zaparcia indukowane opioidami

Zaparcia indukowane opioidami (ZIO) to powszechne działanie niepożądane występujące podczas leczenia preparatami opioidowymi, które dotyczy nawet 40-95% pacjentów. Mechanizm powstawania ZIO polega na aktywacji receptorów μ-opioidowych w przewodzie pokarmowym, co powoduje upośledzenie perystaltyki jelit, zwiększenie napięcia zwieraczy, zmniejszenie wydzielania soków trawiennych oraz wzrost wchłaniania wody z treści jelitowej.

Klinicznie ZIO objawia się zmniejszoną częstotliwością wypróżnień (poniżej 3 razy w tygodniu), twardym stolcem, uczuciem niepełnego opróżnienia, wzdęciami i dyskomfortem brzusznym. W przeciwieństwie do innych działań niepożądanych opioidów, na ZIO nie rozwija się tolerancja, co oznacza, że problem utrzymuje się przez cały okres terapii.

Leczenie ZIO powinno być proaktywne i rozpoczynać się jednocześnie z terapią opioidową. Obejmuje ono modyfikację stylu życia (odpowiednie nawodnienie, dieta bogata w błonnik, aktywność fizyczna), stosowanie środków przeczyszczających (laktuloza, bisakodyl, preparaty makrogolu) oraz – w opornych przypadkach – antagonistów receptorów opioidowych o działaniu obwodowym (metylonaltrekson, naloksegol, naldemedyna), które blokują wpływ opioidów na jelita bez znoszenia ich działania przeciwbólowego.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl