przerzuty do mózgu

Przerzuty do mózgu (metastasis cerebri) stanowią najczęstszy typ nowotworów wewnątrzczaszkowych u dorosłych, występując 3-10 razy częściej niż pierwotne guzy mózgu. Powstają w wyniku rozsiewu komórek nowotworowych z ogniska pierwotnego drogą krwionośną do tkanki mózgowej.

Najczęstszymi nowotworami dającymi przerzuty do mózgu są: rak płuca (40-50% przypadków), rak piersi (15-25%), czerniak (5-20%), rak nerki (5-10%) oraz rak jelita grubego (5%). Objawy kliniczne zależą od lokalizacji i wielkości zmian oraz obecności obrzęku wokół guza i obejmują: bóle głowy, nudności, wymioty, zaburzenia świadomości, napady padaczkowe, deficyty neurologiczne (niedowłady, zaburzenia mowy, zaburzenia widzenia).

Diagnostyka opiera się na badaniach obrazowych – MRI z kontrastem jest metodą z wyboru, pozwalającą na dokładne określenie liczby, lokalizacji i wielkości przerzutów. Tomografia komputerowa ma mniejszą czułość, szczególnie w wykrywaniu małych zmian. W planowaniu terapii kluczowa jest ocena stanu ogólnego pacjenta (skala Karnofskiego, ECOG), stan zaawansowania choroby podstawowej oraz liczba przerzutów.

Leczenie obejmuje: kortykosteroidy (zmniejszające obrzęk mózgu), leki przeciwpadaczkowe (w przypadku napadów), radioterapię (napromienianie całego mózgu lub radiochirurgia stereotaktyczna), leczenie operacyjne (przy pojedynczych zmianach dostępnych chirurgicznie) oraz leczenie systemowe. Rokowanie jest zwykle niekorzystne – mediana przeżycia bez leczenia wynosi 1-2 miesiące, po radioterapii 3-6 miesięcy, a w przypadku pojedynczych przerzutów leczonych operacyjnie z następową radioterapią może wynosić 10-16 miesięcy.

Powiązane wpisy

  1. 16.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl