śródnabłonkowa neoplazja szyjki macicy
Śródnabłonkowa neoplazja szyjki macicy (CIN – Cervical Intraepithelial Neoplasia) to stan przedrakowy obejmujący nieprawidłowe zmiany w komórkach nabłonka szyjki macicy. Zmiany te są klasyfikowane w zależności od stopnia nasilenia jako CIN 1 (dysplazja łagodna), CIN 2 (dysplazja umiarkowana) lub CIN 3 (dysplazja ciężka/carcinoma in situ).
Główną przyczyną rozwoju CIN jest przetrwałe zakażenie wysokoonkogennymi typami wirusa brodawczaka ludzkiego (HPV), szczególnie typami 16 i 18. Zmiany CIN są najczęściej wykrywane podczas badań przesiewowych, takich jak cytologia szyjki macicy (test Papanicolaou) lub testy na obecność HPV, a następnie potwierdzane w badaniu kolposkopowym z biopsją.
Postępowanie terapeutyczne zależy od stopnia zaawansowania zmian. CIN 1 często ulega samoistnej regresji i wymaga jedynie obserwacji. CIN 2 i CIN 3 są zazwyczaj leczone za pomocą metod ablacyjnych (krioterapia, laseroterapia) lub wycięcia (konizacja, LEEP/LLETZ). Regularne badania kontrolne są niezbędne po leczeniu, aby monitorować ewentualne nawroty.
Szczepienia przeciwko HPV stanowią skuteczną profilaktykę pierwotną CIN. Programy szczepień, w połączeniu z regularnym skryningiem cytologicznym, znacząco zmniejszają ryzyko rozwoju zarówno zmian przedrakowych, jak i raka szyjki macicy.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Zakażenie wirusem brodawczaka ludzkiego (hpv) – Etiologia i przyczyny
Zakażenie wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV) jest jedną z najczęstszych infekcji przenoszonych drogą płciową, obejmującą ponad 150-200 typów wirusa DNA z rodziny Papillomaviridae. Typy HPV dzielą się na niskiego ryzyka (np. 6, 11) powodujące kłykciny kończyste oraz wysokiego ryzyka (szczególnie 16 i 18), które odpowiadają za około 70% przypadków raka szyjki macicy i innych nowotworów narządów płciowych, odbytu oraz regionu głowy i szyi. Mechanizm onkogenezy opiera się na integracji genomu wirusa z DNA gospodarza oraz ekspresji onkogenów E6 i E7, które inaktywują supresory nowotworowe p53 i Rb, prowadząc do zaburzeń cyklu komórkowego i transformacji nowotworowej. Zakażenie przenosi się głównie przez kontakt skóra-skóra podczas aktywności seksualnej, a około 80% osób aktywnych seksualnie ulega zakażeniu HPV w ciągu życia, z czego 10-20% rozwija przetrwałą infekcję wysokiego ryzyka, predysponującą do nowotworzenia.
autoinokulacja, badanie cytologiczne, białka E6 i E7, białko retinoblastoma, dysplazja, forma episomalna, HPV niskiego ryzyka, HPV wysokiego ryzyka, integracja genomu, kapsyd wirusa, kłykciny kończyste, komórki podstawne nabłonka, mikrouszkodzenia skóry, nowotwory głowy i szyi, odpowiedź immunologiczna, Papillomaviridae, rak gardła, rak odbytu, rak pochwy, rak prącia, rak sromu, rak szyjki macicy, śródnabłonkowa neoplazja szyjki macicy, supresor nowotworowy, transformacja nowotworowa, transmisja wertykalna, wirus brodawczaka ludzkiego - Leksykon chorób i schorzeń
Szczepionka przeciw wirusowi brodawczaka ludzkiego – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Skuteczność szczepionek przeciwko wirusowi brodawczaka ludzkiego (HPV), zwłaszcza 9-walentnej (Gardasil 9), jest potwierdzona w profilaktyce nowotworów związanych z HPV, w tym raka szyjki macicy (redukcja do 90%) oraz raka odbytu (redukcja do 96%). Badania długoterminowe wykazały brak przypadków chorób wysokiego stopnia związanych z typami HPV zawartymi w szczepionce u zaszczepionych dzieci i młodzieży przez okres 10 lat. W realnych warunkach obserwuje się znaczące zmniejszenie częstości zmian przedrakowych szyjki macicy, np. w Szkocji odnotowano 89% redukcję CIN 3 lub gorszego. Skuteczność szczepionek różni się w zależności od preparatu: dwuwalentna wykazuje 91-100% skuteczności przeciwko HPV 16/18, a dziewięciowalentna osiąga 95,2% skuteczności przeciwko przetrwałym zakażeniom typami 31/33/45/52/58. Wskaźnik skuteczności po podaniu jednej lub więcej dawek wynosi 83-96,1%, a szczepienie przed ekspozycją na HPV jest najbardziej efektywne.
