prostatyczny antygen swoisty
Prostatyczny antygen swoisty (PSA) jest glikoproteiną wytwarzaną głównie przez komórki nabłonkowe gruczołu krokowego. Fizjologiczną funkcją PSA jest upłynnianie nasienia poprzez rozkład białek semenogeliny I i II. W warunkach prawidłowych niewielkie ilości PSA przedostają się do krwiobiegu, jednak w stanach patologicznych dochodzi do znacznego wzrostu jego stężenia we krwi.
PSA występuje we krwi w dwóch formach: wolnej (fPSA) oraz związanej z inhibitorami proteaz (cPSA). Oznaczenie stosunku fPSA/PSA całkowite może pomóc w różnicowaniu przyczyn podwyższonego PSA – niski stosunek (<10-15%) sugeruje wyższe ryzyko nowotworu gruczołu krokowego.
W praktyce klinicznej PSA jest wykorzystywany jako marker w diagnostyce, monitorowaniu leczenia i obserwacji chorych na raka stercza. Wartości referencyjne PSA zależą od wieku pacjenta – przyjmuje się, że górna granica normy wynosi 2,5-4,0 ng/ml. Należy pamiętać, że podwyższone stężenie PSA może być związane nie tylko z nowotworem, ale również z łagodnym rozrostem prostaty, zapaleniem gruczołu krokowego czy po badaniu per rectum.
Aktualne rekomendacje dotyczące skriningowego oznaczania PSA są niejednoznaczne. Większość towarzystw urologicznych zaleca indywidualne podejście z uwzględnieniem spodziewanej długości życia pacjenta oraz czynników ryzyka, zazwyczaj rozpoczynając od 50. roku życia (lub 45. roku życia u mężczyzn z czynnikami ryzyka).
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Dutazyr 0,5 mg
Dutazyr, zawierający 0,5 mg dutasterydu w postaci kapsułek miękkich, jest wskazany do leczenia umiarkowanych i ciężkich objawów łagodnego rozrostu gruczołu krokowego (BPH). Lek ten redukuje objawy wpływające na jakość życia pacjentów oraz zmniejsza ryzyko ostrego zatrzymania moczu, które wymaga pilnej interwencji. Ponadto stosowanie dutasterydu pozwala na ograniczenie konieczności leczenia zabiegowego, umożliwiając odroczenie lub uniknięcie inwazyjnych procedur chirurgicznych. Każda kapsułka zawiera lecytynę, potencjalnie z olejem sojowym, co jest istotne przy alergii na soję.
alergia na soję, badanie per rectum, dutasteryd, funkcja nerek i wątroby, kapsułka miękka, łagodny przerost prostaty, łagodny rozrost gruczołu krokowego, łagodny rozrost prostaty, lecytyna, leczenie zabiegowe, objętość gruczołu krokowego, olej sojowy, ostre zatrzymanie moczu, prostatyczny antygen swoisty, PSA, skala IPSS, zaleganie moczu po mikcji - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Abiraterone Sandoz 250 mg
Octan abirateronu, będący inhibitorem enzymu CYP17, hamuje biosyntezę androgenów poprzez blokadę 17α-hydroksylazy i C17,20-liazy, co prowadzi do istotnej redukcji stężenia testosteronu i innych androgenów w surowicy poniżej poziomów osiąganych przy standardowej supresji androgenowej (ADT). W terapii raka gruczołu krokowego, szczególnie w postaciach hormonowrażliwych z przerzutami (mHSPC) oraz opornych na kastrację (mCRPC), octan abirateronu stosowany w dawce 1000 mg/dobę w skojarzeniu z prednizonem 5 mg/dobę wykazuje znaczną skuteczność kliniczną. W badaniu 3011 u pacjentów z mHSPC wysokiego ryzyka mediana przeżycia bez progresji radiograficznej (rPFS) wyniosła 33,02 miesiąca w grupie leczonej abirateronem w porównaniu do 14,78 miesiąca w grupie placebo (HR=0,466; p<0,0001), a mediana przeżycia całkowitego (OS) wyniosła odpowiednio 53,3 vs 36,5 miesiąca (HR=0,66; p<0,0001). Wyniki te potwierdzają istotne zmniejszenie ryzyka progresji i zgonu o 54% i 34% odpowiednio.
abirateron, biomarker, chemioterapia cytotoksyczna, enzym CYP17, hormonowrażliwy rak gruczołu krokowego z przerzutami, inhibitor biosyntezy androgenów, mediana przeżycia całkowitego, mineralokortykosteroid, octan abirateronu, oporny na kastrację rak gruczołu krokowego z przerzutami, progresja radiograficzna, prostatyczny antygen swoisty, przerzuty do mózgu, przeżycie bez progresji radiograficznej, przeżycie całkowite, rak gruczołu krokowego, skala BPI-SF, skala Gleasona, stężenie testosteronu, zdarzenie związane z kośćcem