Żółtaczka
Objawy
Żółtaczka to kliniczny objaw hiperbilirubinemii, manifestujący się żółtym zabarwieniem skóry, błon śluzowych i białkówek oczu, pojawiającym się przy stężeniu bilirubiny całkowitej powyżej 2-3 mg/dl (34-51 μmol/l), a często widocznym dopiero przy poziomach 7-8 mg/dl. U noworodków żółtaczka fizjologiczna rozwija się między 2. a 4. dniem życia, z progresją głowowo-ogonową, osiągając szczyt około 4-5 dnia i ustępując w ciągu 1-2 tygodni. Patologiczne cechy obejmują pojawienie się żółtaczki w pierwszych 24 godzinach życia, szybki wzrost bilirubiny (>8,5 μmol/L/h) lub poziomy całkowite powyżej 331,5 μmol/L (19,5 mg/dL). U dorosłych przebieg żółtaczki zależy od etiologii – ostra żółtaczka może wynikać z wirusowego zapalenia wątroby, alkoholowego zapalenia wątroby lub niedrożności dróg żółciowych, natomiast przewlekła wiąże się z nowotworami, marskością czy przewlekłym zapaleniem dróg żółciowych. Towarzyszące objawy to m.in. ciemny mocz, jasny kał, świąd skóry, ból w prawym górnym kwadrancie, gorączka oraz objawy ogólnoustrojowe jak zmęczenie i utrata masy ciała.
- Żółtaczka – objawy
- Progresja żółtaczki u dorosłych
- Progresja żółtaczki u noworodków
- Fizjologiczna żółtaczka noworodkowa
- Patologiczna żółtaczka noworodkowa
- Objawy ostrzegawcze u noworodków
- Powiązania z innymi chorobami
- Główne przyczyny żółtaczki
- Objawy żółtaczki związane z chorobą podstawową
- Progresja żółtaczki w zależności od przyczyny
- Żółtaczka jako objaw zagrożenia
- Monitorowanie żółtaczki
- Różnice w objawach żółtaczki
- Różnice w objawach u dorosłych i dzieci
- Różnice w objawach u noworodków
- Różnice w objawach w zależności od typu żółtaczki
- Nietypowe objawy żółtaczki
- Podsumowanie objawów żółtaczki
Żółtaczka – objawy
Żółtaczka (jaundice) to stan, w którym skóra, błony śluzowe i białkówki oczu przybierają żółte zabarwienie w wyniku zwiększonego stężenia bilirubiny we krwi. Bilirubina to żółta substancja powstająca podczas rozpadu czerwonych krwinek, która w normalnych warunkach jest przetwarzana przez wątrobę i wydalana z organizmu12. Żółtaczka pojawia się, gdy wątroba nie jest w stanie przetworzyć całej bilirubiny obecnej we krwi lub gdy występuje problem z jej wydzielaniem1.
Podstawowe objawy żółtaczki
Najbardziej charakterystycznymi objawami żółtaczki są:
- Żółte zabarwienie skóry – pojawia się, gdy poziom bilirubiny we krwi przekracza 2-3 mg/dl (34-51 μmol/l), choć doświadczeni klinicyści często nie są w stanie dostrzec żółtego zabarwienia skóry, dopóki stężenie bilirubiny nie osiągnie co najmniej 7-8 mg/dl12
- Żółte zabarwienie białkówek oczu (tzw. scleral icterus) – często jest to pierwszy zauważalny objaw, gdyż może wystąpić przy nieznacznie podwyższonym poziomie bilirubiny12
- Żółte zabarwienie błon śluzowych, np. wewnątrz jamy ustnej1
Progresja żółtaczki
Żółtaczka zazwyczaj rozwija się w przewidywalny sposób, choć istnieją różnice w jej przebiegu u osób dorosłych i noworodków:
U dorosłych żółtaczka może pojawić się nagle lub rozwijać się powoli. Przy umiarkowanym poziomie bilirubiny skóra, oczy i błony śluzowe stają się żółte. Wraz z nasileniem się stanu, kolor może zmieniać się z żółtego na zielony z powodu biliwerdyny, zielonego pigmentu obecnego w żółci12.
U noworodków żółtaczka zwykle pojawia się między drugim a czwartym dniem życia1. Charakterystycznym jest jej postęp od góry do dołu ciała (progresja głowowo-ogonowa). Żółtaczka zaczyna się na twarzy, następnie obejmuje klatkę piersiową, brzuch, ręce i nogi, a w końcu dłonie i stopy12. Jednak ostatnie badania sugerują, że u wcześniaków poniżej 35 tygodnia ciąży żółtaczka może postępować inaczej – nie od głowy do stóp, jak u noworodków urodzonych o czasie1.
Objawy towarzyszące żółtaczce
Oprócz żółtego zabarwienia skóry i oczu, żółtaczce mogą towarzyszyć następujące objawy:
- Ciemny mocz – przypominający kolor herbaty lub coli, spowodowany zwiększonym wydalaniem bilirubiny przez nerki12
- Jasny, gliniasto zabarwiony kał – wynikający z braku bilirubiny w jelitach, która normalnie nadaje kałowi brązowy kolor12
- Świąd skóry (pruritus) – często występuje przy żółtaczce, spowodowany gromadzeniem się soli żółciowych pod skórą12
Inne objawy zależą od zaburzenia powodującego żółtaczkę i mogą obejmować:
- Zmęczenie i osłabienie – często występują z powodu zmniejszonej zdolności wątroby do filtrowania toksyn z krwi1
- Ból brzucha – szczególnie w prawym górnym kwadrancie, gdzie znajduje się wątroba12
- Nudności i wymioty – często wskazują na niewydolność wątroby lub ciężką chorobę wątroby1
- Utrata apetytu i niezamierzona utrata wagi12
- Gorączka i dreszcze – zwykle wskazują na niedrożność dróg żółciowych, zwłaszcza z powodu kamieni lub zwężenia, a rzadziej na nowotwór1
Progresja żółtaczki u dorosłych
Przebieg żółtaczki u dorosłych może różnić się w zależności od przyczyny i czasu trwania choroby. Możemy wyróżnić żółtaczkę ostrą (nagłą i ciężką) oraz przewlekłą (długotrwałą)1.
Ostra żółtaczka
Ostra żółtaczka rozwija się szybko i może być związana z:
- Ostrym zapaleniem wątroby – zazwyczaj ból jest łagodny, można odczuwać tępy ból lub „ciężkie uczucie” w prawym górnym kwadrancie brzucha1
- Alkoholowym zapaleniem wątroby – ból może być na tyle silny, że przypomina ostry brzuch chirurgiczny, szczególnie gdy towarzyszy mu gorączka, żółtaczka i leukocytoza1
- Niedrożnością dróg żółciowych spowodowaną kamieniami żółciowymi lub pooperacyjnym zwężeniem dróg żółciowych – objawy zwykle trwają krócej niż 2 tygodnie1
W przypadku ostrego zapalenia wątroby typu wirusowego, żółtaczka zwykle osiąga szczyt w ciągu dwóch tygodni i zaczyna zanikać w ciągu 2-3 tygodni1.
Przewlekła żółtaczka
Przewlekła żółtaczka rozwija się stopniowo i może być związana z:
- Rakiem trzustki lub dróg żółciowych – pacjenci zazwyczaj mają objawy od dłuższego czasu (powyżej 2 tygodni), charakterystyczny jest stały ból w nadbrzuszu lub prawym górnym kwadrancie brzucha promieniujący do pleców1
- Przewlekłym zapaleniem trzustki lub pierwotnym stwardniającym zapaleniem dróg żółciowych1
- Marskością wątroby, przewlekłym zapaleniem wątroby lub rodzinnymi chorobami wątroby1
W przypadku przewlekłej żółtaczki ból brzucha często odgrywa mniejszą rolę, a główne dolegliwości to zwykle złe samopoczucie, zmęczenie i inne objawy ogólnoustrojowe1.
Znaki ostrzegawcze pogorszenia żółtaczki
Następujące objawy mogą wskazywać na ciężką żółtaczkę lub powikłania wynikające z nadmiaru bilirubiny i wymagają natychmiastowej konsultacji lekarskiej:
- Nasilenie żółtego zabarwienia skóry1
- Zmiany w funkcjonowaniu psychicznym, takie jak senność, pobudzenie lub dezorientacja1
- Krew w kale lub smolisty czarny kał1
- Krew w wymiocinach1
- Gorączka1
- Skłonność do siniaków lub krwawienia1
- Silny ból brzucha i tkliwość1
Powikłania żółtaczki zależą od jej przyczyn i innych istniejących chorób. W przypadku niewydolności wątroby mogą wystąpić koagulopatia, encefalopatia i nadciśnienie wrotne (które może prowadzić do krwawienia z przewodu pokarmowego)1.
Progresja żółtaczki u noworodków
Żółtaczka występuje u około 60% noworodków, ale tylko nieliczne przypadki wymagają dalszego badania i leczenia1. U większości noworodków żółtaczka jest łagodna i zazwyczaj ustępuje sama po 1-2 tygodniach bez leczenia1.
Fizjologiczna żółtaczka noworodkowa
Fizjologiczna żółtaczka noworodkowa charakteryzuje się następującymi cechami:
- Pojawia się zwykle między 2 a 4 dniem życia1
- Osiąga szczyt 4-5 dnia życia1
- Powoli ustępuje w ciągu 1-2 tygodni1
- U wcześniaków może pojawić się po 5-7 dniach i trwać około 3 tygodni1
- U dzieci karmionych wyłącznie piersią może trwać kilka miesięcy1
Typowy przebieg fizjologicznej żółtaczki noworodkowej obejmuje charakterystyczną progresję głowowo-ogonową. Żółtaczka najpierw widoczna jest na twarzy i czole, a następnie rozprzestrzenia się w dół na klatkę piersiową, brzuch, nogi i stopy wraz ze wzrostem poziomu bilirubiny w surowicy12.
Patologiczna żółtaczka noworodkowa
Żółtaczka noworodkowa może być patologiczna, jeśli wystąpi jedna z następujących cech:
- Kliniczna żółtaczka pojawiająca się w pierwszych 24 godzinach życia lub utrzymująca się dłużej niż 14 dni1
- Wzrost poziomu bilirubiny całkowitej o więcej niż 8,5 μmol/L (0,5 mg/dL) na godzinę lub 85 μmol/L (5 mg/dL) na 24 godziny1
- Bilirubina całkowita powyżej 331,5 μmol/L (19,5 mg/dL) (hiperbilirubinemia)1
- Bilirubina bezpośrednia powyżej 34 μmol/L (2,0 mg/dL)1
Objawy ostrzegawcze u noworodków
Następujące objawy mogą wskazywać na ciężką żółtaczkę lub powikłania u noworodka i wymagają natychmiastowej konsultacji lekarskiej:
- Nasilenie żółtego zabarwienia skóry – szczególnie na brzuchu, ramionach i nogach1
- Żółte zabarwienie białkówek oczu1
- Letarg lub apatia – trudności z wybudzeniem dziecka1
- Słabe przybieranie na wadze lub trudności z karmieniem1
- Wysoki, piskliwy płacz1
- Wygięcie szyi i ciała do tyłu1
- Gorączka1
Szczególnie niepokojące są objawy encefalopatii bilirubinowej (uszkodzenia mózgu spowodowanego wysokim stężeniem bilirubiny), takie jak: ospałość, trudności z wybudzaniem, wysoki piskliwy płacz, słabe ssanie lub karmienie, wyginanie szyi i ciała do tyłu oraz gorączka1.
Powiązania z innymi chorobami
Żółtaczka nie jest chorobą samą w sobie, ale objawem podstawowego problemu zdrowotnego1. Może być spowodowana różnymi zaburzeniami, które uszkadzają wątrobę, zakłócają przepływ żółci lub wywołują rozpad czerwonych krwinek (hemolizę)1.
Główne przyczyny żółtaczki
Najczęstsze przyczyny żółtaczki to:
- Zapalenie wątroby – zazwyczaj spowodowane wirusem, ale może być wywołane chorobą autoimmunologiczną lub stosowaniem niektórych leków1
- Choroba wątroby związana z alkoholem1
- Niedrożność dróg żółciowych spowodowana kamieniem żółciowym (zwykle) lub guzem1
- Reakcja toksyczna na lek lub zioło lecznicze1
Jeśli drogi żółciowe są zablokowane, bilirubina może gromadzić się we krwi. Większość niedrożności jest spowodowana kamieniem żółciowym, ale niektóre są spowodowane nowotworem (np. rakiem trzustki lub dróg żółciowych) lub rzadkimi chorobami wątroby (np. pierwotnym zapaleniem dróg żółciowych lub pierwotnym stwardniającym zapaleniem dróg żółciowych)1.
Objawy żółtaczki związane z chorobą podstawową
Inne objawy zależą od zaburzenia powodującego żółtaczkę:
- Nowotwory mogą nie powodować żadnych objawów lub mogą wystąpić zmęczenie, utrata wagi lub inne objawy1
- Zapalenie wątroby może powodować nudności, wymioty, zmęczenie lub inne objawy1
- Choroba wątroby związana z alkoholem może powodować nudności, utratę apetytu, ból brzucha, powiększoną i bolesną wątrobę, gorączkę i dezorientację1
W przypadku żółtaczki spowodowanej rakiem trzustki lub dróg żółciowych charakterystyczny jest ból brzucha, a żółtaczka pojawia się zwykle w zaawansowanym stadium choroby1.
Progresja żółtaczki w zależności od przyczyny
Progresja żółtaczki może różnić się w zależności od jej przyczyny:
- Żółtaczka spowodowana zakażeniem – objawy zwykle ustępują po wyleczeniu zakażenia1
- Żółtaczka spowodowana ostrym zapaleniem wątroby typu wirusowego – może zniknąć stopniowo, bez leczenia, w miarę poprawy stanu wątroby1
- Żółtaczka spowodowana długotrwałą chorobą wątroby, taką jak przewlekłe zapalenie wątroby lub nieleczalne nowotwory wątrobowo-żółciowe – może nie ulec poprawie1
U osób starszych zaburzenie powodujące żółtaczkę może nie wywoływać takich samych objawów jak zwykle u młodszych osób lub objawy mogą być łagodniejsze lub trudniejsze do rozpoznania. Na przykład, jeśli starsze osoby mają ostre wirusowe zapalenie wątroby, często mają znacznie mniejszy ból brzucha niż młodsze osoby1.
Żółtaczka jako objaw zagrożenia
Żółtaczka może być objawem poważnych problemów zdrowotnych, a w niektórych przypadkach może zagrażać życiu, jeśli nie zostanie odpowiednio leczona1.
Zagrożenia u dorosłych
U dorosłych żółtaczka może wskazywać na poważne problemy z funkcjonowaniem czerwonych krwinek, wątroby, pęcherzyka żółciowego lub trzustki1. Szczególnie niepokojące są następujące scenariusze:
- Ostry ból brzucha, gorączka, dezorientacja – wymagają natychmiastowego wezwania pogotowia ratunkowego1
- Żółtaczka z encefalopatią (zaburzeniami neurologicznymi) – wskazuje na niewydolność wątroby1
- Bezbolesna żółtaczka u osób starszych z utratą wagi i masą w jamie brzusznej – może wskazywać na raka1
Szczególnie niepokojąca jest bezbolesna żółtaczka, zwłaszcza u osób w wieku 50 lat lub starszych, gdzie wskaźniki zachorowalności na raka są wyższe. Jak podkreśla dr Stiles, „żółtaczka bez bólu brzucha powinna być natychmiast oceniona pod kątem nowotworu”1.
Zagrożenia u noworodków
U noworodków najbardziej niebezpiecznym powikłaniem żółtaczki jest kernicterus – rodzaj uszkodzenia mózgu spowodowany bardzo wysokim poziomem bilirubiny1. Wczesne wykrycie i leczenie żółtaczki może zapobiec kernicterusowi1.
Następujące sytuacje u noworodków wymagają natychmiastowej konsultacji lekarskiej:
- Żółtaczka pojawiająca się w pierwszych 24 godzinach życia1
- Żółte zabarwienie skóry na dłoniach i stopach1
- Trudności w wybudzeniu, karmienie lub nienormalny płacz1
- Wyginanie ciała w łuk1
- Sztywne, wiotkie lub obwisłe ciało1
- Nietypowe ruchy oczu1
Ryzyko wystąpienia encefalopatii bilirubinowej wzrasta wraz ze wzrostem stężenia bilirubiny niezwiązanej – stężenia większe niż 340 μmol/L uznaje się za niebezpieczne1.
Czas trwania żółtaczki
Czas trwania żółtaczki zależy od jej przyczyny i może wynosić od kilku dni do kilku miesięcy:
- U dorosłych czas trwania żółtaczki zależy głównie od choroby podstawowej. Żółtaczka spowodowana ostrym zapaleniem wątroby typu wirusowego zwykle osiąga szczyt w ciągu dwóch tygodni i zaczyna zanikać w ciągu 2-3 tygodni1. Z kolei w przypadku chorób przewlekłych, takich jak rak wątroby, żółtaczka może ustąpić dopiero po przeszczepieniu wątroby1.
- U noworodków karmionych mlekiem modyfikowanym żółtaczka ustępuje zwykle w ciągu dwóch tygodni1.
- U noworodków karmionych piersią żółtaczka może trwać 2-3 tygodnie, czasem dłużej1.
Jeśli żółtaczka u noworodka utrzymuje się dłużej niż 2 tygodnie (u dziecka urodzonego o czasie) lub 3 tygodnie (u wcześniaka), konieczne jest przeprowadzenie dodatkowych badań w celu wykluczenia innych przyczyn1.
Monitorowanie żółtaczki
Monitorowanie poziomu bilirubiny jest kluczowe w zarządzaniu żółtaczką, zarówno u dorosłych, jak i u noworodków1.
Badania diagnostyczne
Żółtaczka jest oczywista, ale identyfikacja jej przyczyny wymaga badania lekarskiego, badań krwi, a czasem innych testów1. Podstawowe badania obejmują:
- Pomiar stężenia bilirubiny we krwi – lekarz może stwierdzić, czy mamy do czynienia z bilirubină związaną z rozpadem czerwonych krwinek (niezwiązaną) czy z uszkodzeniem wątroby (związaną)1
- Badanie moczu – ciemny (kolor coca-coli) mocz występuje w hiperbilirubinemii związanej lub mieszanej, podczas gdy normalny mocz obserwuje się w chorobie niezwiązanej1
- Badanie USG i inne badania obrazowe – w zależności od prezentacji klinicznej1
U noworodków można również stosować przezskórny pomiar bilirubiny (TcB) jako narzędzie do badań przesiewowych, aby określić konieczność pomiaru bilirubiny w surowicy1.
Monitorowanie noworodków
Każde dziecko, u którego występuje żółtaczka w pierwszych 24 godzinach po urodzeniu, powinno mieć natychmiast zmierzony poziom bilirubiny1. Ponadto:
- Dziecko powinno być zbadane pod kątem żółtaczki między trzecim a siódmym dniem po urodzeniu, gdy poziom bilirubiny zwykle osiąga szczyt1
- Jeśli dziecko zostanie wypisane wcześniej niż 72 godziny po urodzeniu, należy umówić się na wizytę kontrolną w celu sprawdzenia żółtaczki w ciągu dwóch dni od wypisu1
- Niektóre dzieci mają większe ryzyko wysokiego poziomu bilirubiny i mogą wymagać wcześniejszej kontroli po wypisie ze szpitala1
Poziom bilirubiny u noworodków jest mierzony za pomocą badania krwi. Z palca dziecka pobierana jest mała próbka krwi. Pediatra zaleci leczenie, jeśli wyniki wskażą na umiarkowaną lub ciężką żółtaczkę1.
Kiedy zgłosić się do lekarza
Jeśli zauważysz objawy żółtaczki, skontaktuj się z lekarzem1. W przypadku dorosłych:
- Jeśli występują objawy ostrzegawcze (silny ból brzucha, zmiany w funkcjonowaniu psychicznym, krew w kale lub w wymiocinach, gorączka, skłonność do siniaków), należy jak najszybciej zgłosić się do lekarza1
- Osoby bez objawów ostrzegawczych powinny zgłosić się do lekarza w ciągu kilku dni1
W przypadku noworodków:
- Jeśli żółtaczka pojawia się w pierwszych 24 godzinach życia, natychmiast skontaktuj się z lekarzem1
- Jeśli twoje dziecko ma żółtaczkę, która nie ustępuje, skontaktuj się z lekarzem1
- Jeśli zauważysz, że skóra i oczy dziecka stają się bardziej żółte, dziecko jest apatyczne, ma trudności z karmieniem lub wydaje wysokie, piskliwe dźwięki, natychmiast skontaktuj się z lekarzem1
Zignorowanie objawów żółtaczki tylko pogorszy stan1.
Różnice w objawach żółtaczki
Objawy żółtaczki mogą się różnić w zależności od wieku pacjenta, przyczyny i typu żółtaczki1.
Różnice w objawach u dorosłych i dzieci
U dorosłych i starszych dzieci żółtaczka jest zwykle patologiczna, co oznacza, że jest związana z chorobą1. Objawy mogą różnić się w zależności od tego, czy stan jest spowodowany zaburzeniami przedwątrobowymi, wątrobowymi czy pozawątrobowymi:
- Przyczyny wątrobowe i pozawątrobowe często manifestują się objawami zapalenia wątroby, powodując: gorączkę, zmęczenie, ból stawów, świąd, nudności i wymioty, ból i obrzęk w prawym górnym kwadrancie brzucha, ciemny mocz, blady i tłusty kał1
- Przyczyny przedwątrobowe spowodowane nadmierną hemolizą mogą prowadzić do objawów niedokrwistości hemolitycznej, powodując: gorączkę, zmęczenie, przyspieszony rytm serca, duszność, niską tolerancję wysiłku, zawroty głowy lub uczucie pustki w głowie, dezorientację, powiększoną wątrobę lub śledzionę, krew w moczu1
Różnice w objawach u noworodków
Żółtaczka noworodkowa jest najczęściej fizjologiczna, co oznacza, że jest związana z normalnymi funkcjami organizmu1. Objawy zazwyczaj rozwijają się w ciągu dwóch do trzech dni po urodzeniu, zaczynając od twarzy i schodząc w dół do klatki piersiowej, brzucha, nóg i stóp1.
W zależności od nasilenia, mogą występować inne objawy, takie jak nadmierna senność, rozdrażnienie i słabe karmienie1. Jednak u niektórych noworodków żółtaczka może być patologiczna. Zazwyczaj ma to miejsce, gdy poziom bilirubiny jest ekstremalnie wysoki lub gdy żółtaczka pojawia się natychmiast po urodzeniu lub utrzymuje się przez tygodnie1.
Różnice w objawach w zależności od typu żółtaczki
Objawy mogą różnić się także w zależności od typu żółtaczki:
- Przedwątrobowa żółtaczka (np. hemolityczna) – charakteryzuje się żółtym zabarwieniem skóry i oczu, ciemnym moczem, bólem brzucha, zmęczeniem, osłabieniem i dusznością1
- Wątrobowa żółtaczka – może obejmować utratę apetytu, krwawienie z nosa, świąd skóry, osłabienie, nieprawidłową utratę wagi, obrzęk brzucha lub nóg, ciemny mocz lub blady kał, ból mięśni lub stawów, ciemnienie skóry, gorączkę, nudności, wymioty1
- Pozawątrobowa żółtaczka (np. obturacyjna) – może powodować nudności, wymioty, ciemny mocz lub blady kał, ból brzucha, biegunkę, nieprawidłową utratę wagi, świąd skóry, obrzęk brzucha, gorączkę1
Szczególnym rodzajem żółtaczki jest żółtaczka obturacyjna, gdzie objawy rozwijają się z powodu zwężenia lub zablokowania dróg żółciowych lub trzustkowych, uniemożliwiając normalny drenaż żółci z krwiobiegu do jelit1. Jednym z głównych rozróżniających objawów między łagodnymi i złośliwymi przyczynami jest ból. Bolesna żółtaczka obturacyjna jest zwykle związana z kamieniami żółciowymi, podczas gdy bezbolesna żółtaczka obturacyjna zazwyczaj wiąże się z guzami1.
