MCADD

MCADD (Medium-Chain Acyl-CoA Dehydrogenase Deficiency) to dziedziczna choroba metaboliczna zaliczana do grupy zaburzeń oksydacji kwasów tłuszczowych. Jest spowodowana mutacjami w genie ACADM, który koduje enzym dehydrogenazę acylo-CoA kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha. Deficyt tego enzymu uniemożliwia prawidłowe przekształcanie tłuszczów w energię, szczególnie w okresach głodzenia.

Objawy MCADD mogą pojawić się nagle w sytuacjach zwiększonego zapotrzebowania energetycznego, takich jak infekcje, gorączka, wysiłek fizyczny czy dłuższe okresy bez posiłku. Do typowych objawów należą: hipoglikemia, wymioty, letarg, drgawki, a w ciężkich przypadkach może dojść do śpiączki lub nawet zgonu. Choroba ujawnia się najczęściej w niemowlęctwie lub wczesnym dzieciństwie.

Diagnostyka MCADD opiera się na badaniach przesiewowych noworodków (tandemowej spektrometrii mas), analizie profilu acylokarnityn w osoczu oraz badaniach genetycznych. Wczesne rozpoznanie ma kluczowe znaczenie dla rokowania. Leczenie polega głównie na zapobieganiu stanom katabolicznym poprzez unikanie długich okresów głodzenia, stosowanie diety bogatej w węglowodany oraz suplementację L-karnityną w niektórych przypadkach.

W sytuacjach kryzysowych, takich jak ostre infekcje, konieczne jest natychmiastowe wdrożenie dożylnego podawania glukozy. Pacjenci z MCADD wymagają regularnej opieki specjalistycznej oraz edukacji rodziny w zakresie postępowania w stanach nagłych. Przy właściwym leczeniu i przestrzeganiu zaleceń, większość osób z MCADD może prowadzić normalne życie.

Powiązane wpisy

Leksykon chorób i schorzeń
Niedobór dehydrogenazy acylo-coa średniołańcuchowej – Patofizjologia i mechanizm

Niedobór dehydrogenazy acylo-CoA średniołańcuchowej (MCADD) to autosomalne recesywne zaburzenie metaboliczne wynikające z mutacji w genie ACADM (chromosom 1p31), prowadzące do defektu mitochondrialnej β-oksydacji średniołańcuchowych kwasów tłuszczowych (C6-C12, z maksymalną aktywnością dla C8-CoA). Najczęstszą mutacją jest 985A→G (K304E), obecna homozygotycznie u ~80% pacjentów z objawową postacią choroby. Mutacje te powodują nieprawidłowe zwijanie białka MCAD, skutkując utratą funkcji enzymu i zaburzeniem produkcji acetylo-CoA, co uniemożliwia ketogenezę i prowadzi do hipoglikemii hipoketonemicznej podczas stresu metabolicznego lub głodzenia. Klinicznie obserwuje się ciężką hipoglikemię, kwasicę metaboliczną, encefalopatię oraz dysfunkcję mięśni szkieletowych. Diagnostyka opiera się na wykryciu charakterystycznych metabolitów w płynach ustrojowych, takich jak średniołańcuchowe kwasy tłuszczowe, estry acyloglicyny i acylkarnityny oraz kwasy dikarboksylowe. W badaniach noworodków z MCADD stwierdzono zwiększone markery stresu oksydacyjnego, w tym podwyższony poziom glutationu i utlenionych lipidów, co sugeruje rolę dysfunkcji mitochondrialnej i nadprodukcji ROS w patogenezie choroby.
acetylo-CoA, cykl Krebsa, dekompensacja metaboliczna, fosforylacja oksydacyjna, gen ACADM, glukoneogeneza, glutation, karboksylaza pirogronianowa, kardiomiopatia, ketogeneza, kwas dikarboksylowy, kwasica metaboliczna, MCADD, mutacja missense, niedobór dehydrogenazy acylo-CoA średniołańcuchowej, rabdomioliza, reaktywne formy tlenu, stłuszczenie wątroby, stres oksydacyjny, toksyna mitochondrialna, utlenianie kwasów tłuszczowych, zaburzenie metaboliczne, zaburzenie utleniania kwasów tłuszczowych, β-oksydacja kwasów tłuszczowych
Leksykon chorób i schorzeń
Niedobór dehydrogenazy acylo-coa średniołańcuchowej – Rokowania, prognozy i postęp choroby

Niedobór dehydrogenazy acylo-CoA średniołańcuchowej (MCADD) jest autosomalnie recesywnym zaburzeniem metabolizmu kwasów tłuszczowych, charakteryzującym się całkowitą utratą aktywności enzymatycznej MCAD w limfocytach u pacjentów z patogennymi wariantami ACADM, takimi jak mutacje c.1040GT (p.Gly347Val) i c.449_452delCTGA (p.Thr150ArgfsTer4). Przed wprowadzeniem badań przesiewowych noworodków, śmiertelność wynosiła około 20-25%, a 40% pacjentów doświadczało trwałych objawów neurologicznych po pierwszym kryzysie metabolicznym. Poziomy średniołańcuchowych acylokarnityn, zwłaszcza oktanoilokarnityny (C8), korelują z fenotypem biochemicznym i mogą wspomagać diagnostykę, choć normalny profil acylokarnitynowy nie wyklucza MCADD. Częstość występowania MCADD w Ontario wynosi 1 na 14 157 urodzeń, a pozytywna wartość predykcyjna testu przesiewowego to 46%.
badanie przesiewowe noworodków, bialleliczny patogenny wariant, choroba autosomalna recesywna, dekompensacja metaboliczna, dziedziczenie autosomalne recesywne, kryzys metaboliczny, limfocyty, MCADD, niedobór dehydrogenazy acylo-CoA średniołańcuchowej, niedobór MCAD, objawy neurologiczne, oktanoilokarnityna, poradnictwo genetyczne, pozytywna wartość predykcyjna, profil acylokarnitynowy, śpiączka
Leksykon chorób i schorzeń
Niedobór dehydrogenazy acylo-coa średniołańcuchowej – Diagnostyka i diagnoza

Niedobór dehydrogenazy acylo-CoA średniołańcuchowej (MCADD) to autosomalne recesywne zaburzenie metaboliczne uniemożliwiające prawidłową β-oksydację średniołańcuchowych kwasów tłuszczowych, co prowadzi do ryzyka dekompensacji metabolicznej, encefalopatii, śpiączki i nagłej śmierci. Diagnostyka rozpoczyna się rutynowym badaniem przesiewowym noworodków (5.-8. dzień życia) z wykorzystaniem tandemowej spektrometrii mas (MS/MS), wykrywającym podwyższone stężenia oktanoilokarnityny (C8) oraz innych acylokarnityn (C6, C10, C10:1) i podwyższone współczynniki C8/C2 i C8/C10. Potwierdzenie rozpoznania wymaga analizy acylokarnityn w osoczu, kwasów organicznych i acyloglicyn w moczu oraz badań genetycznych identyfikujących mutacje w genie ACADM, najczęściej c.985A>G (p.Lys329Glu), obecnej u 80-90% pacjentów. Aktywność enzymu MCAD może być oceniana w krwi lub fibroblastach. Diagnostyka różnicowa i potwierdzająca jest kluczowa ze względu na możliwość wyników fałszywie dodatnich w badaniach przesiewowych oraz zmienność fenotypową mutacji.
acylokarnityna, badanie genetyczne, badanie przesiewowe noworodka, biomarker, choroba metaboliczna, chromatografia cieczowa, ciała ketonowe, dekompensacja metaboliczna, diagnostyka pośmiertna, diagnostyka prenatalna, dziedziczenie autosomalne recesywne, enzym MCAD, gen ACADM, glutation, heterozygota złożona, kwasy dikarboksylowe, kwasy organiczne w moczu, MCADD, nakłucie pięty, oktanoilokarnityna, poradnictwo genetyczne, profil acylokarnityn, sekwencjonowanie genu, średniołańcuchowe kwasy tłuszczowe, stres oksydacyjny, tandemowa spektrometria mas

MCADD

Powiązane wpisy

Niedobór dehydrogenazy acylo-coa średniołańcuchowej – Patofizjologia i mechanizm

Niedobór dehydrogenazy acylo-coa średniołańcuchowej – Rokowania, prognozy i postęp choroby

Niedobór dehydrogenazy acylo-coa średniołańcuchowej – Diagnostyka i diagnoza