Leki w grupie
„chemioterapia”
Chemioterapia to metoda leczenia nowotworów złośliwych za pomocą leków cytostatycznych, które niszczą komórki nowotworowe lub hamują ich wzrost i namnażanie. Leki cytotoksyczne oddziałują na wszystkie komórki organizmu, które intensywnie się dzielą, co powoduje zarówno efekt przeciwnowotworowy, jak i działania niepożądane.
Leki chemioterapeutyczne działają poprzez różne mechanizmy, w tym uszkadzanie DNA komórek, hamowanie syntezy DNA, zakłócanie podziału komórkowego czy zaburzanie metabolizmu komórkowego. Mogą być stosowane samodzielnie (monoterapia) lub w połączeniu z innymi lekami (polichemioterapia).
Do głównych grup leków chemioterapeutycznych należą:
1. Leki alkilujące (cyklofosfamid – Endoxan, ifosfamid – Holoxan, chlorambucyl – Leukeran) – tworzą wiązania krzyżowe z DNA.
2. Antymetabolity (metotreksat – Methotrexat, 5-fluorouracyl – Fluorouracil, gemcytabina – Gemzar) – hamują syntezę kwasów nukleinowych.
3. Antybiotyki cytotoksyczne (doksorubicyna – Adriblastina, bleomycyna – Bleomedac) – wbudowują się w DNA i hamują syntezę kwasów nukleinowych.
4. Inhibitory topoizomeraz (etopozyd – Etoposid, irynotekan – Campto) – hamują enzymy uczestniczące w replikacji DNA.
5. Alkaloidy roślinne (winblastyna – Vinblastin, winkrystyna – Vincristin, paklitaksel – Taxol, docetaksel – Taxotere) – hamują podział komórkowy.
Największą zaletą chemioterapii jest jej skuteczność w leczeniu wielu typów nowotworów, w tym także w zaawansowanych stadiach choroby. Może prowadzić do całkowitego wyleczenia niektórych nowotworów (np. niektóre typy białaczek, chłoniaków, nowotwory jąder) lub znacząco wydłużać życie pacjenta. Chemioterapia może być stosowana jako leczenie uzupełniające po operacji (chemioterapia adjuwantowa), przed operacją (chemioterapia neoadjuwantowa) lub jako samodzielna metoda leczenia.
Jednakże stosowanie chemioterapii wiąże się z licznymi działaniami niepożądanymi, wynikającymi z niszczenia nie tylko komórek nowotworowych, ale również zdrowych, szybko dzielących się komórek organizmu. Najczęstsze działania niepożądane to: mielosupresja (zahamowanie czynności szpiku kostnego), nudności i wymioty, wypadanie włosów, zapalenie błon śluzowych, biegunki, zaburzenia płodności, uszkodzenie narządów (serca, nerek, płuc, wątroby), neuropatia obwodowa. Niektóre cytostatyki mogą także zwiększać ryzyko rozwoju wtórnych nowotworów.
Współczesna chemioterapia obejmuje także leczenie celowane molekularnie, które polega na stosowaniu leków ukierunkowanych na konkretne zmiany molekularne w komórkach nowotworowych. Zaliczamy do nich inhibitory kinaz tyrozynowych (imatynib – Glivec, erlotynib – Tarceva), przeciwciała monoklonalne (trastuzumab – Herceptin, rituximab – MabThera) oraz inhibitory angiogenezy (bewacyzumab – Avastin). Leki te charakteryzują się mniejszą toksycznością niż klasyczne cytostatyki.
Immunochemioterapia to połączenie klasycznej chemioterapii z immunoterapią, zwłaszcza przeciwciałami monoklonalnymi. Przykładem jest schemat R-CHOP stosowany w leczeniu chłoniaków, gdzie rituximab (R) łączy się z klasycznymi cytostatykami (CHOP).
Lista leków w tej grupie
-
Vinorelbine Zentiva – Kapsułki miękkie – 30 mg
Produkt leczniczy zawiera winorelbinę w formie winianu w dawkach 20 mg, 30 mg oraz 80 mg, a także sorbitol jako substancję pomocniczą. Postać leku to miękkie kapsułki wypełnione przezroczystym lub lekko żółtawym płynem. Stosuje się go u dorosłych w leczeniu zaawansowanego niedrobnokomórkowego raka płuc oraz raka piersi, zarówno jako monoterapię, jak i w skojarzeniu z innymi lekami. Lek może być również używany jako leczenie uzupełniające w niedrobnokomórkowym raku płuc wraz z chemioterapią opartą na platynie.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Carmustine Waymade – Proszek i rozpuszczalnik do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji – 100 mg
Produkt leczniczy zawiera karmustynę jako substancję czynną oraz bezwodny etanol jako substancję pomocniczą. Jest dostępny w postaci proszku i rozpuszczalnika do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Stosuje się go w leczeniu różnych nowotworów złośliwych, takich jak guzy mózgu, chłoniaki, choroba Hodgkina oraz szpiczak mnogi w skojarzeniu z glikokortykosteroidami. Może być również używany jako terapia kondycjonująca przed autologicznym przeszczepieniem komórek macierzystych.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Topotecan medac – Koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji – 1 mg/ml
Produkt leczniczy zawiera topotekan w postaci chlorowodorku oraz substancję pomocniczą – sód. Jest dostępny jako koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji o przezroczystym, żółtawym zabarwieniu. Stosuje się go głównie w leczeniu raka jajnika z przerzutami, nawrotowego drobnokomórkowego raka płuca oraz w terapii skojarzonej z cisplatyną u pacjentek z zaawansowanym rakiem szyjki macicy. Lek jest przeznaczony dla pacjentów, u których wcześniejsze metody chemioterapii okazały się nieskuteczne lub niemożliwe do zastosowania.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Carmustine Accordpharma – Proszek i rozpuszczalnik do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji – 300 mg
Produkt zawiera karmustynę w postaci proszku oraz rozpuszczalnik z etanolem bezwodnym, które po sporządzeniu tworzą koncentrat roztworu do infuzji. Stosuje się go w leczeniu różnych nowotworów złośliwych, takich jak guzy mózgu, chłoniaki, nowotwory przewodu pokarmowego oraz czerniak złośliwy. Może być podawany jako monoterapia lub w połączeniu z innymi terapiami przeciwnowotworowymi, radioterapią lub zabiegami chirurgicznymi. Ponadto jest wykorzystywany jako leczenie przygotowujące przed autologicznym przeszczepieniem komórek macierzystych układu krwiotwórczego.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Azacitidine Zentiva – Proszek do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań – 25 mg/ml
Produkt leczniczy zawiera azacytydynę w formie proszku do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań, gdzie po przygotowaniu 1 ml zawiesiny zawiera 25 mg substancji czynnej. Stosowany jest u dorosłych pacjentów, którzy nie kwalifikują się do przeszczepienia krwiotwórczych komórek macierzystych. Wskazania obejmują leczenie zespołów mielodysplastycznych o pośrednim i wysokim ryzyku, przewlekłej białaczki mielomonocytowej oraz ostrej białaczki szpikowej z określoną liczbą blastów. Preparat jest wykorzystywany w terapii chorób nowotworowych krwi zgodnie z klasyfikacją WHO i systemem IPSS.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Carmustine Accordpharma – Proszek i rozpuszczalnik do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji – 50 mg
Preparat zawiera karmustynę w postaci proszku do sporządzania roztworu do infuzji oraz rozpuszczalnik na bazie etanolu bezwodnego. Stosuje się go w leczeniu nowotworów złośliwych, takich jak guzy mózgu, chłoniaki nieziarnicze, choroba Hodgkina, nowotwory przewodu pokarmowego oraz czerniak złośliwy. Może być podawany samodzielnie lub w połączeniu z innymi lekami przeciwnowotworowymi, radioterapią bądź zabiegiem chirurgicznym. Preparat służy również jako leczenie kondycjonujące przed przeszczepieniem komórek macierzystych w chorobach hematologicznych.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Thalidomide Accord – Kapsułki twarde – 50 mg
Produkt zawiera 50 mg substancji czynnej talidomidu oraz substancje pomocnicze, takie jak sód i izomalt. Jest dostępny w postaci twardych kapsułek o białym kolorze. Stosuje się go w leczeniu pierwszego rzutu nieleczonego szpiczaka mnogiego u pacjentów powyżej 65 roku życia lub u osób niekwalifikujących się do wysokodawkowej chemioterapii. Lek jest przepisywany pod ścisłą kontrolą z uwagi na wymogi programu zapobiegania ciąży.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Cytarabine Kabi – Roztwór do wstrzykiwań / do infuzji – 100 mg/ml
Produkt leczniczy jest roztworem do wstrzykiwań zawierającym 100 mg/ml cytarabiny, substancji czynnej o działaniu cytostatycznym. Skład obejmuje również substancje pomocnicze, a preparat cechuje się pH w zakresie 7,0–9,5 oraz osmolarnością 250 do 400 mOsm/l. Lek stosuje się u dorosłych i dzieci w leczeniu ostrych białaczek, zwłaszcza w celu indukcji remisji ostrej białaczki szpikowej. Dzięki swojej postaci roztworu do infuzji umożliwia precyzyjne podawanie w warunkach szpitalnych.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Cisplatin – Ebewe – Koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji – 1 mg/ml
Produkt leczniczy zawiera cisplatynę jako substancję czynną oraz sód jako substancję pomocniczą. Jest dostępny w postaci koncentratu do sporządzania roztworu do infuzji o różnych objętościach. Stosuje się go w chemioterapii skojarzonej nowotworów złośliwych, takich jak nowotwory jajnika, jądra, szyjki macicy, pęcherza moczowego, głowy i szyi oraz płuca. Preparat przeznaczony jest do podawania dożylnego w leczeniu zaawansowanych nowotworów.
-
Carmustine Accord – Proszek i rozpuszczalnik do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji – 100 mg
Produkt leczniczy zawiera karmustynę w postaci proszku oraz etanol bezwodny jako rozpuszczalnik. Preparat jest stosowany głównie w leczeniu różnych nowotworów złośliwych, w tym guzów mózgu, chłoniaków, nowotworów przewodu pokarmowego oraz czerniaka złośliwego. Może być podawany samodzielnie lub w skojarzeniu z innymi lekami przeciwnowotworowymi, radioterapią lub zabiegiem chirurgicznym. Ponadto, stosowany jest jako leczenie przygotowawcze przed autologicznym przeszczepieniem komórek macierzystych w chorobach hematologicznych.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Topotecanum Accord – Koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji – 1 mg/ml
Produkt leczniczy zawiera topotekan w postaci chlorowodorku jako substancję czynną w stężeniu 1 mg/ml. Jest dostępny jako koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Stosowany jest w leczeniu zaawansowanych nowotworów, takich jak rak jajnika z przerzutami, nawracający rak drobnokomórkowy płuca oraz rak szyjki macicy, szczególnie w przypadkach nieodpowiednich dla chemioterapii pierwszego rzutu lub po radioterapii. Terapia może być podawana zarówno w monoterapii, jak i w skojarzeniu z cisplatyną.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Detimedac 100 mg – Proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji – 100 mg
Produkt leczniczy zawiera dakarbazynę w postaci proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji. Substancją czynną jest cytrynian dakarbazyny, która uwalnia 10 mg/ml dakarbazyny po odtworzeniu roztworu. Lek stosuje się głównie w leczeniu przerzutowego czerniaka złośliwego oraz jako element chemioterapii skojarzonej w zaawansowanej chorobie Hodgkina i mięsakach tkanek miękkich u dorosłych. Produkt dostępny jest w dawkach 100 mg i 200 mg dakarbazyny.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku