mechanizm przeciwpłytkowy

Mechanizm przeciwpłytkowy odnosi się do procesów lub środków, które hamują aktywację i agregację płytek krwi, zmniejszając tym samym ryzyko powstawania zakrzepów. Płytki krwi (trombocyty) odgrywają kluczową rolę w hemostazie, ale ich nadmierna aktywacja może prowadzić do patologicznej zakrzepicy.

W warunkach fizjologicznych, płytki krwi ulegają aktywacji w odpowiedzi na uszkodzenie śródbłonka naczyniowego, przylegając do odsłoniętego kolagenu i innych białek macierzy pozakomórkowej. Następnie dochodzi do ich agregacji i formowania czopu płytkowego, co stanowi pierwszą linię obrony przed krwawieniem.

Leki o działaniu przeciwpłytkowym wykorzystują różne mechanizmy hamowania funkcji płytek krwi. Kwas acetylosalicylowy (aspiryna) nieodwracalnie hamuje cyklooksygenazę-1 (COX-1), blokując syntezę tromboksanu A2. Inhibitory receptora P2Y12 (klopidogrel, prasugrel, tikagrelor) blokują ADP-zależną aktywację płytek. Inhibitory glikoproteiny IIb/IIIa (abciksimab, eptifibatyd, tirofiban) zapobiegają wiązaniu fibrynogenu do receptorów płytkowych, hamując finalny etap agregacji.

Terapia przeciwpłytkowa znajduje zastosowanie w prewencji i leczeniu chorób sercowo-naczyniowych, takich jak zawał mięśnia sercowego, udar niedokrwienny mózgu czy choroba tętnic obwodowych. Najczęściej stosuje się leczenie skojarzone, które poprzez działanie na różne szlaki aktywacji płytek zapewnia silniejszy efekt przeciwzakrzepowy.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl