osmolalność roztworu

Osmolalność roztworu to miara stężenia cząstek (cząsteczek, jonów) rozpuszczonych w 1 kg rozpuszczalnika (zwykle wody), wyrażana w miliosmolach na kilogram (mOsm/kg). Jest kluczowym parametrem w ocenie równowagi wodnej i elektrolitowej organizmu, szczególnie istotnym w praktyce klinicznej przy ocenie zaburzeń gospodarki wodno-elektrolitowej.

Prawidłowa osmolalność osocza mieści się w zakresie 275-295 mOsm/kg i jest ściśle regulowana przez układ hormonalny, głównie przez wazopresyne (ADH) i mechanizm pragnienia. Odchylenia od normy mogą wskazywać na różne stany patologiczne – hipoosmolalność (<275 mOsm/kg) sugeruje nadmierne rozcieńczenie płynów ustrojowych (np. w hiponatremii), zaś hiperosmolalność (>295 mOsm/kg) wskazuje na odwodnienie lub stany hiperglikemiczne.

W praktyce klinicznej osmolalność można mierzyć bezpośrednio (oznaczenie laboratoryjne) lub obliczać ze wzoru uwzględniającego stężenie głównych osmolitów osocza: sodu, glukozy i mocznika. Ocena osmolalności jest niezbędna przy doborze płynów infuzyjnych, monitorowaniu leczenia zaburzeń elektrolitowych, diagnostyce hiponatremii, ocenie stopnia odwodnienia oraz kontroli leczenia pacjentów z cukrzycową kwasicą ketonową i stanami hiperglikemicznymi.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl