krystaloidy i koloidy

Krystaloidy to roztwory wodne zawierające elektrolity i/lub glukozę, które swobodnie przechodzą przez błony naczyń. Dzielą się na izoosmotyczne (np. 0,9% NaCl, płyn Ringera), hipoosmotyczne (np. 0,45% NaCl) i hiperosmotyczne (np. 7,5% NaCl). Stosowane są do uzupełniania płynów pozakomórkowych, jednak ich efekt objętościowy jest krótkotrwały, gdyż po około 30 minutach jedynie 20-25% podanego roztworu pozostaje w łożysku naczyniowym.

Koloidy to roztwory zawierające cząsteczki o dużej masie cząsteczkowej (>10 kDa), które utrzymują się w przestrzeni wewnątrznaczyniowej dłużej niż krystaloidy. Wśród koloidów wyróżniamy naturalne (albuminy) oraz syntetyczne (hydroksyetylowana skrobia, dekstrany, żelatyny). Charakteryzują się silniejszym i dłuższym efektem objętościowym, zwiększając ciśnienie onkotyczne osocza.

Wybór między krystaloidami a koloidami w płynoterapii zależy od stanu klinicznego pacjenta, rodzaju niedoboru płynów i ciężkości hipowolemii. W ostatnich latach wiele badań wskazuje na ograniczenie wskazań do stosowania koloidów, zwłaszcza syntetycznych, ze względu na ryzyko nefrotoksyczności, koagulopatii i reakcji alergicznych. Aktualne wytyczne zalecają rozpoczynanie resuscytacji płynowej od krystaloidów zrównoważonych, a stosowanie koloidów powinno być rozważane indywidualnie w określonych sytuacjach klinicznych.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl