niedrożność moczowodów
Niedrożność moczowodów (obstrukcja ureteralna) to stan patologiczny polegający na zablokowaniu przepływu moczu z nerki do pęcherza moczowego. Może dotyczyć jednego lub obu moczowodów i występować na różnych poziomach dróg moczowych. Niedrożność może być częściowa lub całkowita, ostra lub przewlekła.
Najczęstszymi przyczynami niedrożności moczowodów są kamienie moczowe, guzy naciekające lub uciskające moczowód (rak pęcherza, prostaty, szyjki macicy), zwężenia pozapalne lub pooperacyjne, przerost prostaty, ciąża, zmiany wrodzone oraz ucisk z zewnątrz (np. włóknienie zaotrzewnowe). Długotrwała obstrukcja może prowadzić do wodonercza, nawracających infekcji dróg moczowych, a ostatecznie do niewydolności nerek.
Diagnostyka niedrożności moczowodów obejmuje badania obrazowe (USG, tomografię komputerową, urografię, scyntygrafię nerek), badania laboratoryjne moczu i krwi oraz w wybranych przypadkach badania endoskopowe (ureterorenoskopia). Leczenie zależy od przyczyny i może obejmować postępowanie zachowawcze, litotrypsję, cewnikowanie moczowodu, implantację stentu lub zabieg operacyjny usunięcia przyczyny niedrożności.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Zespół rakowiczy – Objawy
Zespół rakowiczy (carcinoid syndrome) to zespół objawów wynikających z wydzielania przez nowotwory neuroendokrynne (NET), głównie z jelita cienkiego z przerzutami do wątroby, substancji biologicznie czynnych takich jak serotonina, bradykinina i histamina. Objawy obejmują napadowe zaczerwienienie skóry (występujące u około 85% pacjentów), biegunki (u około 80%, z częstością do 20-30 wypróżnień na dobę), zaburzenia oddechowe (10-20%) oraz objawy sercowo-naczyniowe, w tym tachykardię i wahania ciśnienia tętniczego. Charakterystyczne jest włóknienie wsierdzia i zastawek serca (carcinoid heart disease) u 50-60% chorych, prowadzące do niedomykalności zastawki trójdzielnej i zwężenia zastawki płucnej. Przełom rakowiczy to stan zagrożenia życia z gwałtownym nasileniem objawów, w tym ciężką hipotensją, tachykardią, skurczem oskrzeli i zaburzeniami świadomości. Włóknienie krezkowe i zaotrzewnowe występuje u około 50% pacjentów, powodując niedrożność jelit i moczowodów.
biegunka, bradykinina, choroba Leśniowskiego-Crohna, flushing, guz neuroendokrynny, hipoksja, histamina, napadowe zaczerwienienie skóry, niedobór niacyny, niedokrwienie jelit, niedomykalność zastawki trójdzielnej, niedrożność jelit, niedrożność moczowodów, nowotwór neuroendokrynny, obrzęk twarzy, pelagra, prostaglandyna, przełom rakowiczy, przerzut do wątroby, rakowiak, serotonina, sinica, skurcz oskrzeli, stres emocjonalny, świszczący oddech, tachykardia, teleangiektazja, włóknienie krezkowe, włóknienie wsierdzia, włóknienie zaotrzewnowe, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenie elektrolitowe, zespół rakowiczy, zespół złego wchłaniania, zwężenie zastawki płucnej - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Reseligo
Preparat Reseligo zawierający 3,6 mg gosereliny (octan) w formie implantu wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko wystąpienia poważnych działań niepożądanych. U pacjentów stosujących analogi GnRH, w tym goserelinę, obserwuje się zwiększone ryzyko incydentów depresyjnych, wydłużenia odstępu QT oraz powikłań sercowo-naczyniowych, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu antyandrogenów. W miejscu podania mogą wystąpić ból, krwiak, krwotok oraz uszkodzenie naczyń krwionośnych, co w rzadkich przypadkach prowadzi do wstrząsu krwotocznego. U mężczyzn z ryzykiem niedrożności moczowodów lub ucisku rdzenia kręgowego konieczna jest ścisła kontrola medyczna w pierwszym miesiącu terapii. Ponadto, na początku leczenia obserwuje się przejściowy wzrost stężenia testosteronu, co uzasadnia rozważenie stosowania antyandrogenu (np. octanu cyproteronu 300 mg/dobę) przez okres 3 dni przed i 3 tygodnie po rozpoczęciu terapii.
analog GnRH, analog LHRH, antyandrogen, bisfosfonian, endometrioza, gęstość mineralna kości, gonadotropina, hormonalna terapia zastępcza, kontrola glikemii, kortykosteroid, kręgosłup lędźwiowy, krwawienie z odstawienia, leczenie przeciwandrogenowe, lek przeciwpadaczkowy, ludzka gonadotropina łożyskowa, nadciśnienie tętnicze, niedobór estrogenu, niedrożność moczowodów, niewydolność serca, objaw naczynioruchowy, OHSS, osteoporoza, rozród wspomagany, stężenie testosteronu, tamoksyfen, torsades de pointes, ucisk rdzenia kręgowego, wczesny rak piersi, wstrząs krwotoczny, wydłużenie odstępu QT, zawał mięśnia sercowego, zespół nadmiernej stymulacji jajników, zespół policystycznych jajników, zmniejszona tolerancja glukozy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Reseligo 10,8 mg
Goserelina w dawce 10,8 mg, stosowana w formie implantu, wiąże się z szeregiem działań niepożądanych wynikających z jej farmakologicznego mechanizmu działania. Najczęściej obserwuje się uderzenia gorąca, nadmierną potliwość oraz reakcje w miejscu wstrzyknięcia, które rzadko wymagają przerwania terapii. Częstość występowania działań niepożądanych została sklasyfikowana od bardzo często (>1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000). Do istotnych działań należą m.in. osłabienie popędu płciowego (bardzo często), upośledzona tolerancja glukozy (często), zmiany nastroju i depresja (często), parestezje i ucisk rdzenia kręgowego (często), a także niewydolność serca i zawał mięśnia sercowego (często). W badaniach farmakoepidemiologicznych odnotowano również wydłużenie odstępu QT, szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu antyandrogenów.
agonista LHRH, antyandrogen, ból kości, ból stawów, bolesność sutków, cukrzyca, depresja, ginekomastia, guz przysadki, krwotok do przysadki, łysienie, nadmierna potliwość, nadwrażliwość na lek, niedrożność moczowodów, niewydolność serca, osłabienie popędu płciowego, parestezja, rak gruczołu krokowego, reakcja anafilaktyczna, reakcja w miejscu wstrzyknięcia, śródmiąższowe zapalenie płuc, ucisk rdzenia kręgowego, uderzenie gorąca, upośledzona tolerancja glukozy, wydłużenie odstępu QT, wysypka, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie morfologii krwi, zaburzenie psychotyczne, zaburzenie wzwodu, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zmniejszenie gęstości kości, zwiększenie masy ciała - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Reseligo
Reseligo 10,8 mg, implant zawierający 10,8 mg gosereliny (octan), wymaga szczególnej ostrożności przed i w trakcie terapii. Lek nie jest wskazany u kobiet ze względu na brak danych dotyczących skuteczności w obniżaniu stężenia estradiolu; w takich przypadkach należy rozważyć preparat Reseligo 3,6 mg. Leczenie może wydłużać odstęp QT, co wymaga oceny ryzyka u pacjentów z historią zaburzeń rytmu serca lub przyjmujących leki wpływające na QT. Zgłaszano odczyny miejscowe po podaniu implantu, takie jak ból, krwiak, krwotok i uszkodzenie naczyń, które mogą prowadzić do poważnych powikłań, w tym wstrząsu krwotocznego. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z niskim BMI oraz przyjmujących leki przeciwzakrzepowe. Brak jest danych dotyczących usuwania implantu po podaniu.
analog GnRH, analog LHRH, antyandrogen, bisfosfoniany, BMI, cukrzyca, gęstość mineralna kości, goserelina, kontrola glikemii, kortykosteroid, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwzakrzepowy, nadciśnienie tętnicze, niedrożność moczowodów, niewydolność serca, octan cyproteronu, osteoporoza, tolerancja glukozy, torsades de pointes, ucisk rdzenia kręgowego, wstrząs krwotoczny, wydłużenie odstępu QT, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Xanderla
Produkt leczniczy Xanderla 3,6 mg zawierający goserelinę wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych. Leczenie analogami GnRH, w tym gosereliną, wiąże się ze zwiększonym ryzykiem depresji oraz wydłużeniem odstępu QT, co może prowadzić do torsade de pointes, zwłaszcza u pacjentów z wcześniejszymi zaburzeniami rytmu serca lub stosujących leki wpływające na QT. Należy monitorować urazy w miejscu podania, zwracając uwagę na objawy krwawienia, szczególnie u pacjentów z niskim BMI lub przyjmujących leki przeciwkrzepliwe. U pacjentów z ryzykiem niedrożności moczowodów lub ucisku na rdzeń kręgowy wskazana jest ścisła kontrola w pierwszym miesiącu terapii. Zaleca się rozważenie wstępnego podania antyandrogenów (np. octanu cyproteronu 300 mg/dobę przez 3 dni przed i 3 tygodnie po rozpoczęciu leczenia) w celu zapobiegania efektom wzrostu stężenia testosteronu na początku terapii.
analog GnRH, analog LHRH, bisfosfonian, czynnik ryzyka osteoporozy, endometrioza, gęstość mineralna kości, goserelina, hormonalna terapia zastępcza, kortykosteroid, krwawienie z pochwy, lek przeciwpadaczkowy, ludzka gonadotropina łożyskowa, nadciśnienie tętnicze, niedrożność moczowodów, nieprawidłowa tolerancja glukozy, niewydolność serca, octan cyproteronu, odstęp QT, osteoporoza, rak gruczołu krokowego, terapia antyandrogenowa, torsade de pointes, ucisk na rdzeń kręgowy, wielokształtny częstoskurcz komorowy, wskaźnik masy ciała, zawał mięśnia sercowego, zespół nadmiernej stymulacji jajników, zespół policystycznych jajników