nudności indukowane chemioterapią
Nudności indukowane chemioterapią to jeden z najbardziej powszechnych i uciążliwych efektów ubocznych leczenia przeciwnowotworowego. Występują u 70-80% pacjentów poddawanych chemioterapii, znacząco obniżając jakość życia i mogąc prowadzić do przerwania terapii.
Mechanizm powstawania nudności polega na aktywacji ośrodka wymiotnego w pniu mózgu przez substancje chemiczne uwalniane w trakcie chemioterapii. Kluczową rolę odgrywają receptory serotoninowe (5-HT3), dopaminowe (D2), neurokininy-1 (NK1) oraz kanabinoidowe, które stanowią punkty uchwytu dla leków przeciwwymiotnych.
Wyróżnia się nudności ostre (do 24h po chemioterapii), opóźnione (2-5 dni po leczeniu) oraz wyprzedzające (przed kolejnym cyklem). Potencjał emetogenny leków przeciwnowotworowych jest zróżnicowany – najsilniejsze działanie wykazują cisplatyna, karboplatyna, cyklofosfamid w wysokich dawkach oraz antracykliny.
Leczenie opiera się na profilaktyce z wykorzystaniem antagonistów receptora 5-HT3 (ondansetron, granisetron), antagonistów receptora NK1 (aprepitant), kortykosteroidów (deksametazon) oraz leków przeciwpsychotycznych. Protokoły profilaktyki dostosowuje się do potencjału emetogennego zastosowanej chemioterapii oraz indywidualnych czynników ryzyka pacjenta.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Atossa 8 mg
Lek Atossa zawierający 8 mg ondansetronu w postaci dwuwodnego chlorowodorku ondansetronu w tabletkach powlekanych jest wskazany do zapobiegania i leczenia nudności oraz wymiotów indukowanych chemioterapią i radioterapią nowotworów oraz w okresie pooperacyjnym u dorosłych pacjentów. W populacji pediatrycznej doustna forma leku jest zalecana wyłącznie u dzieci o powierzchni ciała >1,2 m² w leczeniu nudności i wymiotów po chemioterapii, natomiast w przypadku pooperacyjnych nudności i wymiotów u dzieci i młodzieży rekomendowane jest stosowanie ondansetronu w formie powolnego wstrzyknięcia dożylnego ze względu na brak odpowiednich badań klinicznych dotyczących doustnej formy w tym wskazaniu.
chemioterapia nowotworowa, chlorowodorek ondansetronu, laktoza jednowodna, nietolerancja laktozy, nudności indukowane chemioterapią, nudności pooperacyjne, nudności wywołane radioterapią, ondansetron, pooperacyjne nudności i wymioty, potencjał emetogenny, powierzchnia ciała, radioterapia nowotworów, terapia przeciwnowotworowa, wstrzyknięcie dożylne, wymioty indukowane chemioterapią, wymioty pooperacyjne, zaburzenia wchłaniania cukrów - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ondansetron Kabi 2 mg/ml roztwór do wstrzykiwań
Stosowanie ondansetronu wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z nadwrażliwością na antagonistów receptora 5-HT3 oraz u osób z ryzykiem wydłużenia odstępu QT, w tym z wrodzonym zespołem wydłużonego QT, zaburzeniami elektrolitowymi (hipokaliemia, hipomagnezemia), zastoinową niewydolnością serca, bradyarytmią oraz przyjmujących inne leki wydłużające QT. Lek wywołuje zależne od dawki wydłużenie odstępu QT, co może prowadzić do poważnych arytmii, takich jak torsade de pointes. Przed terapią należy wyrównać zaburzenia elektrolitowe, a pacjentów należy monitorować pod kątem objawów niedokrwienia mięśnia sercowego, które mogą pojawić się natychmiast po podaniu, zwłaszcza dożylnym. Ponadto, ondansetron może maskować krwawienia utajone u pacjentów po tonsillektomii, co wymaga uważnej obserwacji.
antagonista receptora 5-HT3, bradyarytmia, częstoskurcz typu torsade de pointes, hepatotoksyczna chemioterapia, hipokaliemia, hipomagnezemia, krwawienie utajone, niedokrwienie mięśnia sercowego, nudności indukowane chemioterapią, odstęp QT, ondansetron, podostra niedrożność jelit, SNRI, SSRI, zaburzenia gospodarki elektrolitowej, zastoinowa niewydolność serca, zespół serotoninowy, zespół wydłużonego odstępu QT