brodawki płciowe, gruczolakorak in situ, HPV dodatni, inwazyjny rak szyjki macicy, kolposkopia, migrena, nowotwory związane z HPV, odporność stadna, odporność zbiorowiskowa, rak gardła, rak odbytu, rak szyjki macicy, reumatoidalne zapalenie stawów, śródnabłonkowa neoplazja pochwy, śródnabłonkowa neoplazja prącia, śródnabłonkowa neoplazja sromu, śródnabłonkowa neoplazja szyjki macicy, szczepionka 9-walentna, szczepionka czterowalentna, szczepionka dwuwalentna, szczepionka dziewięciowalentna, wirus brodawczaka ludzkiego, zapalenie tarczycy Hashimoto, zmiany przedrakowe szyjki macicy - Leksykon chorób i schorzeń
Rak szyjki macicy – Epidemiologia
Rak szyjki macicy (RSM) pozostaje czwartym najczęściej występującym nowotworem złośliwym u kobiet na świecie, z około 660 000 nowych przypadków i 350 000 zgonów w 2022 roku. Występują wyraźne różnice geograficzne: kraje o niskim i średnim dochodzie, zwłaszcza Afryka Subsaharyjska, Ameryka Łacińska i Azja Południowo-Wschodnia, odpowiadają za około 88% zachorowań i 90% zgonów. Wskaźniki zachorowalności wahają się od 2 do 43,1 na 100 000 kobiet, a śmiertelności od 2 do około 20 na 100 000, z najwyższym obciążeniem w Afryce Subsaharyjskiej. W krajach rozwiniętych, takich jak USA, Wielka Brytania czy Australia, obserwuje się spadek zachorowalności i umieralności dzięki programom badań przesiewowych i szczepieniom HPV, choć w niektórych populacjach i grupach wiekowych (np. kobiety poniżej 50 lat) odnotowuje się wzrost zachorowań. W Polsce wskaźnik zachorowalności wynosi 18,9 na 100 000, a umieralności 10,5 na 100 000, z 5-letnim przeżyciem na poziomie 55,1%, co jest gorszym wynikiem niż w Europie Zachodniej.
badanie przesiewowe, doustny środek antykoncepcyjny, gruczolakorak in situ, HPV 16 i 18, immunosupresja, inwazyjny rak szyjki macicy, Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem, nadzór i monitorowanie, nierówność zdrowotna, nowotwór złośliwy, partner seksualny, rak szyjki macicy, rejestr nowotworów, śródnabłonkowa neoplazja szyjki macicy, szczepionka przeciwko HPV, test HPV, test Pap, typ onkogenny, wirus brodawczaka ludzkiego, wskaźnik przeżycia, wskaźnik standaryzowany względem wieku, wskaźnik umieralności, współzakażenie, wynik fałszywie ujemny, zachorowalność i umieralność, zmiana przedrakowa - Leksykon substancji czynnych
Lewonorgestrel – Przeciwwskazania stosowania
Lewonorgestrel, syntetyczny progestagen, jest szeroko stosowany w antykoncepcji hormonalnej, w tym w preparatach doustnych, systemach domacicznych (IUS) oraz antykoncepcji awaryjnej (np. Escapelle 1500 µg). Przeciwwskazania do jego stosowania różnią się w zależności od formy farmaceutycznej i obejmują przede wszystkim nadwrażliwość na substancję czynną lub składniki pomocnicze. W przypadku systemów domacicznych (Jaydess, Kyleena, Mirena, Levosert) przeciwwskazania są bardziej rozbudowane i dotyczą m.in. ciąży, stanów zapalnych narządów miednicy mniejszej, nowotworów hormonozależnych, nieprawidłowych krwawień z macicy, anatomicznych nieprawidłowości macicy oraz chorób wątroby. Dla preparatów doustnych złożonych (lewonorgestrel + etynyloestradiol) kluczowe są przeciwwskazania związane z ryzykiem zakrzepowo-zatorowym, w tym aktywna lub przebyta żylna choroba zakrzepowo-zatorowa, predyspozycje genetyczne (np. czynnik V Leiden), choroby tętnicze, migrena z aurą oraz ciężkie choroby wątroby.
antykoncepcja awaryjna, antykoncepcja hormonalna, choroba trofoblastyczna, choroba zakrzepowo-zatorowa, czynnik V Leiden, dławica piersiowa, doustna tabletka antykoncepcyjna, dyslipoproteinemia, dziurawiec zwyczajny, hiperhomocysteinemia, hiperplazja endometrium, hipertriglicerydemia, lewonorgestrel, migrena z ogniskowymi objawami, nadwrażliwość na substancję czynną, niedobór antytrombiny III, nieprawidłowe krwawienie z macicy, nowotwór hormonozależny, nowotwór złośliwy krwi, oporność na aktywowane białko C, progestagen syntetyczny, przeciwciała antyfosfolipidowe, przemijający napad niedokrwienny, śródnabłonkowa neoplazja szyjki macicy, system terapeutyczny domaciczny, tętnicze zaburzenia zakrzepowo-zatorowe, transdermalny system terapeutyczny, włókniakomięśniak, zakrzepica żył głębokich, zapalenie narządów miednicy mniejszej, zapalenie trzustki, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon chorób i schorzeń
Zakażenie wirusem brodawczaka ludzkiego (hpv) – Diagnostyka i diagnoza
Zakażenie wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV) jest najczęstszą infekcją przenoszoną drogą płciową, z większością przypadków ustępujących samoistnie w ciągu 2 lat. Jednak typy wysokiego ryzyka, zwłaszcza HPV 16 i 18, są silnie związane z rozwojem nowotworów, w tym raka szyjki macicy, sromu, pochwy, prącia, odbytu oraz jamy ustnej i gardła. Diagnostyka obejmuje badanie fizykalne, testy cytologiczne (test Papanicolaou), testy molekularne wykrywające DNA/RNA wirusa (np. testy Cobas 4800, Onclarity HPV, Hybrid Capture II, PCR) oraz kolposkopię z biopsją w przypadku nieprawidłowości. Zalecenia ACS wskazują na wykonywanie podstawowego testu HPV co 5 lat u kobiet w wieku 25-65 lat, co jest bardziej skuteczne niż sam test Pap. U mężczyzn brak jest zatwierdzonych testów przesiewowych, choć w grupach wysokiego ryzyka stosuje się cytologię analną lub anoskopię wysokiej rozdzielczości.
