przestrzeń nadtwardówkowa
Przestrzeń nadtwardówkowa (łac. spatium epidurale, ang. epidural space) to anatomiczna przestrzeń znajdująca się między oponą twardą a kręgosłupem. Jest to potencjalna przestrzeń wypełniona tkanką tłuszczową, luźną tkanką łączną, naczyniami krwionośnymi (w tym splotem żylnym Batsona) oraz korzeniami nerwowymi.
W praktyce klinicznej przestrzeń nadtwardówkowa ma szczególne znaczenie podczas znieczulenia zewnątrzoponowego (epiduralnego), które polega na podaniu leków znieczulających miejscowo do tej przestrzeni. Technika ta jest szeroko stosowana w anestezjologii, zwłaszcza w położnictwie podczas porodu, w zabiegach chirurgicznych dolnej części ciała oraz w leczeniu bólu przewlekłego.
Patologie związane z przestrzenią nadtwardówkową obejmują krwiaki nadtwardówkowe (epidural hematoma), które mogą powstawać w wyniku urazów lub jako powikłanie zabiegów inwazyjnych, oraz ropnie nadtwardówkowe, będące poważnym powikłaniem infekcyjnym. Obydwa stany stanowią zagrożenie dla zdrowia pacjenta z uwagi na możliwość ucisku na rdzeń kręgowy lub korzenie nerwowe, co może prowadzić do deficytów neurologicznych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Ampres 10 mg/ml
Lek Ampres zawiera chloroprokainę chlorowodorek w stężeniu 10 mg/ml, dostępny w formie roztworu do wstrzykiwań. Po podaniu dooponowym wykazuje niskie stężenie w osoczu, co minimalizuje ryzyko działań ogólnoustrojowych. Chloroprokaina jest szybko metabolizowana w osoczu przez pseudocholinesterazę, z okresem półtrwania in vitro wynoszącym 21 ± 2 s u mężczyzn, 25 ± 1 s u kobiet oraz 43 ± 2 s u noworodków, natomiast in vivo u kobiet okres półtrwania wynosi 1,6–3,1 min. Metabolity – ß-dietyloaminoetanol oraz kwas 2-chloro-4-aminobenzoesowy – są wydalane przez nerki. U pacjentów z niedoborem pseudocholinesterazy metabolizm chloroprokainy może być spowolniony, jednak maksymalne stężenia w osoczu pozostają niskie po podaniu dooponowym.
chloroprokainy chlorowodorek, dyfuzja, hydroliza wiązania estrowego, in vitro, in vivo, kwas 2-chloro-4-aminobenzoesowy, niedobór cholinesterazy, niedobór pseudocholinesterazy, osmolalność, płyn mózgowo-rdzeniowy, podanie dooponowe, przestrzeń nadtwardówkowa, przestrzeń oponowa, przestrzeń podpajęczynówkowa, pseudocholinesteraza, roztwór do wstrzykiwań, sulfonamid, wchłanianie naczyniowe, wstrzyknięcie dooponowe - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Lidocaine 1% Fresenius Kabi 10 mg/ml
Lidocaine Fresenius Kabi to roztwór chlorowodorku lidokainy dostępny w stężeniach 1% (10 mg/ml) oraz 2% (20 mg/ml), stosowany do znieczulenia miejscowego w różnych technikach, takich jak znieczulenie nasiękowe, regionalne, nadtwardówkowe, krzyżowe oraz stomatologiczne. Preparat może być podawany samodzielnie lub w połączeniu z adrenaliną, która poprzez obkurczenie naczyń krwionośnych wydłuża czas działania lidokainy i zmniejsza ryzyko krwawienia. Dostępne objętości roztworu wahają się od 1 ml do 20 ml, co pozwala na dostosowanie dawki do rodzaju zabiegu, wielkości obszaru znieczulenia oraz indywidualnej wrażliwości pacjenta. Zawartość lidokainy w poszczególnych objętościach wynosi od 8,11 mg do 324,4 mg substancji czynnej.
adrenalina, blokada korzeni nerwowych, blokada nerwów, chlorowodorek lidokainy, dieta niskosodowa, epinefryna, obkurczenie naczyń krwionośnych, osmolarność, przestrzeń nadtwardówkowa, przestrzeń zewnątrzoponowa, rozwór krzyżowy, zahamowanie przewodnictwa nerwowego, znieczulenie krzyżowe, znieczulenie miejscowe, znieczulenie nadtwardówkowe, znieczulenie nasiękowe, znieczulenie regionalne, znieczulenie stomatologiczne - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Lidocaine Grindeks 20 mg/ml
Lidocaine Grindeks to roztwór do wstrzykiwań o stężeniu 20 mg/ml, zawierający chlorowodorek lidokainy, przeznaczony wyłącznie dla pacjentów dorosłych. Każda ampułka o pojemności 5 ml zawiera 100 mg substancji czynnej. Lek jest wskazany do stosowania w różnych technikach znieczulenia miejscowego i regionalnego, takich jak dożylne znieczulenie miejscowe, znieczulenie nasiękowe, blokady nerwów oraz znieczulenie nadtwardówkowe (epiduralne). Preparat charakteryzuje się pH w zakresie 5,0-7,0 oraz osmolalnością 0,310-0,340 Osmol/kg, co zapewnia dobrą kompatybilność z tkankami. Produkt występuje jako klarowny, bezbarwny lub jasnożółty płyn bez widocznych cząstek.
blokada nerwu, blokada przewodnictwa nerwowego, chlorowodorek lidokainy, korzeń nerwowy, lek znieczulający miejscowo, lidokaina, powikłanie oddechowe, powikłanie sercowo-naczyniowe, przestrzeń nadtwardówkowa, roztwór do wstrzykiwań, środek znieczulenia miejscowego, znieczulenie dożylne, znieczulenie nadtwardówkowe, znieczulenie nasiękowe, znieczulenie regionalne - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Solu-Medrol 125 mg
Bursztynian metyloprednizolonu w preparacie Solu-Medrol jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na metyloprednizolon lub substancje pomocnicze, a także u osób z układowymi zakażeniami grzybiczymi ze względu na ryzyko immunosupresji i pogorszenia stanu klinicznego. Szczególną uwagę należy zwrócić na obecność alkoholu benzylowego w dawkach 500 mg (70,2 mg w 7,8 ml, 9 mg/ml) i 1000 mg (140,4 mg w 15,6 ml, 9 mg/ml) oraz sodu (odpowiednio 58,3 mg i 116,8 mg w fiolce), co stanowi istotne ograniczenie u wcześniaków, noworodków oraz pacjentów z przeciwwskazaniami do tych substancji. Ponadto, preparat jest przeciwwskazany do podawania dooponowego i nadtwardówkowego ze względu na ryzyko poważnych powikłań neurologicznych.
alkohol benzylowy, bursztynian metyloprednizolonu, dawka kortykosteroidów, działanie immunosupresyjne, działanie immunosupresyjne glikokortykosteroidów, metyloprednizolon, nadwrażliwość na metyloprednizolon, podanie dooponowe, podanie nadtwardówkowe, powikłanie neurologiczne, przestrzeń nadtwardówkowa, przestrzeń podpajęczynówkowa, roztwór do wstrzykiwań, sól sodowa bursztynianu, SOLU-MEDROL, szczepionka żywa atenuowana, wcześniak i noworodek, zakażenie grzybicze układowe, zakażenie szczepionkowe - Leksykon substancji czynnych
Chloroprokaina – Właściwości farmakokinetyczne
Chloroprokaina, zawarta w preparacie Ampres (10 mg/ml), wykazuje specyficzne właściwości farmakokinetyczne, które wpływają na jej działanie po podaniu dooponowym. Substancja ta ulega szybkiemu rozkładowi w osoczu krwi przez enzym pseudocholinesterazę, z okresem półtrwania in vitro wynoszącym 21 ± 2 sekundy u mężczyzn, 25 ± 1 sekundę u kobiet oraz 43 ± 2 sekundy u noworodków. W warunkach in vivo u kobiet okres półtrwania chloroprokainy w osoczu wynosi od 1,6 do 3,1 minuty. Po podaniu dooponowym stężenie chloroprokainy w osoczu pozostaje na niskim poziomie, co ogranicza ekspozycję ogólnoustrojową i zwiększa bezpieczeństwo stosowania. Metabolity chloroprokainy, ß-dietyloaminoetanol oraz kwas 2-chloro-4-aminobenzoesowy, są wydalane przez nerki, a ich obecność może wpływać na interakcje farmakologiczne, np. hamowanie sulfonamidów.
