Właściwości farmakokinetyczne produktu leczniczego Lidocaine Accord

Produkt leczniczy Lidocaine Accord, dostępny w postaci roztworu do wstrzykiwań w stężeniach 10 mg/ml oraz 20 mg/ml, charakteryzuje się specyficznymi właściwościami farmakokinetycznymi, które determinują jego zachowanie w organizmie po podaniu. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące procesów wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i eliminacji tego produktu leczniczego.¹

Wchłanianie

Szybkość wchłaniania lidokainy jest uzależniona od trzech głównych czynników: wielkości zastosowanej dawki, wybranej drogi podania oraz perfuzji w miejscu podania leku. Istotne jest zróżnicowanie stężeń leku w osoczu w zależności od miejsca aplikacji:²

• Blokada nerwów międzyżebrowych – prowadzi do najwyższego stężenia lidokainy w osoczu, wynoszącego około 1,5 μg/ml na każde 100 mg wstrzykniętego leku
• Wstrzyknięcie podskórne w obrębie brzucha – skutkuje najniższym stężeniem w osoczu, osiągającym około 0,5 μg/ml na każde 100 mg wstrzykniętego leku

Wchłanianie lidokainy z przestrzeni nadtwardówkowej charakteryzuje się szczególną kinetyką. Jest ono całkowite i przebiega dwufazowo, z odrębnymi okresami półtrwania wynoszącymi odpowiednio około 9,3 minuty oraz 82 minuty. Powolne wchłanianie stanowi czynnik limitujący czas eliminacji lidokainy, co wyjaśnia jej wolniejszą eliminację po wstrzyknięciu nadtwardówkowym w porównaniu do podania dożylnego.³

Dystrybucja

Po wchłonięciu do krwiobiegu, lidokaina ulega dystrybucji w organizmie. Objętość dystrybucji lidokainy w stanie równowagi wynosi 91 litrów. Lek w znacznym stopniu wiąże się z białkami osocza, głównie z kwasem alfa-1-glikoproteinowym, a stopień tego wiązania wynosi 65%.⁴

Lidokaina wykazuje zdolność do przenikania przez barierę łożyskową. U płodu stężenie niezwiązanej lidokainy we krwi jest identyczne jak w organizmie matki. Należy jednak zaznaczyć, że całkowite stężenie leku w osoczu płodu jest niższe niż u matki, co wynika z mniejszego stopnia wiązania z białkami osocza u płodu.⁵

Metabolizm

Lidokaina podlega intensywnemu metabolizmowi, który zachodzi głównie w wątrobie. Podstawowym szlakiem metabolicznym jest dealkilacja do monoetyloglicynoksylidydu (MEGX), reakcja katalizowana przez enzymy cytochromu P450, konkretnie izoenzymy CYP1A2 oraz CYP3A4.⁶

Metabolizm lidokainy przebiega w kilku etapach:⁷

1. Przekształcenie lidokainy do MEGX przy udziale CYP1A2 i CYP3A4
2. Metabolizm MEGX prowadzi do powstania dwóch związków:
   • 2,6-dimetyloaniliny
   • ksylidydu glicyny (GX)
3. Dalsza transformacja 2,6-dimetyloaniliny przy udziale enzymu CYP2A6 do 4-hydroksy-2,6-dimetyloaniliny – głównego metabolitu wydalanego z moczem (80% wydalania) w postaci koniugatu

Istotne jest, że metabolit MEGX występuje w osoczu w stężeniach porównywalnych z lidokainą i podobnie jak związek macierzysty wykazuje działanie prodrgawkowe. Natomiast metabolit GX nie wykazuje takiej aktywności farmakologicznej.⁸

Eliminacja

Szybkość eliminacji lidokainy i jej głównego metabolitu MEGX po podaniu dożylnym wynosi odpowiednio 1,5-2 godzin dla lidokainy oraz 2,5 godziny dla MEGX.⁹

Wpływ czynników fizjologicznych i patologicznych

Ze względu na istotną rolę wątroby w metabolizmie lidokainy, farmakokinetyka tego leku wykazuje silną zależność od stanu funkcjonalnego wątroby:¹⁰

• U pacjentów z niewydolnością wątroby okres półtrwania lidokainy może ulec wydłużeniu nawet dwukrotnie, co ma istotne implikacje kliniczne i może wymagać modyfikacji dawkowania

Wpływ funkcji nerek na farmakokinetykę lidokainy nie jest bezpośredni, jednak ma znaczenie dla metabolitów leku:¹¹

• Niewydolność nerek nie wpływa istotnie na kinetykę samej lidokainy, może jednak prowadzić do kumulacji jej metabolitów we krwi, co również może mieć znaczenie kliniczne przy długotrwałym stosowaniu leku lub przy stosowaniu wyższych dawek