plama soczewicowata
Plama soczewicowata (łac. lentigo) to łagodna zmiana skórna, charakteryzująca się ograniczonym, płaskim przebarwieniem o zabarwieniu od jasnobrązowego do ciemnobrązowego. Występuje najczęściej na obszarach skóry narażonych na działanie promieni słonecznych, takich jak twarz, dekolt, grzbiety dłoni i przedramiona.
Patogeneza plam soczewicowatych wiąże się ze zwiększoną aktywnością melanocytów w warstwie podstawnej naskórka, co prowadzi do nadmiernej produkcji melaniny. W przeciwieństwie do piegów, plamy soczewicowate nie bledną zimą i mogą pojawiać się zarówno pod wpływem ekspozycji na promieniowanie UV (lentigo solaris), jak i jako element procesu starzenia (lentigo senilis).
Klinicznie wyróżnia się kilka typów plam soczewicowatych, w tym plamy posłoneczne, plamy starcze oraz plamy typu PUVA, występujące po fotochemioterapii. Diagnostyka różnicowa obejmuje znamiona melanocytowe, plamy café-au-lait oraz wczesne stadium czerniaka złośliwego (lentigo maligna), dlatego zmiany budzące wątpliwości powinny być konsultowane dermatologicznie.
Leczenie plam soczewicowatych obejmuje krioterapię, laseroterapię, peelingi chemiczne oraz miejscowe stosowanie preparatów wybielających zawierających hydrochinon, kwas azelainowy lub retinoidy. Profilaktyka polega na ograniczeniu ekspozycji na promieniowanie UV oraz stosowaniu kremów z filtrem przeciwsłonecznym.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Albinizm – Objawy
Albinizm to grupa genetycznych zaburzeń charakteryzujących się zmniejszoną lub całkowitym brakiem produkcji melaniny, co prowadzi do jasnej skóry, włosów i oczu oraz licznych problemów okulistycznych. Wyróżnia się kilka typów albinizmu oczno-skórnego (OCA 1-4) oraz albinizm oczny, różniących się stopniem pigmentacji i nasilenia zaburzeń widzenia. Typ 1 cechuje się białą skórą, białymi włosami i jasnymi tęczówkami, z ostrością widzenia często ≤20/200, natomiast typ 3 ma łagodniejsze objawy i pigmentację czerwonobrązową. Albinizm oczny objawia się normalną pigmentacją skóry i włosów, ale redukcją pigmentu w tęczówce i siatkówce, z ostrością widzenia w zakresie 20/60 do 20/400. Charakterystyczne objawy okulistyczne to oczopląs, zez, astygmatyzm, fotofobia oraz nieprawidłowy rozwój siatkówki i przekazywania sygnałów nerwowych, co skutkuje obniżoną ostrością widzenia i słabym postrzeganiem głębi.
albinizm oczno-skórny, albinizm oczno-skórny typu 1, albinizm oczno-skórny typu 2, albinizm oczno-skórny typu 3, albinizm oczno-skórny typu 4, albinizm oczny, astygmatyzm, błąd refrakcji, czerniak, dalekowzroczność, fotofobia, krótkowzroczność, melanina, nadwrażliwość na światło, nerw wzrokowy, niewyraźne widzenie, nowotwór skóry, oczopląs, oparzenie słoneczne, ostrość widzenia, plama soczewicowata, rak kolczystokomórkowy, siatkówka, ślepota prawna, tęczówka, zapalenie jelit, zespół Chediaka-Higashiego, zespół Hermansky’ego-Pudlaka, zez - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Voriconazol Polpharma
Voriconazol Polpharma wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania, zwłaszcza u pacjentów z nadwrażliwością na azole oraz z ryzykiem wydłużenia odstępu QTc, co może prowadzić do torsades de pointes. Ryzyko to jest zwiększone u osób z kardiomiopatią, hipokaliemią, bradykardią, arytmiami oraz przy jednoczesnym stosowaniu leków wydłużających QTc. Monitorowanie elektrolitów i czynności wątroby (AspAT, AlAT) jest niezbędne, szczególnie w pierwszym miesiącu terapii, z częstotliwością co najmniej raz w tygodniu, a następnie co miesiąc, jeśli wyniki są stabilne. W przypadku istotnego wzrostu enzymów wątrobowych należy rozważyć przerwanie leczenia. Długotrwała terapia powyżej 180 dni wymaga oceny stosunku korzyści do ryzyka, ze względu na ryzyko raka kolczystokomórkowego skóry oraz innych powikłań, takich jak fototoksyczność, ciężkie reakcje skórne (ZSJ, TEN, DRESS) oraz odwracalna niedoczynność nadnerczy, szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu kortykosteroidów.
brak laktazy, cholestaza, choroba Bowena, dziedziczna nietolerancja galaktozy, fotostarzenie skóry, hamowanie steroidogenezy, hipokaliemia, kardiomiopatia, monitorowanie czynności wątroby, nadwrażliwość na azole, niedoczynność nadnerczy, nowotwór układu krwiotwórczego, ostre zaburzenie czynności nerek, ostre zapalenie trzustki, piorunująca niewydolność wątroby, plama soczewicowata, przeszczepienie macierzystych komórek krwiotwórczych, rak kolczystokomórkowy skóry, reakcja fototoksyczna, reakcja polekowa z eozynofilią, tarcza zastoinowa, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, torsades de pointes, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenie wchłaniania, zapalenie naczyniówki, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie okostnej, zapalenie wątroby, zespół Cushinga, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Voriconazole Sandoz
Voriconazole Sandoz wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania, zwłaszcza u pacjentów z nadwrażliwością na azole oraz u osób z czynnikami ryzyka wydłużenia odstępu QTc, takimi jak wcześniejsza chemioterapia kardiotoksyczna, kardiomiopatia, hipokaliemia czy jednoczesne stosowanie leków wydłużających QTc. Terapia dożylna nie powinna przekraczać 6 miesięcy ze względu na ryzyko działań niepożądanych, w tym ciężkich reakcji wątrobowych (zapalenie wątroby, cholestaza, niewydolność wątroby) oraz reakcji fototoksycznych i ryzyka raka kolczystokomórkowego skóry. Monitorowanie czynności wątroby (AspAT, AlAT) jest konieczne co najmniej raz w tygodniu w pierwszym miesiącu, a następnie co miesiąc, a także kontrola elektrolitów (K+, Mg2+, Ca2+) przed i w trakcie leczenia. U dzieci powyżej 2 lat biodostępność doustna może być ograniczona, co wskazuje na konieczność podawania dożylnego w przypadku zaburzeń wchłaniania lub niskiej masy ciała.
aktywność amylazy, arytmia objawowa, bradykardia zatokowa, cholestaza, choroba Bowena, enzym wątrobowy, enzymy wątrobowe, fosfataza zasadowa, fotostarzenie skóry, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, kardiomiopatia, lipaza w surowicy, monitorowanie oddychania, niedoczynność nadnerczy, niewyraźne widzenie, nowotwór układu krwiotwórczego, ostra niewydolność nerek, ostre zapalenie trzustki, osutka polekowa z eozynofilią i objawami układowymi, piorunująca niewydolność wątroby, plama soczewicowata, pseudoporfiria, rak kolczystokomórkowy skóry, reakcja fototoksyczna, rogowacenie słoneczne, stężenie kreatyniny, tarcza zastoinowa, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie wchłaniania, zapalenie błony naczyniowej, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie okostnej, zapalenie wątroby, zespół Cushinga, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon chorób i schorzeń
Plamy starcze (plamy wątrobowe) – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Plamy starcze (solar lentigines) to płaskie, hiperpigmentowane zmiany skórne o barwie od jasnobrązowej do czarnej, lokalizujące się głównie na obszarach eksponowanych na promieniowanie UV, takich jak twarz, dłonie, ramiona i barki. Zmiany te charakteryzują się około 2-krotnie zwiększoną zawartością melaniny w porównaniu do otaczającej skóry, co wynika raczej ze zmniejszonego usuwania melaniny niż z jej nadprodukcji. Ekspresja keratyn 5 i 10 jest podwyższona, co wpływa na proliferację keratynocytów podstawnych i spowolnione złuszczanie naskórka, prowadząc do charakterystycznej morfologii plam. Genetyczne predyspozycje związane z genami IRF4, MC1R, ASIP i BNC2 wpływają na ich powstawanie niezależnie od szlaku biosyntezy melaniny. Plamy starcze są trwałe, mogą blednąć, ale zwykle nie znikają całkowicie, a ich obecność wskazuje na znaczną ekspozycję na UV i podwyższone ryzyko fotouszkodzeń oraz nowotworów skóry.
biopsja skóry, biosynteza melaniny, błona podstawna, czerniak, dermatolog, fotoprotekcja, gen IRF4, hiperpigmentacja, keratynocyt podstawny, kontrola dermatologiczna, melanina, melanocyt, pigmentacja skóry, plama słoneczna, plama soczewicowata, plama starcza, plama wątrobowa, promieniowanie UV, rak skóry, rete ridges, solar lentigines