potencjał emetogenny

Potencjał emetogenny oznacza zdolność substancji lub procedury medycznej do wywoływania nudności i wymiotów. Jest to istotny parametr oceniany przede wszystkim w kontekście leków przeciwnowotworowych, gdzie stanowi jedno z głównych kryteriów klasyfikacji chemioterapeutyków.

W onkologii stosuje się czterostopniową skalę potencjału emetogennego leków: wysoki (>90% ryzyko wymiotów bez profilaktyki), umiarkowany (30-90%), niski (10-30%) oraz minimalny (<10%). Do grupy o wysokim potencjale emetogennym należą m.in. cisplatyna w dużych dawkach, cyklofosfamid >1500 mg/m², dakarbazyna czy mechloretamina.

Znajomość potencjału emetogennego jest kluczowa dla wdrożenia odpowiedniej profilaktyki przeciwwymiotnej. Schemat profilaktyki jest dostosowywany do stopnia ryzyka wymiotów – pacjenci otrzymujący leki o wysokim potencjale emetogennym wymagają intensywniejszej profilaktyki, zwykle obejmującej antagonistów receptora NK1, antagonistów 5-HT3 oraz deksametazon.

Oprócz chemioterapii, potencjał emetogenny ocenia się również w przypadku radioterapii (szczególnie napromieniania całego ciała lub obszaru jamy brzusznej), niektórych zabiegów operacyjnych oraz innych leków niecytotoksycznych stosowanych w praktyce klinicznej.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl