płynna żelatyna
Płynna żelatyna to preparat stosowany w medycynie jako środek hemostatyczny oraz substytut osocza. Jest produkowana z kolagenu pochodzenia zwierzęcego i po podaniu dożylnym działa jako plazmaekspander, zwiększając objętość krwi krążącej.
W praktyce klinicznej płynna żelatyna stosowana jest głównie w stanach hipowolemii, w trakcie zabiegów chirurgicznych z dużą utratą krwi oraz w leczeniu wstrząsu. Jej działanie polega na wiązaniu wody i zwiększaniu ciśnienia onkotycznego, co skutkuje przemieszczaniem płynu z przestrzeni pozanaczyniowej do łożyska naczyniowego.
Preparaty płynnej żelatyny charakteryzują się stosunkowo krótkim czasem działania (2-4 godziny), co wyróżnia je na tle innych koloidów. Są metabolizowane głównie przez nerki, a ich produkty rozpadu wydalane z moczem. Ze względu na potencjalne ryzyko reakcji alergicznych oraz wpływ na hemostazę, stosowanie płynnej żelatyny wymaga ostrożności, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami krzepnięcia.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Gelaspan –
Gelaspan to roztwór do infuzji zawierający 40,0 g/1000 ml zmodyfikowanej płynnej żelatyny oraz elektrolity (Na⁺ 151 mmol/l, Cl⁻ 103 mmol/l, K⁺ 4 mmol/l, Ca²⁺ 1 mmol/l, Mg²⁺ 1 mmol/l, octany 24 mmol/l). Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na żelatynę, galaktozo-α-1,3-galaktozę (alfa-gal) lub alergią na czerwone mięso, ze względu na ryzyko reakcji anafilaktycznych. Ponadto, Gelaspan nie powinien być stosowany u osób z hiperwolemią, przewodnieniem oraz ostrą zastoinową niewydolnością serca, gdyż może nasilać objawy przeciążenia płynami, prowadzić do dekompensacji krążenia i obrzęku płuc. Wskazane jest unikanie podawania u pacjentów z zaburzeniami elektrolitowymi, zwłaszcza hipernatremią, hiperkaliemią i hiperkalcemią, ze względu na potencjalne pogorszenie tych stanów.
3-galaktozę, alergia na czerwone mięso, dekompensacja krążenia, hiperkalcemia, hiperkaliemia, hipernatremia, hiperwolemia, marskość wątroby, nadwrażliwość na galaktozo-α-1, nadwrażliwość na żelatynę, niewydolność nerek, niewydolność oddechowa, objętość osocza, obrzęk obwodowy, obrzęk płuc, ostra zastoinowa niewydolność serca, parametry hemodynamiczne, płynna żelatyna, przewodnienie, reakcja anafilaktyczna, reakcja krzyżowa, retencja płynów, roztwór do infuzji, wodobrzusze, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej, zaburzenia hemostazy, zastój w krążeniu płucnym - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Geloplasma –
Geloplasma to preparat krwiozastępczy z grupy frakcji białek osocza (kod ATC: B05AA), zawierający modyfikowaną płynną żelatynę w roztworze jonowym o składzie elektrolitowym zbliżonym do naturalnego płynu pozakomórkowego (Na+ 150 mmol/l, K+ 5 mmol/l, Mg2+ 1,5 mmol/l, Cl- 100 mmol/l, mleczan 30 mmol/l, osmolalność 295 mOsm/kg, pH 5,8-7,0). Preparat umożliwia równoobjętościowe przywrócenie objętości krwi bez ryzyka przeciążenia układu krążenia, dzięki braku przenikania płynu śródmiąższowego do naczyń. Działa hemodylująco, zmniejszając lepkość krwi i poprawiając mikrokrążenie, co jest istotne w stanach zaburzeń perfuzji tkankowej. Geloplasma wspomaga również nawodnienie przestrzeni pozanaczyniowej oraz wyrównanie równowagi jonowej i kwasicy metabolicznej.
ciśnienie onkotyczne, diureza, dysfagia, działanie diuretyczne, farmakodynamika, farmakokinetyka, frakcja białek osocza, hemodylucja, homeostaza elektrolitowa, krew krążąca, krzepnięcie krwi, kwasica, lepkość krwi, masywny krwotok, naczynie włosowate, objętość krwi, perfuzja tkankowa, płynna żelatyna, powikłanie krwotoczne, preparat krwiozastępczy, przepływ naczyniowy, przestrzeń pozanaczyniowa, równowaga kwasowo-zasadowa, roztwór do infuzji, transfuzja krwi, zaburzenie mikrokrążenia, żelatyna bezwodna - Leksykon leków
Przedawkowanie – Geloplasma –
Przedawkowanie roztworu Geloplasma, zawierającego zmodyfikowaną płynną żelatynę, prowadzi do przeciążenia układu krążenia, co manifestuje się obniżeniem hematokrytu oraz rozcieńczeniem białek osocza, a także wzrostem ciśnienia w krążeniu płucnym. Te zmiany hemodynamiczne mogą skutkować rozwojem obrzęku płuc, objawiającego się dusznością, tachypnoe, hipoksemią oraz kaszlem z odkrztuszaniem pienistej wydzieliny. Przedawkowanie wiąże się również z ryzykiem zaburzeń elektrolitowych, wynikających z wysokiego stężenia jonów w roztworze: sodu (150 mmol/l), potasu (5 mmol/l), magnezu (1,5 mmol/l), chlorku (100 mmol/l) oraz mleczanu (30 mmol/l), co może prowadzić do dodatkowych powikłań metabolicznych i kwasowo-zasadowych.
albumina, białko osocza, ciśnienie żylne, diuretyk, gospodarka sodowa, gospodarka wodno-elektrolitowa, hematokryt, hemodylucja, hipoksemia, krążenie płucne, niewydolność krążenia, obrzęk płuc, płynna żelatyna, preparat krwiozastępczy, przeciążenie układu krążenia, roztwór do infuzji, sinica, środek moczopędny, stężenie elektrolitów, tachykardia, tachypnoe - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Gelaspan –
Produkt leczniczy Gelaspan, zawierający 40,0 g żelatyny zmodyfikowanej płynnej o średniej masie cząsteczkowej 26 500 daltonów oraz elektrolity w stężeniach zbliżonych do fizjologicznych (sód 151 mmol/l, potas 4 mmol/l, wapń 1 mmol/l, magnez 1 mmol/l, chlorki 103 mmol/l, octany 24 mmol/l), wymaga ostrożności przy stosowaniu u kobiet w wieku rozrodczym, w ciąży oraz podczas karmienia piersią. Dane kliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania w ciąży są ograniczone, a badania na zwierzętach nie dostarczają jednoznacznych wniosków. Istnieje ryzyko ciężkich reakcji anafilaktycznych lub anafilaktoidalnych, które mogą prowadzić do obniżenia ciśnienia krwi matki i negatywnie wpływać na płód. Z tego względu Gelaspan powinien być stosowany w ciąży wyłącznie w sytuacjach zagrożenia życia, po dokładnej ocenie stosunku korzyści do ryzyka oraz poinformowaniu pacjentki o potencjalnych zagrożeniach.
bezpieczeństwo farmakoterapii, elektrolity, gospodarka wodno-elektrolitowa, masa cząsteczkowa, mleko kobiece, obniżenie ciśnienia krwi, płynna żelatyna, produkt leczniczy, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, stężenie fizjologiczne, układ rozrodczy, zagrożenie życia, żelatyna zmodyfikowana płynna