Przedawkowanie
Lidocaine Accord 10 mg/ml

Przedawkowanie leku – Lidocaine Accord

Przedawkowanie chlorowodorku lidokainy może prowadzić do poważnych powikłań zdrowotnych, a w skrajnych przypadkach nawet do śmierci. Objawy przedawkowania mogą wystąpić natychmiastowo po wstrzyknięciu dożylnym (w ciągu kilku sekund lub minut) lub z opóźnieniem (15-60 minut po wstrzyknięciu) wskutek stopniowego narastania stężenia leku we krwi. W przypadku zaobserwowania objawów zatrucia ogólnoustrojowego, należy bezzwłocznie przerwać podawanie leku.¹

Toksyczne dawki lidokainy

Stopień toksyczności lidokainy zależy od drogi podania, wieku pacjenta oraz dawki. Poniżej przedstawiono przykłady przypadków toksycznego działania leku z uwzględnieniem dawek:²

Podanie doustne

Toksyczność lidokainy po podaniu doustnym jest zróżnicowana i zależy od dawki oraz wieku pacjenta. Dawki poniżej 50 mg wydają się nie stanowić ryzyka dla małych dzieci, natomiast dawki powyżej tej wartości mogą prowadzić do różnych stopni zatrucia. Dla osób dorosłych dawka 600 mg ma działanie zmniejszające ból, a 2 g może spowodować umiarkowane zatrucie.³

Podanie pozajelitowe

Podanie lidokainy drogą pozajelitową może prowadzić do szybkiego rozwoju objawów toksycznych. U niemowląt już 50 mg podane dożylnie może wywołać bardzo ciężkie zatrucie. U osób dorosłych dawki 200-400 mg podane miejscowo poprzez infiltrację mogą prowadzić do ciężkiego zatrucia, a 1 g podany dożylnie może wywołać bardzo ciężkie zatrucie.⁴

Podanie miejscowe

Również aplikacja miejscowa lidokainy, zwłaszcza na uszkodzoną skórę, może prowadzić do zatrucia. Udokumentowano przypadki, gdy dawki 8,6-17,2 mg/kg zastosowane do ran po oparzeniach skóry u młodych dzieci powodowały ciężkie zatrucie.⁵

Objawy przedawkowania

Przedawkowanie lidokainy charakteryzuje się sekwencyjnym występowaniem objawów, począwszy od pobudzenia ośrodkowego układu nerwowego, po którym następuje jego zahamowanie. W przypadku wysokich dawek, szybkie wystąpienie drgawek może być pierwszym objawem zatrucia. Objawy toksyczności lidokainy rozwijają się progresywnie i obejmują zarówno układ nerwowy, jak i sercowo-naczyniowy.⁶

Progresja objawów zatrucia lidokainą zazwyczaj rozpoczyna się od niewielkich objawów neurologicznych, takich jak uczucie zmęczenia i zawroty głowy, które mogą nasilać się do poważnych manifestacji, w tym drgawek i zatrzymania oddechu. Równolegle mogą rozwijać się zaburzenia ze strony układu sercowo-naczyniowego, które przy dużych dawkach mogą prowadzić do zagrażających życiu arytmii i niewydolności krążenia.⁷

Postępowanie w przedawkowaniu

Leczenie przedawkowania lidokainy wymaga natychmiastowego działania i powinno być prowadzone zgodnie z zasadami postępowania w ostrych zatruciach, z uwzględnieniem specyfiki leku. W zależności od drogi podania, stosuje się różne metody terapeutyczne:⁸

Postępowanie ogólne

W przypadku przedawkowania lidokainy kluczowe jest natychmiastowe zapewnienie właściwego krążenia i oddychania oraz kontrola drgawek. Należy podać tlen i stosować wspomaganie wentylacji, jeśli jest to konieczne. Utrzymanie krążenia wymaga często interwencji farmakologicznej.⁹

1. Przedawkowanie doustne:
   • Zastosowanie węgla aktywowanego
   • Unikanie prowokowania wymiotów (ryzyko znieczulenia śluzówki i drgawek)
   • Płukanie żołądka tylko po intubacji dotchawiczej, gdy jest to bezwzględnie konieczne
2. Wsparcie układu oddechowego:
   • Podanie tlenu
   • Wspomaganie wentylacji w razie potrzeby
3. Stabilizacja układu krążenia:
   • Wlew dożylny płynów
   • Podanie dobutaminy
   • W razie potrzeby noradrenalina (początkowa dawka 0,05 μg/kg mc./min, zwiększana o 0,05 μg/kg mc./min co 10 minut)
   • Stały monitoring hemodynamiczny w ciężkich przypadkach
   • Możliwe zastosowanie efedryny
4. Kontrola drgawek:
   • Dożylne podanie diazepamu
   • Alternatywnie tiopental sodowy
   • Uwaga: leki przeciwdrgawkowe mogą powodować depresję oddechową i krążeniową
5. Leczenie bradykardii:
   • Zastosowanie atropiny
6. Zatrzymanie akcji serca:
   • Standardowe procedury resuscytacyjne

Należy pamiętać, że dializa nie jest skuteczna w przypadkach ostrego przedawkowania lidokainy. W sytuacjach zatrzymania krążenia należy stosować standardowe procedury resuscytacyjne zgodne z aktualnie obowiązującymi wytycznymi.¹⁰

Monitorowanie stanu pacjenta powinno być kontynuowane przez co najmniej 24 godziny po ustąpieniu objawów zatrucia ze względu na możliwość nawrotu objawów toksycznych przy metabolizowaniu lidokainy. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, które mogą wpływać na metabolizm leku i przedłużać jego działanie toksyczne.