Nietypowe objawy żółtaczki
Oprócz typowych objawów, żółtaczka może objawiać się również na nietypowe sposoby, które mogą być trudniejsze do zauważenia1.
Objawy u osób o ciemniejszej karnacji
U osób o ciemniejszej karnacji (brązowej lub czarnej skórze) zażółcenie skóry może być mniej zauważalne, ale białkówki oczu nadal będą wyglądać na żółte1. Zażółcenie może być bardziej widoczne w innych miejscach, takich jak1:
- Białka oczu
- Wewnątrz jamy ustnej
- Na podeszwach stóp
- Na dłoniach
Zażółcenie skóry jest zazwyczaj bardziej zauważalne na głowie i twarzy1. Zażółcenie może również nasilać się, jeśli naciśniesz obszar skóry palcem1.
Błędne rozpoznania
Istnieją stany, które mogą przypominać żółtaczkę, ale nią nie są:
- Spożywanie dużych ilości pokarmów bogatych w beta-karoten (takich jak marchew, dynia i niektóre melony) może powodować lekkie zażółcenie skóry, ale oczy nie stają się żółte. Ten stan nie jest żółtaczką i nie ma związku z chorobą wątroby1.
Niektóre leki i suplementy mogą również powodować zmiany w kolorze skóry lub moczu, które mogą być mylone z żółtaczką1.
Mniej typowe objawy
Mniej typowe objawy żółtaczki mogą obejmować:
- Zwiększona tendencja do siniaków – osoby z żółtaczką mogą zauważyć, że mają tendencję do siniaków łatwiej niż zwykle1
- Powiększona wątroba i śledziona – mogą powodować wzdęcie brzucha1
- Obrzęk kostek, stóp i nóg1
- Splątanie – szczególnie w przypadku encefalopatii wątrobowej1
- Nasilone świądy – szczególnie w przypadku niedrożności dróg żółciowych1
U noworodków nietypowe objawy mogą obejmować nadmierne rozdrażnienie, trudności z wybudzeniem, problemy ze snem, słabe karmienie, zmniejszoną liczbę mokrych lub brudnych pieluch1.
Podsumowanie objawów żółtaczki
Żółtaczka to stan, w którym skóra, błony śluzowe i białkówki oczu przybierają żółte zabarwienie z powodu podwyższonego poziomu bilirubiny we krwi1. Objawia się to żółtym zabarwieniem skóry i oczu, ciemnym moczem, jasnym kałem oraz świądem skóry1.
Progresja żółtaczki może różnić się w zależności od wieku pacjenta i przyczyny. U dorosłych żółtaczka może pojawić się nagle lub rozwijać się powoli, a u noworodków zwykle pojawia się między drugim a czwartym dniem życia i postępuje od góry do dołu ciała12.
Żółtaczka może być związana z różnymi chorobami, w tym zapaleniem wątroby, chorobą wątroby związaną z alkoholem, niedrożnością dróg żółciowych lub nowotworami1. Objawy towarzyszące zależą od choroby podstawowej i mogą obejmować zmęczenie, ból brzucha, utratę wagi, nudności, gorączkę i inne1.
Ważne jest, aby monitorować postęp żółtaczki, szczególnie u noworodków, gdzie wysokie poziomy bilirubiny mogą prowadzić do uszkodzenia mózgu (kernicterus)1. Jeśli zauważysz objawy żółtaczki, skontaktuj się z lekarzem, aby zdiagnozować przyczynę i rozpocząć odpowiednie leczenie1.
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.