Ampres, chloroprokaina, chlorowodorek chloroprokainy, dietyloaminoetanol, ekspozycja ogólnoustrojowa, hydroliza enzymatyczna, kwas 2-chloro-4-aminobenzoesowy, niedobór cholinesterazy, niedobór pseudocholinesterazy, okres półtrwania, osmolalność, płyn mózgowo-rdzeniowy, podanie dooponowe, przestrzeń nadtwardówkowa, przestrzeń oponowa, pseudocholinesteraza, środek znieczulający miejscowo, sulfonamidy, wchłanianie naczyniowe, wiązanie estrowe, wstrzyknięcie dooponowe - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Lidocaine Accord 10 mg/ml
Lidocaine Accord, dostępny w stężeniach 10 mg/ml oraz 20 mg/ml jako roztwór do wstrzykiwań, jest przeznaczony do stosowania wyłącznie przez lekarzy z doświadczeniem w znieczuleniu miejscowym i resuscytacji. Maksymalna pojedyncza dawka nie powinna przekraczać 400 mg, a dawkowanie musi być indywidualnie dostosowane do masy ciała, wieku oraz stanu klinicznego pacjenta. Dla dorosłych o masie około 70 kg dawki wahają się w zależności od rodzaju znieczulenia i procedury, np. znieczulenie nasiękowe małych procedur wymaga 20-100 mg (2-10 ml 10 mg/ml), a znieczulenie nadtwardówkowe lędźwiowe 250-400 mg (25-40 ml 10 mg/ml lub 12,5-20 ml 20 mg/ml). U dzieci dawka zwykle wynosi 20-30 mg, z możliwością obliczenia według wzoru: masa ciała (kg) × 1,33, nie przekraczając 5 mg/kg. Nie zaleca się stosowania u noworodków ze względu na brak określonych bezpiecznych stężeń w osoczu.
blokada nerwów, dożylne znieczulenie miejscowe, drgawka, działanie znieczulające, lidokaina, lidokainy chlorowodorek, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objawy toksyczności, opaska uciskowa, przestrzeń nadtwardówkowa, resuscytacja, zaburzenie rytmu serca, znieczulenie krzyżowe, znieczulenie lędźwiowe, znieczulenie miejscowe, znieczulenie nadtwardówkowe, znieczulenie nasiękowe - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Solu-Medrol 1000 mg
Metyloprednizolon w postaci soli sodowej bursztynianu (Solu-Medrol) jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, zwłaszcza w preparatach o dawkach 500 mg i 1000 mg, które zawierają odpowiednio 70,2 mg i 140,4 mg alkoholu benzylowego oraz 58,3 mg i 116,8 mg sodu. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest obecność układowych zakażeń grzybiczych, ze względu na ryzyko szybkiej progresji infekcji i powikłań zagrażających życiu. Ponadto, podanie dooponowe i nadtwardówkowe jest zakazane z powodu ryzyka poważnych powikłań neurologicznych, takich jak uszkodzenie rdzenia kręgowego. Preparaty o wyższych dawkach są przeciwwskazane u wcześniaków i noworodków ze względu na toksyczność alkoholu benzylowego, a także wymagają ostrożności u pacjentów z niewydolnością nerek i serca z uwagi na zwiększoną zawartość sodu.
alkohol benzylowy, choroba nerek, choroba serca, działanie immunosupresyjne, funkcja motoryczna, glikokortykosteroid, immunosupresja, infekcja grzybicza, kortykosteroid, metyloprednizolon, nadwrażliwość na metyloprednizolon, niewydolność nerek, niewydolność serca, odpowiedź immunologiczna, podanie dooponowe, podanie nadtwardówkowe, powikłanie neurologiczne, przestrzeń nadtwardówkowa, przestrzeń podpajęczynówkowa, reakcja nadwrażliwości, substancja pomocnicza, szczepionka żywa, szczepionka żywa atenuowana, uszkodzenie rdzenia kręgowego, zaburzenie czucia, zakażenie grzybicze - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Lidocaine Accord 10 mg/ml
Lidocaine Accord to roztwór do wstrzykiwań zawierający chlorowodorek lidokainy w stężeniach 10 mg/ml oraz 20 mg/ml, stosowany w różnych technikach znieczulenia miejscowego, takich jak znieczulenie nasiękowe, dożylne, blokada nerwów oraz znieczulenie nadtwardówkowe. Preparat dostępny jest w fiołkach o objętościach od 2 ml do 20 ml, co umożliwia precyzyjne dostosowanie dawki do rodzaju zabiegu i potrzeb pacjenta. Roztwór charakteryzuje się pH 4,0-5,5 oraz osmolalnością 270-320 mOsmol/kg H₂O, a także zawiera niewielkie ilości sodu: około 0,118 mmola/ml w stężeniu 10 mg/ml oraz 0,082 mmola/ml w stężeniu 20 mg/ml, co należy uwzględnić u pacjentów z ograniczeniami sodowymi.
blokada nerwów, chlorowodorek lidokainy, dożylne znieczulenie miejscowe, dysfagia, działanie niepożądane, Lidocaine Accord, medycyna ratunkowa, osmolalność roztworu, pH roztworu, populacja pediatryczna, przestrzeń nadtwardówkowa, przewodnictwo nerwowe, roztwór do wstrzykiwań, splot nerwowy, zabieg stomatologiczny, znieczulenie miejscowe, znieczulenie nadtwardówkowe, znieczulenie nasiękowe - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Lidocaine Accord 20 mg/ml
Lidocaine Accord to roztwór do wstrzykiwań zawierający chlorowodorek lidokainy w stężeniach 10 mg/ml oraz 20 mg/ml, stosowany do znieczulenia miejscowego w różnych technikach, takich jak znieczulenie nasiękowe, dożylne, blokada nerwów oraz znieczulenie nadtwardówkowe. Preparat 10 mg/ml jest dopuszczony do stosowania u dorosłych i dzieci powyżej 1. roku życia, dostępny w fiolkach o pojemnościach 2 ml (20 mg), 5 ml (50 mg), 10 ml (100 mg) i 20 ml (200 mg). Natomiast stężenie 20 mg/ml przeznaczone jest wyłącznie dla dorosłych, w fiolkach 2 ml (40 mg), 5 ml (100 mg), 10 ml (200 mg) i 20 ml (400 mg). Roztwory cechują się pH 4,0-5,5 oraz osmolalnością 270-320 mOsmol/kg H₂O, a zawartość sodu wynosi około 0,118 mmola/ml dla 10 mg/ml i 0,082 mmola/ml dla 20 mg/ml.
blokada nerwów, blokada przewodnictwa nerwowego, chlorowodorek lidokainy, dawkowanie, dożylne znieczulenie miejscowe, głębokość znieczulenia, lidokaina, osmolalność roztworu, pacjent pediatryczny, pH roztworu, przestrzeń nadtwardówkowa, znieczulenie miejscowe, znieczulenie nadtwardówkowe, znieczulenie nasiękowe