemofiltracja żylno-żylna, hiponatremia, homeostaza wapnia, jon wapnia, kaskada krzepnięcia, kompleks chelatowy, krążenie systemowe, leczenie nerkozastępcze, metabolizm cytrynianu, obieg pozaustrojowy, preparat doodbytniczy, równowaga elektrolitowa, stężenie jonów, terapia pozaustrojowa, wymiana osocza -
Leksykon leków
Lek Cifoban, będący roztworem do infuzji zawierającym sodu cytrynian w stężeniu 136 mmol/L oraz sodu 408 mmol/L, jest stosowany w terapiach pozaustrojowych. Bezwzględnymi przeciwwskazaniami do jego podania są nadwrażliwość na substancję czynną oraz znane ciężkie zaburzenia metabolizmu cytrynianu, które mogą prowadzić do niebezpiecznej kumulacji cytrynianu w organizmie. Preparat powinien być stosowany wyłącznie pod ścisłą kontrolą wykwalifikowanego personelu medycznego, z uwzględnieniem ryzyka reakcji alergicznych, w tym wstrząsu anafilaktycznego, oraz potencjalnych powikłań metabolicznych wynikających z wysokiego stężenia cytrynianu i sodu.
cytrynian sodu, infuzja, kumulacja cytrynianu, nadwrażliwość na substancję czynną, objawy toksyczne, parametry biochemiczne, powikłanie, pozaustrojowy obieg krwi, reakcja alergiczna, roztwór do infuzji, terapia pozaustrojowa, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie funkcji wątroby, zaburzenie gospodarki elektrolitowej, zaburzenie gospodarki sodowej, zaburzenie metaboliczne, zaburzenie metabolizmu cytrynianu, zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej -
Leksykon substancji czynnych
Wodorowęglan sodu (NaHCO₃) pełni kluczową rolę w utrzymaniu równowagi kwasowo-zasadowej organizmu, będąc naturalnym składnikiem płynów ustrojowych. W roztworach do hemodializy, hemofiltracji i hemodiafiltracji, takich jak Accusol 35 oraz multiBic, wodorowęglan sodu występuje w stężeniach około 35 mmol/l, co odpowiada fizjologicznym wartościom osocza. Podawany dożylnie, dystrybuuje się w przestrzeni pozakomórkowej, wspomagając korekcję kwasicy metabolicznej u pacjentów z przewlekłą chorobą nerek. Wydalanie i regulacja stężenia wodorowęglanu sodu są ściśle powiązane z zapotrzebowaniem metabolicznym, resztkową czynnością nerek oraz utratą płynów, co odróżnia jego farmakokinetykę od klasycznych leków, gdyż nie ulega on metabolizmowi, a jego homeostaza jest utrzymywana przez fizjologiczne mechanizmy organizmu.
czynność nerek, gospodarka elektrolitowa, hemofiltracja i hemodiafiltracja, homeostaza kwasowo-zasadowa, kwas solny, kwasica metaboliczna, płyny ustrojowe, preparat zobojętniający, przewlekła choroba nerek, refluks żołądkowo-przełykowy, równowaga kwasowo-zasadowa, roztwór do hemodializy, środek zobojętniający, terapia nerkozastępcza, terapia pozaustrojowa, wodorowęglan sodu, zgaga -
Leksykon leków
Produkt leczniczy Cifoban, zawierający 136 mmol/L cytrynianu sodu, stosowany w regionalnej antykoagulacji cytrynianowej (RCA) podczas terapii pozaustrojowych, wymaga ścisłego monitorowania parametrów biochemicznych, takich jak zjonizowany wapń, pH, wodorowęglan, sód i mleczan. Częstotliwość pomiarów powinna być dostosowana do rodzaju terapii: co 1 godzinę w plazmaferezach leczniczych (TPE), co 3-4 godziny w powolnej dializie przedłużonej (SLEDD) oraz co 6-8 godzin w ciągłej hemodializie żylno-żylnej (CVVHD) i hemodiafiltracji (CVVHDF). Wskazane jest także monitorowanie magnezu i wapnia całkowitego, szczególnie u pacjentów z ryzykiem kumulacji cytrynianu, takich jak osoby z niewydolnością wątroby, hipoksją czy zaburzeniami metabolizmu tlenu. W przypadku objawów kumulacji (zjonizowana hipokalcemią, stosunek wapnia całkowitego do zjonizowanego >2,25, kwasicą metaboliczną) należy rozważyć modyfikację parametrów terapii lub zaprzestanie stosowania Cifobanu.
ciągła hemodializa żylno-żylna, demineralizacja kości, dysfunkcja mitochondriów, gospodarka wapniowa, hiperkalcemia, hiperkalcemia zjonizowana, hipernatremia, hipokalcemia, hipokalcemia zjonizowana, hipoksja, hipomagnezemia, hiponatremia, kumulacja cytrynianu, kwasica metaboliczna, marker obrotu kostnego, metabolizm cytrynianu, nadkrzepliwość, osocze świeżo mrożone, terapia pozaustrojowa, trombocytopenia indukowana heparyną, wapń całkowity, wapń zjonizowany, wykrzepianie w filtrze, zasadowica metaboliczna, zatrucie paracetamolem -
Leksykon leków
Produkt leczniczy Regiocit, roztwór do hemofiltracji, zawiera chlorek sodu w stężeniu 5,03 g/l oraz cytrynian sodu 5,29 g/l, co odpowiada odpowiednio 140 mmol/l kationów sodowych, 86 mmol/l anionów chlorkowych oraz 18 mmol/l anionów cytrynianowych. Preparat charakteryzuje się fizjologicznym pH około 7,4 oraz teoretyczną osmolarnością 244 mOsm/l, co zapewnia optymalne właściwości fizykochemiczne i bezpieczeństwo stosowania podczas procedur hemofiltracji. Roztwór jest jałowy, przezroczysty, bezbarwny i wolny od endotoksyn bakteryjnych, co minimalizuje ryzyko reakcji niepożądanych związanych z zanieczyszczeniami mikrobiologicznymi w terapii pozaustrojowej.
anion chlorkowy, anion cytrynianowy, charakterystyka produktu leczniczego, chlorek sodu, cytrynian sodu, działanie niepożądane, działanie toksyczne, endotoksyna bakteryjna, hemofiltracja, kation sodowy, metabolizm, osmolarność, pH krwi, przeciwwskazanie, terapia pozaustrojowa
