płaskonabłonkowy rak głowy i szyi
Wskazanie

Płaskonabłonkowy rak głowy i szyi (HNSCC) to grupa nowotworów złośliwych wywodzących się z nabłonka płaskiego wyścielającego górne drogi oddechowe i pokarmowe. Obejmuje raki jamy ustnej, gardła, krtani, zatok przynosowych oraz ślinianek. Główne czynniki ryzyka to palenie tytoniu, nadużywanie alkoholu oraz zakażenie HPV (szczególnie w przypadku raka ustnej części gardła).

W leczeniu stosuje się podejście multimodalne, zależne od stopnia zaawansowania nowotworu. We wczesnych stadiach preferowane jest leczenie chirurgiczne lub radioterapia. W zaawansowanych przypadkach stosuje się leczenie skojarzone obejmujące chirurgię, radioterapię oraz chemioterapię. Standardem w chemioterapii są schematy oparte na cisplatynie (Cisplatin). Inne stosowane cytostatyki to 5-fluorouracyl (5-Fluorouracil WZF), docetaksel (Docetaxel-Ebewe, Taxotere) i paklitaksel (Paclitaxel Kabi, Sindaxel).

W immunoterapii wykorzystuje się przeciwciała anty-PD-1, jak pembrolizumab (Keytruda) i niwolumab (Opdivo), szczególnie u pacjentów z nawrotami lub chorobą oporną na leczenie. W terapii celowanej stosuje się cetuksymab (Erbitux) – przeciwciało monoklonalne przeciwko receptorowi EGFR, który często ulega nadekspresji w HNSCC.

Największe trudności w leczeniu płaskonabłonkowego raka głowy i szyi obejmują wysoki odsetek nawrotów miejscowych (20-30% przypadków), wczesne przerzuty do regionalnych węzłów chłonnych oraz późne rozpoznanie choroby (często w stadium zaawansowanym). Istotnym problemem jest również toksyczność leczenia, szczególnie radioterapii i chemioterapii, powodująca zaburzenia połykania, kserostomię (suchość jamy ustnej), dysfagię i inne powikłania znacząco obniżające jakość życia pacjentów. Wyzwaniem pozostaje również leczenie pacjentów z chorobą nawrotową lub oporną na standardowe metody terapeutyczne.