anoskopia wysokiej rozdzielczości, badanie cytologiczne, badanie fizykalne, badanie histopatologiczne, biopsja, brodawka płciowa, dysfunkcja immunologiczna, hybrydyzacja kwasów nukleinowych, kolposkopia, konizacja zimnym nożem, krioterapia, rak szyjki macicy, reakcja łańcuchowa polimerazy, roztwór kwasu octowego, śródnabłonkowa neoplazja szyjki macicy, szczepienie przeciwko HPV, test Papanicolaou, typ HPV wysokiego ryzyka, wirus brodawczaka ludzkiego, zakażenie HPV, zmiana nowotworowa, zmiana przednowotworowa - Leksykon chorób i schorzeń
Szczepionka przeciw wirusowi brodawczaka ludzkiego – Diagnostyka i diagnoza
Szczepionka przeciw HPV, w tym Gardasil 9, jest kluczowym elementem profilaktyki zakażeń HPV i nowotworów z nimi związanych, chroniąc przed genotypami HPV 6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52 i 58. Zalecenia dotyczące badań przesiewowych obejmują cytologię (Pap) co 3 lata u kobiet 21-29 lat oraz ko-test lub test PCR HPV co 5 lat u kobiet 30-65 lat. Testy HPV wykrywają DNA wirusa wysokiego ryzyka, zwłaszcza HPV16 i HPV18, które odpowiadają za większość nowotworów szyjki macicy. Szczepionka nie eliminuje konieczności regularnych badań przesiewowych, gdyż nie chroni przed wszystkimi typami HPV ani nie leczy istniejących zakażeń. Nowo zatwierdzony test samodzielnego pobierania próbek HPV umożliwia wykrywanie 14 typów HPV wysokiego ryzyka, co może zwiększyć dostępność badań przesiewowych.
badanie przesiewowe, biopsja, brodawka narządu płciowego, cytologia, dysplazja szyjki macicy, kolposkopia, konizacja zimnym nożem, krioterapia, nowotwór odbytu, nowotwór szyjki macicy, przeciwciało neutralizujące, przedwczesna niewydolność jajników, reakcja łańcuchowa polimerazy, śródnabłonkowa neoplazja szyjki macicy, szczepionka przeciw HPV, test HPV, test neutralizacji, wirus brodawczaka ludzkiego, zakażenie HPV, zespół kompleksowego bólu regionalnego, zespół przewlekłego zmęczenia, zmiana przedrakowa - Leksykon chorób i schorzeń
Szczepionka przeciw wirusowi brodawczaka ludzkiego – Leczenie
Terapeutyczne szczepionki przeciw wirusowi brodawczaka ludzkiego (HPV) stanowią obiecującą innowację w leczeniu istniejących zakażeń i zmian przednowotworowych, w przeciwieństwie do szczepionek profilaktycznych, które zapobiegają jedynie nowym infekcjom. Mechanizm ich działania opiera się na aktywacji odporności komórkowej, zwłaszcza cytotoksycznych limfocytów T CD8+ i pomocniczych limfocytów T CD4+, skierowanych przeciwko onkoproteinom E6 i E7 HPV. W fazie badań klinicznych znajduje się ponad 20 kandydatów, w tym szczepionki oparte na wektorach wirusowych, białkowe, DNA/RNA oraz pełnych komórkach. Szczególnie obiecujące są szczepionki mRNA, które w modelach przedklinicznych skutecznie eliminowały nowotwory związane z HPV i mogą stanowić nieoperacyjną alternatywę dla leczenia zmian wysokiego stopnia (HSIL) związanych z HPV16. Przykładowo, szczepionka Vvax001 w badaniu fazy II indukowała regresję zmian CIN3 u 50% pacjentek oraz eliminację HPV16 u 10 z 16 ocenianych, co potwierdza jej potencjał terapeutyczny.
brodawczakowatość układu oddechowego, brodawka narządów płciowych, CIN3+, cytotoksyczny limfocyt T, Gardasil 9, HGSIL, HPV, immunoterapia, inhibitor punktów kontrolnych, komórka nowotworowa, komórka prezentująca antygen, konizacja, limfocyt T CD4+, limfocyt T CD8, nowotwór płaskonabłonkowy, odporność komórkowa, onkoproteina E6 i E7, rak szyjki macicy, śródnabłonkowa neoplazja szyjki macicy, szczepionka DNA, szczepionka mRNA, wirus brodawczaka ludzkiego, zakażenie HPV, zmiana przednowotworowa - Leksykon chorób i schorzeń
Rak szyjki macicy – Patofizjologia i mechanizm
Rak szyjki macicy, będący jednym z najczęstszych nowotworów złośliwych u kobiet, jest ściśle związany z infekcją wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV), zwłaszcza typami wysokiego ryzyka 16 i 18, które odpowiadają za około 70% przypadków. Kluczowym etapem karcynogenezy jest integracja genomu HPV z genomem gospodarza, prowadząca do nadekspresji onkogenów E6 i E7. Onkoproteiny te inaktywują białka supresorowe p53 i Rb, co skutkuje zaburzeniami cyklu komórkowego, niestabilnością genomu oraz zmianami epigenetycznymi, w tym nieprawidłową metylacją DNA. Proces ten sprzyja progresji od zmian śródnabłonkowych niskiego stopnia (LSIL) do wysokiego stopnia (HSIL) i ostatecznie do inwazyjnego raka szyjki macicy. Dodatkowo, czynniki takie jak immunosupresja, palenie tytoniu czy niedobory witamin zwiększają ryzyko progresji choroby. Warto podkreślić, że tylko około 5% infekcji HPV prowadzi do rozwoju zmian śródnabłonkowych stopnia 2 lub 3 w ciągu 3 lat od zakażenia, co wskazuje na istotną rolę innych czynników w karcynogenezie.
białko Rb, gen KRAS, HPV wysokiego ryzyka, integracja genomu HPV, metylacja DNA, niestabilność genomu, onkoproteiny E6 i E7, przejście nabłonkowo-mezenchymalne, rak in situ, receptor progesteronu, reduktaza rybonukleotydowa, śródnabłonkowa neoplazja szyjki macicy, szlak naprawy DNA, wirus brodawczaka ludzkiego, zmiana liczby kopii - Leksykon chorób i schorzeń
Rak szyjki macicy – Etiologia i przyczyny
Rak szyjki macicy jest nowotworem złośliwym, którego etiologia w niemal 100% przypadków wiąże się z przewlekłym zakażeniem wysokoonkogennymi typami wirusa brodawczaka ludzkiego (HPV), zwłaszcza typami 16 i 18, odpowiedzialnymi za około 70% zachorowań. Proces onkogenezy obejmuje integrację genomu HPV z DNA komórek gospodarza, prowadząc do ekspresji białek E6 i E7, które inaktywują supresory nowotworowe p53 i Rb, co skutkuje niekontrolowanym podziałem komórkowym i transformacją nowotworową. Przebieg choroby jest zwykle powolny, z okresem latencji od 10 do 20 lat, podczas którego rozwijają się zmiany przednowotworowe (CIN). Czynniki ryzyka nasilające progresję zakażenia HPV do raka obejmują palenie tytoniu (dwukrotnie zwiększone ryzyko), immunosupresję (np. zakażenie HIV zwiększające ryzyko 6-krotnie), wieloletnie stosowanie doustnych środków antykoncepcyjnych (>5 lat), wielokrotne ciąże (≥3 porody), wczesny wiek inicjacji seksualnej oraz współistniejące infekcje przenoszone drogą płciową, takie jak chlamydia czy opryszczka.
badanie przesiewowe raka szyjki macicy, białka E6 i E7, białko supresorowe p53, chlamydia, cytologia szyjki macicy, dietylostilbestrol, doustny środek antykoncepcyjny, dysplazja, gruczolakorak jasnokomórkowy, HPV 16 i 18, HPV wysokiego ryzyka, kiła, lek immunosupresyjny, napromienianie miednicy, nowotwór złośliwy, onkogeneza, opryszczka, rak szyjki macicy, rzeżączka, śródnabłonkowa neoplazja szyjki macicy, szczepionka przeciwko HPV, test HPV, transformacja nowotworowa, wirus brodawczaka ludzkiego, zakażenie HIV, zmiany śródnabłonkowe - Leksykon chorób i schorzeń
Rak pochwy – Etiologia i przyczyny
Rak pochwy, stanowiący około 1-2% nowotworów złośliwych narządów płciowych żeńskich, najczęściej diagnozowany jest u kobiet w wieku 67-69 lat. Dominującym typem histologicznym jest rak płaskonabłonkowy (85-90%), silnie powiązany z przewlekłą infekcją HPV, zwłaszcza typami 16 i 18, które indukują kancerogenezę poprzez onkoproteiny E6 i E7 zakłócające funkcje p53 i białka retinoblastoma. Inne istotne czynniki ryzyka to wcześniejszy rak szyjki macicy lub CIN 3, palenie tytoniu (podwajające ryzyko), immunosupresja oraz ekspozycja prenatalna na dietylostilbestrol (DES), która predysponuje do rzadkiego gruczolakoraka jasnokomórkowego. Śródnabłonkowa neoplazja pochwy (VAIN) jest stanem przedrakowym, szczególnie u kobiet po histerektomii lub z historią zmian szyjki macicy. Czerniak i mięsak pochwy są rzadkimi typami o odmiennych etiologiach, a większość nowotworów pochwy to guzy wtórne, najczęściej przerzuty z raka szyjki macicy.
białko retinoblastoma, dietylostilbestrol, gruczolakorak, gruczolakorak jasnokomórkowy, histerektomia, kancerogeneza, melanocyty, niestabilność genomowa, nowotwór złośliwy, pessarium pochwowe, radioterapia miednicy, rak płaskonabłonkowy, rak płaskonabłonkowy pochwy, rak pochwy, rak szyjki macicy, śródnabłonkowa neoplazja pochwy, śródnabłonkowa neoplazja szyjki macicy, tkanka mezenchymalna, toczeń, transformacja nowotworowa, typy HPV wysokiego ryzyka, wypadanie narządów miednicy, zakażenie HPV, zmiany dysplastyczne - Leksykon chorób i schorzeń
Zakażenie wirusem brodawczaka ludzkiego (hpv) – Objawy
Zakażenie wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV) jest najczęstszą infekcją przenoszoną drogą płciową, z około 80% aktywnych seksualnie osób zakażonych w ciągu życia. Większość zakażeń (około 90%) ustępuje samoistnie w ciągu 1-2 lat dzięki prawidłowej odpowiedzi układu immunologicznego. Niskoonkogenne typy HPV (głównie 6 i 11) manifestują się brodawkami płciowymi, które pojawiają się zwykle w ciągu 1-6 miesięcy od zakażenia i lokalizują się na narządach płciowych oraz okolicy odbytu. Wysokoonkogenne typy HPV (głównie 16 i 18) są bezobjawowe w początkowej fazie i odpowiadają za około 70% przypadków raka szyjki macicy oraz innych nowotworów anogenitalnych i gardła. Progresja zakażenia do zmian przednowotworowych i raka trwa zwykle 10-20 lat, co umożliwia wczesne wykrycie i leczenie zmian przedrakowych, takich jak śródnabłonkowa neoplazja szyjki macicy (CIN). Czynniki ryzyka przewlekłego zakażenia i progresji obejmują immunosupresję (np. HIV), palenie tytoniu, długotrwałe stosowanie doustnych środków antykoncepcyjnych oraz liczne partnerstwa seksualne.
badanie histopatologiczne, badanie przesiewowe, biopsja, brodawki płciowe, cytologia, dysplazja szyjki macicy, infekcja przenoszona drogą płciową, kolposkopia, leczenie immunosupresyjne, rak gardła, rak inwazyjny, rak odbytu, rak pochwy, rak prącia, rak sromu, rak szyjki macicy, śródnabłonkowa neoplazja szyjki macicy, test HPV, test Papanicolaou, typ niskoonkogenny HPV, typ wysokoonkogenny HPV, układ immunologiczny, węzeł chłonny, wirus brodawczaka ludzkiego, zakażenie bezobjawowe, zmiana przednowotworowa - Leksykon chorób i schorzeń
Zakażenie wirusem brodawczaka ludzkiego (hpv) – Patofizjologia i mechanizm
Wirus brodawczaka ludzkiego (HPV) to bezotoczkowy wirus DNA z rodziny Papillomaviridae, infekujący komórki nabłonkowe, z ponad 200 typami, z których około 40 wykazuje tropizm do nabłonka dróg płciowych. Typy wysokiego ryzyka (HR-HPV), zwłaszcza HPV 16 i 18, odpowiadają za około 70% przypadków raka szyjki macicy, natomiast typy niskiego ryzyka (LR-HPV), takie jak HPV 6 i 11, wywołują zmiany łagodne, np. brodawki płciowe. Cykl życiowy HPV jest ściśle związany z różnicowaniem nabłonka, a onkoproteiny E6 i E7 typów HR-HPV zakłócają funkcje supresorów nowotworowych p53 i pRb, prowadząc do niekontrolowanej proliferacji i transformacji nowotworowej. Integracja genomu HPV do DNA gospodarza, szczególnie utrata funkcji genu E2, zwiększa ekspresję onkoprotein E6 i E7, co sprzyja progresji od dysplazji (CIN 1-3) do inwazyjnego raka. Przetrwałe zakażenie HPV, które dotyczy około 10% przypadków, jest kluczowym czynnikiem ryzyka rozwoju raka szyjki macicy, z ryzykiem rozwoju CIN 3 sięgającym 40% w ciągu 3-5 lat po zakażeniu HPV 16. Ponadto HPV jest związany z nowotworami odbytu, sromu, pochwy, prącia oraz jamy ustnej i gardła, gdzie HPV 16 dominuje w rakach płaskonabłonkowych.
badanie cytologiczne, białko p53, białko retinoblastoma, brodawki płciowe, cytotoksyczne limfocyty T, cząstki wirusopodobne, czynnik transkrypcyjny E2F, episom, geny stymulowane interferonem, gruczolakorak, HPV niskiego ryzyka, HPV wysokiego ryzyka, integracja genomu HPV, interferon typu I, kinazy zależne od cyklin, komórki Langerhansa, komórki NK, MHC I, mutacja genetyczna, nabłonek wielowarstwowy, onkoproteiny E6 i E7, oś CXCL12/CXCR4, rak płaskonabłonkowy, rak szyjki macicy, śródnabłonkowa neoplazja szyjki macicy, szlak JAK-STAT, szlak PI3K/AKT/mTOR, transformacja nowotworowa, wirus brodawczaka ludzkiego - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Kyleena 19,5 mg/system
System terapeutyczny domaciczny Kyleena zawierający 19,5 mg lewonorgestrelu jest przeciwwskazany u kobiet w ciąży oraz u pacjentek z ostrymi lub nawracającymi infekcjami narządów miednicy mniejszej, ostrym zapaleniem szyjki macicy lub pochwy, a także po przebyciu poporodowego zapalenia błony śluzowej macicy w ciągu ostatnich 3 miesięcy. Ponadto, stosowanie systemu jest niewskazane u pacjentek z nowotworami progestagenozależnymi (np. rak piersi), nowotworami złośliwymi trzonu lub szyjki macicy, śródnabłonkową neoplazją szyjki macicy (do czasu ustąpienia zmian), ostrą chorobą wątroby lub nowotworem wątroby, a także u kobiet z nieprawidłowymi krwawieniami z pochwy o nieznanej etiologii. Wrodzone lub nabyte zmiany w jamie macicy, takie jak włókniakomięśniaki deformujące jamę macicy, stanowią kolejne przeciwwskazanie ze względu na ryzyko utrudnienia założenia i utrzymania systemu oraz zwiększone ryzyko perforacji lub wypadalności.
choroba wątroby, ciąża ektopowa, krwawienie z pochwy, lek immunosupresyjny, lewonorgestrel, nowotwór progestagenozależny, nowotwór wątroby, nowotwór złośliwy macicy, perforacja macicy, rak piersi, śródnabłonkowa neoplazja szyjki macicy, system terapeutyczny domaciczny, włókniakomięśniak, zaburzenie krzepnięcia, zakażenie macicy, zapalenie błony śluzowej macicy, zapalenie narządów miednicy mniejszej, zapalenie pochwy, zapalenie szyjki macicy - Leksykon chorób i schorzeń
Ektropion – Epidemiologia
Ektropion powieki, najczęściej dolnej, charakteryzuje się wywinięciem brzegu powieki na zewnątrz, co prowadzi do braku kontaktu z gałką oczną. Częstość występowania ektropionu wzrasta wraz z wiekiem, osiągając 16,7-17% u osób powyżej 80 lat, a inwolucyjny ektropion dotyka 2-3% populacji senioralnej. Czynniki ryzyka obejmują podeszły wiek, nadciśnienie tętnicze (zwiększające ryzyko o 46-50%), dyslipidemię (45-46%), cukrzycę, palenie tytoniu, udar mózgu oraz choroby autoimmunologiczne reumatyczne (zwiększające ryzyko o 43-90%). Ektropion wiąże się z lokalnymi chorobami zapalnymi powiek, takimi jak blepharitis (OR 4,25-4,66), gradówka (OR 2,94-3,01), jęczmień (OR 2,26-2,27) oraz zapalenie skóry powiek (OR 1,69-2,46). Ponadto, choroby powierzchni oka, jak przewlekłe zapalenie spojówek (OR 2,89-3,49) i skrzydlik (OR 2,21-2,48), również zwiększają ryzyko rozwoju ektropionu. Lokalny niedobór immunologiczny w obrębie powiek, manifestujący się zmniejszeniem populacji limfocytów CD4, CD8 i CD1, może upośledzać odpowiedź immunologiczną i sprzyjać patogenezie schorzenia.
badanie w lampie szczelinowej, cukrzyca, czerniak tęczówki, dyslipidemia, ektropion, ektropion bliznowaty, ektropion inwolucyjny, ektropion porażenny, gradówka, jaskra neowaskularna, jęczmień, nadciśnienie tętnicze, niedobór immunologiczny, niedrożność żyły środkowej siatkówki, nieprawidłowe położenie powieki, nieprawidłowe ustawienie rzęs, przewlekłe zapalenie spojówek, skrzydlik, śródnabłonkowa neoplazja szyjki macicy, udar mózgu, zakażenie HPV, zapalenie brzegów powiek, zapalenie rogówki, zapalenie skóry powiek - Leksykon chorób i schorzeń
Zakażenie wirusem brodawczaka ludzkiego (hpv) – Leczenie
Zakażenie wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV) jest jedną z najczęstszych infekcji przenoszonych drogą płciową, z około 90% przypadków ulegających samoistnej regresji w ciągu 1-2 lat. Leczenie koncentruje się na usuwaniu objawów, takich jak brodawki narządów płciowych wywołane przez HPV niskiego ryzyka (głównie typy 6 i 11), przy użyciu terapii miejscowych (np. podofiloks 0,5%, imikwimod 5% lub 3,75%, synekatechiny 15%) oraz zabiegów inwazyjnych (krioterapia, elektrokauteryzacja, laserowa waporyzacja, chirurgiczne wycięcie, aplikacja kwasów TCA/BCA 80-90%). Wskaźnik nawrotów brodawek wynosi 20-30%, niezależnie od metody leczenia. Zmiany przednowotworowe wywołane przez wysokoonkogenne typy HPV (16, 18) wymagają bardziej agresywnego postępowania, w tym procedur LEEP, konizacji, krioterapii lub laserowej ablacji, w zależności od stopnia dysplazji (CIN 1-3) i lokalizacji zmian (szyjka macicy, srom, pochwa, odbyt, prącie).
brodawki narządów płciowych, cidofovir, dysplazja szyjki macicy, elektrokauteryzacja, HPV niskiego ryzyka, imikwimod, immunomodulator, inhibitor proteasomu, interferon alfa, kłykciny kończyste, konizacja chirurgiczna, krioterapia, kwas trójchlorooctowy, okolica anogenitalna, onkoproteiny HPV, podofiloks, procedura LEEP, spontaniczna regresja, śródnabłonkowa neoplazja sromu, śródnabłonkowa neoplazja szyjki macicy, szczepionka terapeutyczna, terapia fotodynamiczna, ujście cewki moczowej, wirus brodawczaka ludzkiego, zmiany przednowotworowe