fizjologiczna żółtaczka noworodkowa
Fizjologiczna żółtaczka noworodkowa to powszechnie występujący stan przejściowy, dotykający około 60-80% donoszonych noworodków. Pojawia się najczęściej między 2 a 4 dniem życia, osiąga szczyt około 3-5 dnia i zwykle ustępuje samoistnie do końca pierwszego tygodnia u noworodków donoszonych lub do drugiego tygodnia u wcześniaków.
Patofizjologicznie żółtaczka fizjologiczna wynika z kilku czynników: zwiększonej produkcji bilirubiny (wskutek większej masy erytrocytów i ich krótszego czasu przeżycia), zmniejszonej zdolności wątroby do sprzęgania bilirubiny (niższa aktywność UDP-glukuronylotransferazy) oraz zwiększonego wchłaniania zwrotnego bilirubiny w jelitach (krążenie jelitowo-wątrobowe).
Rozpoznanie żółtaczki fizjologicznej opiera się na wykluczeniu patologicznych przyczyn hiperbilirubinemii. Stężenie bilirubiny całkowitej nie przekracza zwykle 12 mg/dl u noworodków donoszonych i 15 mg/dl u wcześniaków, a bilirubiny bezpośredniej 1,5-2 mg/dl. Charakterystyczne jest też późniejsze wystąpienie (po 24 godzinach życia) i krótszy czas trwania.
Postępowanie obejmuje obserwację, odpowiednie nawodnienie i karmienie (najlepiej piersią, co sprzyja wydalaniu bilirubiny), a w przypadku wyższych wartości bilirubiny – fototerapię. Monitorowanie stężenia bilirubiny we krwi jest kluczowe dla oceny ryzyka encefalopatii bilirubinowej i wdrożenia odpowiedniego leczenia.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Żółtaczka – Objawy
Żółtaczka to kliniczny objaw hiperbilirubinemii, manifestujący się żółtym zabarwieniem skóry, błon śluzowych i białkówek oczu, pojawiającym się przy stężeniu bilirubiny całkowitej powyżej 2-3 mg/dl (34-51 μmol/l), a często widocznym dopiero przy poziomach 7-8 mg/dl. U noworodków żółtaczka fizjologiczna rozwija się między 2. a 4. dniem życia, z progresją głowowo-ogonową, osiągając szczyt około 4-5 dnia i ustępując w ciągu 1-2 tygodni. Patologiczne cechy obejmują pojawienie się żółtaczki w pierwszych 24 godzinach życia, szybki wzrost bilirubiny (>8,5 μmol/L/h) lub poziomy całkowite powyżej 331,5 μmol/L (19,5 mg/dL). U dorosłych przebieg żółtaczki zależy od etiologii – ostra żółtaczka może wynikać z wirusowego zapalenia wątroby, alkoholowego zapalenia wątroby lub niedrożności dróg żółciowych, natomiast przewlekła wiąże się z nowotworami, marskością czy przewlekłym zapaleniem dróg żółciowych. Towarzyszące objawy to m.in. ciemny mocz, jasny kał, świąd skóry, ból w prawym górnym kwadrancie, gorączka oraz objawy ogólnoustrojowe jak zmęczenie i utrata masy ciała.
alkoholowe zapalenie wątroby, bilirubina we krwi, ciemny mocz, encefalopatia, encefalopatia bilirubinowa, encefalopatia wątrobowa, fizjologiczna żółtaczka noworodkowa, hemoliza, hiperbilirubinemia, kamień żółciowy, kernicterus, koagulopatia, marskość wątroby, nadciśnienie wrotne, niedokrwistość hemolityczna, niedrożność dróg żółciowych, niewydolność wątroby, ostre zapalenie wątroby, przewlekłe zapalenie wątroby, przezskórny pomiar bilirubiny, rak trzustki, rozpad czerwonych krwinek, stwardniające zapalenie dróg żółciowych, świąd, świąd skóry, zapalenie dróg żółciowych, żółtaczka obturacyjna