efekt antymuskarynowy

Efekt antymuskarynowy (antycholinergiczny) to działanie farmakologiczne polegające na blokowaniu receptorów muskarynowych w układzie cholinergicznym. Receptory te są aktywowane przez acetylocholinę i występują w różnych tkankach organizmu, w tym w ośrodkowym układzie nerwowym, mięśniach gładkich, gruczołach wydzielniczych, sercu i innych narządach.

Leki o działaniu antymuskarynowym hamują przekaźnictwo cholinergiczne, co prowadzi do charakterystycznych objawów obwodowych: suchości w ustach, rozszerzenia źrenic (mydriasis), zaburzeń akomodacji oka, tachykardii, zaparć, zatrzymania moczu oraz zmniejszenia wydzielania potu. W ośrodkowym układzie nerwowym efekt ten może powodować dezorientację, zaburzenia pamięci, halucynacje oraz pogorszenie funkcji poznawczych.

Efekt antymuskarynowy jest wykorzystywany terapeutycznie w leczeniu choroby Parkinsona, zespołu jelita drażliwego, astmy oskrzelowej, POCHP czy nadreaktywności pęcherza moczowego. Jednakże u pacjentów starszych, szczególnie z deficytami poznawczymi, działanie to może być szczególnie niebezpieczne, prowadząc do majaczenia i pogorszenia stanu psychicznego. Lekarze powinni zawsze rozważać potencjalne ryzyko efektów antymuskarynowych przy doborze farmakoterapii, zwłaszcza u osób w podeszłym wieku.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl