wstrząs naczyniowy
Wskazanie

Wstrząs naczyniowy (naczyniowy-obwodowy) to stan zagrożenia życia charakteryzujący się rozszerzeniem naczyń krwionośnych prowadzącym do hipotensji, niedostatecznej perfuzji tkankowej i niedotlenienia narządów. Może być wywołany przez anafilaksję, zakażenia (wstrząs septyczny), uszkodzenie rdzenia kręgowego lub jako reakcja na niektóre leki rozszerzające naczynia.

W leczeniu wstrząsu naczyniowego kluczowe jest przywrócenie prawidłowego ciśnienia tętniczego i perfuzji narządowej. Pierwszą linię leczenia stanowi odpowiednie nawodnienie dożylne (płyny krystaloidowe jak PWE, 0,9% NaCl lub płyny koloidowe). W przypadku niewystarczającej odpowiedzi na uzupełnianie płynów, stosuje się leki wazoaktywne. Najczęściej używane w Polsce to: noradrenalina (Levonor), adrenalina (Adrenalina WZF), dopamina (Dopaminum Hydrochloricum WZF), dobutamina (Dobutamina), fenylefryna (Neosynefryna) czy wazopresyna (Pressyn).

W przypadku wstrząsu anafilaktycznego dodatkowo stosuje się glikokortykosteroidy (hydrokortyzon – Hydrocortisonum WZF, metyloprednizolon – Solu-Medrol) oraz leki przeciwhistaminowe (klemastyna – Clemastinum WZF, hydroksyzyna – Hydroxyzinum VP). Przy wstrząsie septycznym konieczne jest wdrożenie antybiotykoterapii empirycznej, a następnie celowanej po identyfikacji patogenu.

Największe trudności w leczeniu wstrząsu naczyniowego to: konieczność szybkiej interwencji, trudności w różnicowaniu rodzajów wstrząsu, ryzyko jatrogennego przewodnienia pacjenta, oporność na leki wazoaktywne oraz ryzyko uszkodzenia narządów wskutek przedłużającej się hipoperfuzji. Istotnym wyzwaniem jest również znalezienie optymalnej równowagi między utrzymaniem odpowiedniego ciśnienia perfuzji a uniknięciem nadmiernego obkurczenia naczyń, które może pogłębić niedokrwienie tkanek. Monitorowanie parametrów hemodynamicznych (ciśnienie tętnicze, ośrodkowe ciśnienie żylne, saturacja, diureza) oraz wskaźników biochemicznych (mleczany, SvO2, równowaga kwasowo-zasadowa) ma kluczowe znaczenie dla prowadzenia skutecznej terapii.