Działania niepożądane
Carmustine Accordpharma 300 mg

Działania niepożądane leku Carmustine Accordpharma

Karmustyna, substancja czynna zawarta w leku Carmustine Accordpharma, może wywoływać szereg działań niepożądanych o różnym nasileniu i częstości występowania. Ze względu na znaczną toksyczność leku, znajomość potencjalnych działań niepożądanych ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa terapii pacjenta. Działania niepożądane są na ogół uwzględniane, jeśli wystąpiły u więcej niż 1% pacjentów w monografii produktu lub w kluczowych badaniach, lub jeśli uznano je za istotne klinicznie.¹

Supresja szpiku kostnego

Supresja szpiku kostnego jest jednym z najczęściej występujących działań niepożądanych karmustyny. Rozpoczyna się zwykle 7-14 dni po podaniu leku i ustępuje po 42-56 dniach. Charakterystyczną cechą jest jej zależność od dawki pojedynczej oraz dawki skumulowanej. Przebieg supresji szpiku kostnego często ma charakter dwufazowy.²

Toksyczność płucna

Toksyczność płucna występuje u około 30% pacjentów leczonych karmustyną. Może objawiać się jako włóknienie płuc (niekiedy ze skutkiem śmiertelnym) lub nacieki płucne. Wczesna toksyczność płucna (w ciągu 3 lat od leczenia) manifestuje się naciekami płucnymi i/lub włóknieniem płuc, które w niektórych przypadkach prowadzi do zgonu.³

Do czynników ryzyka rozwoju toksyczności płucnej należą:

• palenie tytoniu
• wcześniej występujące choroby układu oddechowego
• występujące wcześniej nieprawidłowości w badaniach radiologicznych
• sekwencyjne lub jednoczasowe napromienianie klatki piersiowej
• równoczesne stosowanie innych leków mogących powodować uszkodzenie płuc⁴

Częstość występowania toksyczności płucnej jest związana z dawką skumulowaną. Pacjenci, którzy otrzymali dawkę skumulowaną 1200-1500 mg/m² pc. mają zwiększone ryzyko rozwoju zwłóknienia płuc.⁵

Szczególnie narażeni na toksyczność płucną są pacjenci z wyjściową wartością natężonej pojemności życiowej (FVC) lub pojemności dyfuzyjnej dla tlenku węgla (DLCO) wynoszącą poniżej 70% wartości należnej. Z tego powodu podczas leczenia karmustyną należy regularnie wykonywać badania czynnościowe płuc.<sup data-drug="Carmustine Accordpharma" data-section="Działania niepożądane" title="Podczas leczenia należy regularnie wykonywać badania czynnościowe płuc (FVC, DLCO). Na szczególne ryzyko narażeni są pacjenci z wyjściową wartością natężonej pojemności życiowej lub pojemności dyfuzyjnej dla tlenku węgla wynoszącą 6

Opisano przypadki bardzo opóźnionego zwłóknienia płuc u pacjentów, którzy otrzymywali karmustynę w dzieciństwie lub w okresie dojrzewania (nawet do 17 lat po leczeniu). Z tego powodu karmustyny nie należy podawać dzieciom ani młodzieży w wieku poniżej 18 lat.⁷

W okresie po dopuszczeniu leku do obrotu zaobserwowano również przypadki zapalenia płuc (po zastosowaniu dawek >450 mg/m² pc.) oraz choroby śródmiąższowej płuc (po długotrwałym leczeniu i dawce skumulowanej >1400 mg/m² pc.).^{450 mg/m2 pc., a chorobę śródmiąższową płuc – po długotrwałym leczeniu i po podaniu dawki skumulowanej >1400 mg/m2 pc.”>8}

Toksyczność żołądkowo-jelitowa

Karmustyna charakteryzuje się wysokim potencjałem emetogennym (wywoływania wymiotów). Ryzyko wystąpienia wymiotów jest szczególnie wysokie po podaniu dawek >250 mg/m² pc., a wysokie do umiarkowanego przy dawkach ≤250 mg/m² pc. Nudności i wymioty są nasilone i pojawiają się zwykle w ciągu 2-4 godzin od podania leku, utrzymując się przez 4-6 godzin.^{250 mg/m2 pc. oraz wysokie do umiarkowanego po podaniu dawek ≤250 mg/m2 pc. Nudności i wymioty są nasilone i pojawiają się w ciągu 2-4 godzin od podania produktu leczniczego oraz utrzymują się przez 4-6 godzin.”>9}

Toksyczność wątrobowa

Hepatotoksyczność występuje często, szczególnie podczas stosowania dużych dawek karmustyny. Jest to działanie opóźnione, pojawiające się do 60 dni po podaniu leku i zwykle ma charakter odwracalny. Może objawiać się podwyższeniem stężenia bilirubiny oraz aktywności fosfatazy alkalicznej i AspAT.¹⁰

Toksyczność nerkowa

Toksyczność nerkowa występuje rzadko, ale może pojawić się nawet przy dawkach skumulowanych niższych niż 1000 mg/m² pc.<sup data-drug="Carmustine Accordpharma" data-section="Działania niepożądane" title="Toksyczność nerkowa występuje rzadko, ale może występować w przypadku dawek skumulowanych 11

Działania niepożądane neurologiczne

Karmustyna może powodować szereg działań niepożądanych neurologicznych, w tym bardzo często ataksję, zawroty głowy i ból głowy. Przy dużych dawkach może wystąpić encefalopatia (często). Z nieznaną częstością mogą pojawić się bóle mięśni, stan padaczkowy, napady drgawkowe oraz napady typu „grand mal”.¹²

Działania niepożądane oczne

Bardzo często występuje toksyczne działanie na oczy w postaci przemijającego zaczerwienienia spojówek i niewyraźnego widzenia spowodowanego krwotokami siatkówkowymi.¹³

Działania niepożądane skórne

Reakcje skórne obejmują bardzo często zapalenie skóry przy stosowaniu miejscowym (zmniejszające się przy niższym stężeniu produktu) oraz przebarwienia w przypadku przypadkowego kontaktu ze skórą. Często obserwuje się również nadmierne wypadanie włosów.<sup data-drug="Carmustine Accordpharma" data-section="Działania niepożądane" title="Bardzo często: Zapalenie skóry przy stosowaniu miejscowym, zmniejszające się w przypadku mniejszego stężenia produktu, przebarwienia, przemijające, w razie przypadkowego kontaktu ze skórą. Często: Nadmierne wypadanie włosów, uderzenia gorąca (ze względu na zawartość alkoholu w rozpuszczalniku; bardziej nasilone w przypadku podania w czasie 14

Należy zwrócić uwagę na zagrożenie wynaczynieniem, gdyż karmustyna jest substancją powodującą powstawanie pęcherzy.¹⁵

Szczegółowa tabela działań niepożądanych

Poniżej przedstawiono tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych karmustyny według klasyfikacji układów i narządów MedDRA oraz częstości występowania.<sup data-drug="Carmustine Accordpharma" data-section="Działania niepożądane" title="W poniższej tabeli przedstawiono działania niepożądane karmustyny wymienione według klasy układów i narządów MedDRA oraz częstości występowania, według malejącej ciężkości, zgodnie z następującą konwencją: bardzo często (≥1/10); często (≥1/100 do <1/10); niezbyt często (≥1/1000 do <1/100); rzadko (≥1/10 000 do <1/1000); bardzo rzadko (16

Szczególne zagrożenia związane z leczeniem karmustyną

Zagrożenia dla populacji pediatrycznej

Długoterminowa obserwacja kontrolna 17 pacjentów, którzy przeżyli guzy mózgu w dzieciństwie, wykazała rozwój zwłóknienia płuc u 8 z nich. Dwa przypadki śmiertelne wystąpiły w ciągu pierwszych 3 lat leczenia, a 6 przypadków miało miejsce 8-13 lat po leczeniu.¹⁷

Mediana wieku pacjentów, którzy zmarli podczas leczenia, wynosiła 2,5 roku (zakres 1-12 lat), a mediana wieku osób, które przeżyły długi czas po leczeniu, wynosiła 10 lat (zakres 5-16 lat). Wszyscy pacjenci w wieku poniżej 5 lat w momencie leczenia zmarli z powodu zwłóknienia płuc.¹⁸

Co istotne, ani dawka karmustyny, ani dodatkowa dawka winkrystyny lub napromienianie kręgosłupa nie miały wpływu na ryzyko zgonu. Ze względu na wysokie ryzyko opóźnionej toksyczności płucnej, karmustyny nie należy podawać dzieciom ani młodzieży w wieku poniżej 18 lat.¹⁹

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.²⁰