Właściwości farmakodynamiczne
Geloplasma

Właściwości farmakodynamiczne leku Geloplasma

Geloplasma należy do grupy farmakoterapeutycznej określanej jako preparaty krwiozastępcze i frakcje białek osocza, z przypisanym kodem klasyfikacji anatomiczno-terapeutyczno-chemicznej (ATC): B05AA. Preparat ten stanowi modyfikowaną płynną żelatynę w roztworze jonowym, którego skład elektrolitu jest zbliżony do naturalnego płynu pozakomórkowego. ¹

Podstawowe działanie fizjologiczne

Lek ten umożliwia skuteczne przywrócenie objętości krwi w stosunku równoobjętościowym, bez jednoczesnego zwiększania objętości osocza na skutek przenikania płynu śródmiąższowego do naczyń. Taka właściwość pozwala na precyzyjne wyrównanie objętości krążenia bez ryzyka przeciążenia układu krążenia. ²

Dodatkowo, preparat powoduje hemodylucję, czyli rozcieńczenie krwi, co prowadzi do zmniejszenia jej lepkości, a w konsekwencji do poprawy mikrokrążenia. Efekt ten jest szczególnie istotny w stanach zaburzeń mikrokrążenia oraz w sytuacjach klinicznych wymagających poprawy perfuzji tkankowej. ³

Geloplasma umożliwia także ponowne nawodnienie przestrzeni pozanaczyniowej, co jest kluczowe w stanach odwodnienia obejmujących nie tylko przestrzeń wewnątrznaczyniową, ale również śródmiąższową. ⁴

Wpływ na równowagę kwasowo-zasadową

Roztwór Geloplasma aktywnie uczestniczy w przywracaniu równowagi jonowej organizmu oraz w wyrównywaniu kwasicy. Zawartość jonów w preparacie (sód: 150 mmol/l, potas: 5 mmol/l, magnez: 1,5 mmol/l, chlorek: 100 mmol/l, mleczan: 30 mmol/l) oraz całkowita osmolalność wynosząca 295 mOsm/kg przy pH 5,8-7,0 sprawiają, że lek może skutecznie wspomagać utrzymanie homeostazy elektrolitowej. ^{5 6}

Wpływ na funkcje nerkowe

Składnik aktywny preparatu – płynna żelatyna – wykazuje działanie diuretyczne, prowadząc do nieznacznego zwiększenia diurezy. Właściwość ta może być korzystna w przypadkach, gdy pożądane jest zwiększenie objętości wydalanego moczu, na przykład w celu eliminacji produktów przemiany materii czy toksyn. ⁷

Zastosowanie kliniczne w uzupełnianiu objętości krwi

Płynna żelatyna zawarta w preparacie Geloplasma może być stosowana samodzielnie, bez konieczności równoczesnego podawania transfuzji krwi, w przypadkach utraty krwi sięgającej 10-20% całkowitej objętości krwi krążącej. Stanowi również wartościowy substytut krwi w sytuacjach wymagających infuzji o ograniczonej objętości (około 500 ml). ⁸

Istotną zaletą preparatu jest brak interferencji z badaniami laboratoryjnymi określającymi grupy krwi, co pozwala na przeprowadzenie ewentualnej transfuzji bez konieczności oczekiwania na eliminację leku z organizmu. Ponadto, Geloplasma nie wpływa na mechanizmy krzepnięcia krwi, co minimalizuje ryzyko powikłań krwotocznych. ⁹

Zastosowanie w masywnych krwotokach

W przypadku intensywnego krwawienia, strategia terapeutyczna polegająca na naprzemiennym podawaniu krwi oraz płynnej żelatyny zapewnia optymalną hemodylucję. Takie postępowanie umożliwia skuteczne przywrócenie objętości krwi krążącej oraz utrzymanie ciśnienia onkotycznego na właściwym poziomie, co jest niezbędne dla zachowania prawidłowego przepływu przez naczynia włosowate i zapewnienia odpowiedniej perfuzji narządów. ¹⁰

Skład i postać farmaceutyczna

Geloplasma jest dostępna w postaci roztworu do infuzji, który charakteryzuje się przejrzystością i zabarwieniem od bezbarwnego do lekko żółtawego. ¹¹

Charakterystyczną cechą żelatyny zawartej w preparacie jest jej modyfikacja – jest ona częściowo zhydrolizowana i sukcynylowana, co nadaje jej specyficzne właściwości farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. ¹²