jatrogenna tyreotoksykoza
Jatrogenna tyreotoksykoza to stan nadczynności tarczycy wywołany przez działania medyczne. Najczęstszą przyczyną jest stosowanie preparatów zawierających hormony tarczycy w zbyt dużych dawkach, które przekraczają zapotrzebowanie organizmu. Problem ten może pojawić się u pacjentów leczonych z powodu niedoczynności tarczycy, gdy dawki lewotyroksyny są zbyt wysokie.
Inną przyczyną jatrogennej tyreotoksykozy może być podawanie środków kontrastowych zawierających jod czy preparatów takich jak amiodaron, który zawiera duże ilości jodu i może indukować nadczynność tarczycy, szczególnie u osób z utajoną chorobą Gravesa-Basedowa lub autonomicznymi guzkami tarczycy. Stan ten może również wystąpić po radioterapii z użyciem jodu promieniotwórczego.
Objawy jatrogennej tyreotoksykozy obejmują tachykardię, drżenie rąk, niepokój, bezsenność, nadmierną potliwość, utratę masy ciała mimo zwiększonego apetytu oraz zaburzenia miesiączkowania u kobiet. W diagnostyce kluczowe znaczenie ma oznaczenie stężenia hormonów tarczycy (TSH, fT3, fT4) oraz dokładny wywiad dotyczący przyjmowanych leków i przeprowadzonych procedur medycznych.
Leczenie polega przede wszystkim na eliminacji czynnika wywołującego – redukcji dawki lub odstawieniu preparatów hormonalnych, zmianie leku na inny bez zawartości jodu, a w cięższych przypadkach – wdrożeniu terapii tyreostatykami, beta-adrenolitykami i w razie potrzeby glikokortykosteroidami. Monitorowanie pacjenta jest konieczne do czasu normalizacji funkcji tarczycy.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedawkowanie – Althyxin 25 mcg
Przedawkowanie lewotyroksyny sodowej (Althyxin) stanowi stan zagrożenia życia, charakteryzujący się opóźnionym (2-5 dni) wystąpieniem objawów tyreotoksykozy jatrogennych. Kluczowym markerem diagnostycznym jest podwyższone stężenie trójjodotyroniny (T3), które przewyższa czułością poziomy T4 i fT4. Klinicznie dominują objawy ze strony układu sercowo-naczyniowego (tachykardia >100/min, zaburzenia rytmu, w tym migotanie przedsionków) oraz ośrodkowego układu nerwowego (stan pobudzenia, hiperkineza, napady drgawek u predysponowanych pacjentów). Dodatkowo obserwuje się objawy psychiczne, takie jak lęk i ostra psychoza, szczególnie u osób z predyspozycjami do zaburzeń psychotycznych. Przewlekłe nadużywanie lewotyroksyny wiąże się z ryzykiem nagłej śmierci sercowej, prawdopodobnie z powodu zaburzeń rytmu serca indukowanych długotrwałą stymulacją adrenergiczną.
działanie beta-sympatykomimetyczne, jatrogenna tyreotoksykoza, konwersja do T3, lek beta-adrenolityczny, lewotyroksyna sodowa, migotanie przedsionków, nagła śmierć sercowa, napad drgawkowy, plazmafereza, próg tolerancji, przedawkowanie lewotyroksyny, psychoza, stężenie T3, stymulacja adrenergiczna, tyreotoksykoza, zaburzenie rytmu serca